Vẹn nguyên tấm lòng hướng về quê hương

11 giờ trướcBài gốc

Tiến sĩ (TS) Nguyễn Khánh Linh, hiện phụ trách xúc tiến đầu tư và các lĩnh vực công nghệ chiến lược của Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC), Bộ Tài chính vốn là học sinh chuyên Toán, Trường THPT chuyên Quảng Bình (cũ). Nhờ thành tích tốt tại các kỳ thi học sinh giỏi Toán và thi đại học, anh vinh dự được GS Trần Thanh Vân lựa chọn tham gia lứa sinh viên đầu tiên được trao học bổng sang Pháp học tập.

Sau khi sang Pháp, anh theo học chương trình kỹ sư và thạc sĩ tại Viện Khoa học Ứng dụng Quốc gia Centre Val de Loire cũng như học song song bằng thạc sĩ tại Đại học (ĐH) Orleáns. Sau khi tốt nghiệp, anh tiếp tục học thêm 1 bằng thạc sĩ tại ĐH Paris-Saclay rồi làm nghiên cứu sinh tại Cơ quan Nghiên cứu Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Pháp (ONERA).

TS Nguyễn Khánh Linh chia sẻ: “Tôi thuộc lứa sinh viên đầu tiên sang Pháp theo chương trình học bổng do GS Trần Thanh Vân khởi xướng. Khi đó, tôi là một trong số ít sinh viên quê Quảng Bình (cũ) tham gia chương trình, đồng thời có cơ hội thường xuyên hỗ trợ GS Trần Thanh Vân và GS Lê Kim Ngọc trong một số công việc liên quan đến quản lý, kết nối sinh viên nhận học bổng. Trong giai đoạn làm nghiên cứu sinh tại Paris, tôi đồng thời tham gia công tác cộng đồng và lần lượt đảm nhiệm vai trò Phó Chủ tịch rồi Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam tại Pháp. Nhờ đó, tôi có thêm nhiều cơ hội được đồng hành và hỗ trợ thầy cô trong các hoạt động hướng tới cộng đồng trí thức, sinh viên Việt Nam tại Pháp.

Vợ chồng GS Trần Thanh Vân và GS Lê Kim Ngọc - Ảnh: NVCC

Tôi cũng may mắn có nhiều cơ hội được làm việc và hỗ trợ thầy cô trong những công việc thường ngày, qua đó, nhận được sự tin tưởng và quan tâm từ thầy cô. Trong quá trình đồng hành, thầy cô chia sẻ với tôi nhiều trăn trở, dự định trong cuộc sống và sự nghiệp; đồng thời, luôn nhắc nhở tôi, dù ở bất kỳ vị trí hay hoàn cảnh nào cũng cần nêu cao tinh thần trách nhiệm và không ngừng tìm kiếm những cách thức thiết thực để đóng góp, hỗ trợ cho Việt Nam. Sau khi trở về nước, tôi công tác tại NIC. Tại đây, tôi tiếp tục có cơ hội đóng vai trò như một “cánh tay nối dài” của thầy cô trong những lần về Việt Nam trao học bổng cho sinh viên, cũng như trong các hoạt động hợp tác giữa Trung tâm Quốc tế và khoa học liên ngành (ICISE) và NIC”.

TS Nguyễn Khánh Linh chia sẻ thêm, GS Trần Thanh Vân chính là một hình mẫu tiêu biểu của nhà ngoại giao khoa học tầm cỡ quốc tế. Những hoạt động bền bỉ và tâm huyết của GS trong nhiều thập kỷ đã cho thấy sức mạnh to lớn của ngoại giao khoa học đối với sự phát triển của tri thức và của đất nước. Sau thời gian học tập và làm việc tại Pháp, anh có cơ hội tham gia Mạng lưới Đổi mới sáng tạo Việt Nam tại châu Âu của NIC.

Điều đó giúp anh nhận ra rằng, bên cạnh những cơ hội rộng mở ở nước ngoài, việc trở về đóng góp cho Việt Nam cũng là một lựa chọn có ý nghĩa và giá trị lâu dài. Anh mong muốn được góp phần nhỏ bé của mình cho sự phát triển của đất nước, tiếp nối tinh thần cống hiến và kết nối mà GS Trần Thanh Vân đã truyền cảm hứng.

Còn TS Trần Thanh Sơn, Phó Giám đốc ICISE thì nhớ lại: “Ban đầu, tôi giống như một thư ký nhỏ cho thầy. Tôi học thạc sĩ tại ĐH Tổng hợp Paris 11 (nay là ĐH Paris-Saclay, Pháp), nơi GS Trần Thanh Vân công tác trước đây. Sau đó, tôi tham gia bán thiệp và đồ lưu niệm liên quan đến Việt Nam trong dịp Giáng sinh để gây quỹ cho Hội Bảo trợ trẻ em Việt Nam tại Pháp (GS Lê Kim Ngọc là chủ tịch). Trong thời gian đó, tôi được gặp gỡ và nói chuyện nhiều hơn với thầy. Biết GS không có thư ký và cũng gặp một chút khó khăn khi sử dụng tiếng Việt vì đã sang Pháp quá lâu, tôi tình nguyện giúp GS trong những việc liên quan đến giấy tờ, công văn gửi về Việt Nam. Từ năm 2008, hàng năm vào mùa hè, trong vai trò phiên dịch viên tình nguyện, tôi theo chân các GS Pháp về Việt Nam tập huấn cho giáo viên các trường tiểu học về phương pháp dạy học khoa học “Bàn tay nặn bột” do GS Vân khởi xướng trong khuôn khổ chương trình của Gặp gỡ Việt Nam”.

