Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa gửi Bộ Tài chính công văn góp ý dự thảo Nghị định sửa đổi Điều 9 Nghị định 123/2020 quy định về hóa đơn, chứng từ (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 70/2025).
Nới lỏng quy định mã số thuế cho hộ kinh doanh
Theo VCCI, Điều 11 (sửa đổi) Nghị định 123/2020 có quy định mới cho hộ và cá nhân kinh doanh. Nhóm có doanh thu từ 1 tỉ đồng/năm phải dùng hóa đơn điện tử (HĐĐT) kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Theo đó, hóa đơn bắt buộc có mã số thuế hoặc số định danh cá nhân của người mua.
Quy định này đang gây khó khăn đáng kể cho các hộ kinh doanh, đặc biệt là các lĩnh vực bán lẻ như tiệm tạp hóa, siêu thị mini, ăn uống hay lưu trú. Đặc thù của các lĩnh vực này là lượng khách lẻ lớn, giá trị giao dịch nhỏ và thời gian mua bán nhanh. Việc yêu cầu ghi nhận đầy đủ thông tin người mua trên từng hóa đơn không chỉ làm phát sinh thêm chi phí thuê lao động thu ngân mà còn khiến chi phí hóa đơn tăng cao so với giá trị giao dịch, gây tâm lý e ngại cho người tiêu dùng.
Đáng chú ý, các siêu thị lớn, trung tâm thương mại hay cửa hàng xăng dầu có đặc thù tương tự lại được miễn trừ quy định này. Do đó, để đồng bộ chính sách và không tạo ra gánh nặng tuân thủ quá lớn, VCCI đề nghị cho phép HĐĐT của hộ kinh doanh được áp dụng linh hoạt hơn. Cụ thể là không bắt buộc có mã số thuế hoặc số định danh nếu người mua là cá nhân không kinh doanh.
Thời gian mua bán nhanh khiến việc ghi nhận đầy đủ thông tin người mua của hộ kinh doanh khó khăn. Ảnh: TÚ UYÊN
Áp lực lớn cho các nền tảng gọi xe
Các doanh nghiệp phản ánh nền tảng gọi xe hiện có nhiều khách hàng là tổ chức, doanh nghiệp. Nhóm này thường ký hợp đồng sử dụng dịch vụ trước và thanh toán sau theo chu kỳ cố định, chỉ có nhu cầu lấy hóa đơn giá trị gia tăng tổng hợp để đối soát vào cuối kỳ.
Mô hình này hoàn toàn phù hợp với tiêu chí lập hóa đơn theo kỳ quy ước tại Nghị định 70/2025. Tuy nhiên, Nghị định 123/2020 và dự thảo hiện chưa liệt kê danh mục ngành nghề áp dụng, khiến cả nền tảng gọi xe và khách hàng gặp vướng.
Hiện nay, các nền tảng phải phát hành hàng ngàn đến hàng triệu hóa đơn lẻ thay vì hóa đơn tổng, làm tăng chi phí vận hành và quản lý dữ liệu khổng lồ. Hệ thống của doanh nghiệp khách hàng cũng đứng trước nguy cơ bị quá tải cục bộ. Lượng hóa đơn khổng lồ kết nối trực tiếp này cũng gây áp lực lớn về hạ tầng quản lý cho cơ quan thuế.
VCCI khẳng định việc xuất hóa đơn tổng không ảnh hưởng tới các nghĩa vụ thuế vì các nền tảng đều thực hiện kê khai, khấu trừ đầy đủ. Do vậy, VCCI đề nghị bổ sung dịch vụ vận tải hành khách có sử dụng phần mềm tính tiền vào nhóm được áp dụng hóa đơn theo kỳ quy ước khi cung cấp cho doanh nghiệp, tổ chức.
Xem xét lại khái niệm người mua là cá nhân không kinh doanh
Bên cạnh đó, Điều 1 của dự thảo cho phép doanh nghiệp lập hóa đơn tổng vào cuối chu kỳ thay vì từng lần nhưng quy định này chỉ áp dụng với người mua là cá nhân không kinh doanh. Theo các doanh nghiệp, việc phân biệt cá nhân kinh doanh và không kinh doanh thực tế rất khó khăn do người mua thường không cung cấp thông tin đăng ký kinh doanh.
Ngoài ra, cá nhân kinh doanh vẫn có các giao dịch tiêu dùng cá nhân (như gửi tiết kiệm, chuyển tiền). Việc loại các giao dịch này ra khỏi hóa đơn tổng là chưa phù hợp thực tế, tạo ra rủi ro lập thiếu hóa đơn và dễ bị xử phạt hành chính nặng.
Để thuận tiện áp dụng, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung hướng dẫn rõ ràng theo hướng: Cá nhân được coi là không kinh doanh nếu không chủ động yêu cầu xuất hóa đơn.
Để thuận tiện áp dụng, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung hướng dẫn rõ ràng hơn. Theo đó, cá nhân được coi là không kinh doanh nếu không chủ động yêu cầu xuất hóa đơn.
TÚ UYÊN