Giữa những ngày giáp Tết, khi phố thị hối hả trong guồng quay mua sắm và sum vầy, làng Thái Hải ở Thái Nguyên lại mang một nhịp điệu rất khác – chậm rãi, ấm áp và thấm đẫm tinh thần cộng đồng. Không pháo hoa rực rỡ, không ồn ào náo nhiệt, Tết ở đây được cảm nhận qua mùi khói bếp vương trên mái nhà sàn, qua tiếng đàn tính vang lên giữa núi rừng và những bữa cơm quây quần chan chứa nghĩa tình.
Nằm trong Khu bảo tồn Làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải, ngôi làng chỉ cách Hà Nội khoảng 70km, đủ gần để ghé thăm trong một chuyến đi ngắn ngày, nhưng cũng đủ xa để tách biệt hoàn toàn khỏi nhịp sống đô thị.
Được bao bọc bởi rừng cây, suối nhỏ và thảm cỏ xanh mướt, làng Thái Hải hiện lên như một “ốc đảo văn hóa”, nơi thiên nhiên và con người chung sống hài hòa.
Không phải ngẫu nhiên mà năm 2022, làng Thái Hải được Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc vinh danh là “Làng du lịch tốt nhất thế giới”. Danh hiệu ấy không chỉ ghi nhận vẻ đẹp cảnh quan, mà còn tôn vinh cách ngôi làng gìn giữ văn hóa bản địa và theo đuổi con đường du lịch bền vững điều mà không phải điểm đến nào cũng làm được.
Ngôi làng hiện có hơn 30 ngôi nhà sàn cổ, là nơi sinh sống của trên 200 cư dân, phần lớn là đồng bào dân tộc Tày. Những nếp nhà lợp mái lá, sàn gỗ mộc mạc nép mình dưới tán cây tạo nên bức tranh làng quê yên bình, nơi con người sống thuận theo tự nhiên, gìn giữ lối sinh hoạt truyền thống qua nhiều thế hệ.
Tết ở Làng Thái Hải là dịp để du khách không chỉ “xem” mà còn “sống cùng” văn hóa bản địa. Từ cách gói bánh, chuẩn bị mâm cỗ, mặc trang phục truyền thống đến những đêm giao lưu hát then, đàn tính… tất cả đều diễn ra tự nhiên như chính đời sống thường ngày của người dân. Mỗi khoảnh khắc đều mang lại cảm giác chân thực, gần gũi, khiến du khách dễ dàng hòa mình vào không khí sum vầy của làng.
Một nét độc đáo hiếm nơi nào có chính là lối sống cộng đồng “ăn chung, làm chung, dùng chung”.
Thu nhập của các hộ gia đình được đưa vào quỹ chung, mọi chi tiêu từ sinh hoạt, học hành đến chăm sóc sức khỏe đều được sắp xếp công bằng.
Chính sự sẻ chia ấy tạo nên sợi dây gắn kết bền chặt, giúp cộng đồng cùng nhau bảo tồn văn hóa và phát triển du lịch theo hướng nhân văn.
Ẩm thực ngày Tết cũng là điểm nhấn khó quên. Người dân làng Thái Hải vẫn lưu giữ hơn 100 món ăn truyền thống của người Tày, mang đậm hương vị núi rừng. Trên mâm cơm xuân, những món như khâu nhục, thịt trâu nướng, cá chép om bỗng rượu, xôi trám, xôi ngũ sắc hay các loại rau rừng dân dã không chỉ ngon miệng mà còn kể câu chuyện về nếp sống gắn bó với thiên nhiên của đồng bào nơi đây.
Giữa xu hướng du lịch xanh và trải nghiệm bản địa ngày càng được ưa chuộng, làng Thái Hải nổi lên như một điểm đến khác biệt. Tết ở ngôi làng này không đơn thuần là chuyến du xuân, mà là hành trình tìm về những giá trị nguyên bản: sự bình yên, tình làng nghĩa xóm và lối sống hài hòa với thiên nhiên – những điều tưởng chừng giản dị nhưng lại vô cùng quý giá trong nhịp sống hiện đại hôm nay.
Vân Giang/ Ảnh Bản làng Thái Hải