Vợ chồng GS Trần Thanh Vân cùng các sinh viên Việt Nam trong chương trình học bổng tại Pháp - Ảnh: NVCC

TS Trần Thanh Sơn chia sẻ, xa quê hương từ năm 1953 để sang Pháp học tập và định cư nhưng GS Trần Thanh Vân vẫn đau đáu làm thế nào để giúp quê hương, không chỉ là Quảng Bình (nay là Quảng Trị) mà rộng ra là Việt Nam.

Hàng năm, qua các chương trình học bổng Vallet của Hội khoa học Gặp gỡ Việt Nam, GS vẫn thường về Đồng Hới để tận tay trao những suất học bổng cho học sinh, sinh viên các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị (cũ) và Hà Tĩnh. Lần nào về, vợ chồng GS cùng các thành viên phái đoàn cũng đến trao học bổng, thăm các trường: THPT Đào Duy Từ, THPT chuyên Võ Nguyên Giáp, tiểu học Đồng Phú, THCS Đồng Phú-là những nơi mà Hội khoa học Gặp gỡ Việt Nam đã đầu tư tài trợ xây dựng phòng thực hành thí nghiệm và thư viện; nắm bắt tình hình học tập của học sinh, thăm hỏi giáo viên các trường.

GS luôn vui và hạnh phúc khi biết nhiều học sinh con em quê hương học giỏi; luôn tìm cách để giới thiệu, hỗ trợ cho các em có điều kiện học tập ở các trường ở nước ngoài qua những chương trình đào tạo kỹ sư chất lượng cao INSA tại Pháp hay học tập, nghiên cứu ở các lĩnh vực khoa học tự nhiên mà các em có năng khiếu.

GS Trần Thanh Vân (SN 1934) ở Đồng Hới, Quảng Trị, là người thứ 2 của Pháp và người gốc Á thứ 3 được Hội Vật lý Mỹ trao tặng Huân chương Tate năm 2012 dành cho những đóng góp lớn vì cộng đồng vật lý quốc tế thông qua các diễn đàn chia sẻ khoa học không biên giới, như: Gặp gỡ Moriond, Gặp gỡ Blois và Gặp gỡ Việt Nam. Hội khoa học Gặp gỡ Việt Nam do ông sáng lập đã không ngừng xây dựng mạng lưới hợp tác nghiên cứu khoa học, kết nối lớp trẻ Việt Nam với bạn bè năm châu. Tại Quy Nhơn (Gia Lai), Trung tâm ICISE do ông thành lập năm 2013 là “điểm hẹn” của các nhà khoa học nổi tiếng thế giới, trong đó có các chủ nhân của giải Nobel danh giá.

Sau khi khánh thành và đưa vào hoạt động Trung tâm ICISE tại Quy Nhơn, Bình Định (nay là tỉnh Gia Lai), năm 2016, GS thành lập Viện nghiên cứu khoa học và giáo dục liên ngành (IFIRSE). Từ năm 2017, GS lập nhóm nghiên cứu Neutrino do TS Cao Văn Sơn, nguyên là học sinh chuyên Vật lý của Trường THPT chuyên Võ Nguyên Giáp làm trưởng nhóm.

Từ phòng thí nghiệm Neutrino, nhóm cũng đã đào tạo được nghiên cứu sinh Trần Văn Ngọc (quê ở tỉnh Quảng Bình cũ) bảo vệ luận án TS thành công tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. TS Ngọc sau đó nhận học bổng nghiên cứu sinh sau TS tại Đại học Kyoto (Nhật Bản) và quay về công tác tại nhóm Neutrino từ đầu tháng 1/2026.

Nhóm nghiên cứu này cũng đã hướng dẫn và đào tạo thạc sĩ Nguyễn Hoàng Duy Thành (quê thị trấn Nông trường Việt Trung, tỉnh Quảng Bình cũ) hiện đang làm nghiên cứu sinh TS tại Đại học Tổng hợp Lomonosov (Nga).

Nay ở tuổi 92, nhưng trái tim GS Trần Thanh Vân vẫn luôn một lòng hướng về quê hương đất nước. Tại lễ trao Huân chương Bắc đẩu Bội tinh bậc Sĩ quan-Huân chương cao quý nhất của nước Pháp cho GS Trần Thanh Vân và GS Lê Kim Ngọc, ông đã bày tỏ: “Nếu nước Pháp là nơi nuôi dưỡng để ước mơ của tôi thành hiện thực, thì Việt Nam luôn là nơi tôi hướng về. Cùng với Kim Ngọc, chúng tôi mong muốn đóng góp cho khoa học nước nhà, để Việt Nam vững bước trên bản đồ khoa học quốc tế”.

Thời gian tới, đối với Quảng Trị, GS vẫn tiếp tục trao học bổng Vallet khuyến học, khuyến tài cho con em Quảng Trị; các chương trình hỗ trợ hàng năm cho các nhà thực hành thí nghiệm và thư viện ở một số trường THPT, THCS, tiểu học để góp phần vào sự phát triển giáo dục, đào tạo con em quê hương.

Mai Nhân

Nguồn Quảng Trị : https://baoquangtri.vn/dat-va-nguoi-quang-tri/202602/ven-nguyen-tam-long-huong-ve-que-huong-a4c5188/