Vì sao bạn cần vitamin D trong mùa đông này

5 giờ trướcBài gốc

Thiếu ánh nắng mặt trời vào mùa đông khiến nhiều người thiếu vitamin D, một chất dinh dưỡng quan trọng cho hệ miễn dịch, sức khỏe xương và tâm trạng. Ảnh: Getty Images

Khi mùa đông kéo dài, cảm lạnh, cúm và các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp có xu hướng gia tăng. Trong bối cảnh đó, một nghiên cứu mới do các trường đại học Surrey, Oxford và Reading (Anh) thực hiện đã cung cấp thêm bằng chứng về vai trò quan trọng của vitamin D. Phân tích dữ liệu từ hơn 36.000 người trưởng thành tại Anh cho thấy, những người bị thiếu vitamin D nghiêm trọng có nguy cơ nhập viện vì nhiễm trùng đường hô hấp cao hơn 33% so với những người có mức vitamin D đầy đủ.

Tuy nhiên, tình trạng thiếu hụt loại vitamin này lại khá phổ biến. Theo Bộ Y tế và Chăm sóc Xã hội Anh, cứ khoảng sáu người thì có một người có nồng độ vitamin D thấp, đặc biệt trong các tháng mùa đông - thời điểm cơ thể không nhận đủ ánh nắng để tự tổng hợp vitamin D qua da.

“Vitamin D đóng vai trò then chốt đối với sức khỏe thể chất”, bà Abi Bournot, tác giả chính của nghiên cứu từ Đại học Surrey, nhấn mạnh. Không chỉ hỗ trợ miễn dịch, vitamin D còn có ảnh hưởng tích cực tới xương, cơ bắp và sức khỏe tinh thần.

Tăng sức đề kháng, giảm nguy cơ mắc bệnh hô hấp

Theo bà Nicola Shubrook, chuyên gia trị liệu dinh dưỡng và sáng lập phòng khám y học chức năng Urban Wellness, vitamin D hoạt động như một chất truyền tín hiệu tương tự hormone. Sau khi được gan và thận chuyển hóa thành dạng hoạt động (calcitriol), vitamin D có thể điều hòa hàng trăm gen trong cơ thể.

Vitamin D giúp tăng sức đề kháng, giảm nguy cơ mắc bệnh hô hấp.

Các thụ thể vitamin D (VDR) phân bố rộng khắp, từ tim, xương đến phổi. Khi được kích hoạt, các thụ thể này thúc đẩy sản xuất protein kháng khuẩn, hỗ trợ cơ thể chống lại vi khuẩn và virus. Vitamin D cũng giúp tăng cường chức năng của các tế bào miễn dịch, đồng thời kiểm soát phản ứng viêm quá mức - yếu tố có thể khiến các triệu chứng cảm lạnh trở nên trầm trọng hơn.

Một phân tích tổng hợp được công bố trên tạp chí Frontiers in Nutrition cho thấy, những người bổ sung vitamin D có nguy cơ mắc cúm thấp hơn 22%. Nhiều nghiên cứu khác cũng ghi nhận mối liên hệ giữa thiếu vitamin D với nguy cơ mắc Covid-19 nặng.

Hỗ trợ xương chắc khỏe và phòng ngừa gãy xương

Vitamin D giúp tăng hấp thu canxi từ ruột và vận chuyển canxi đến xương, hỗ trợ hình thành các tế bào tạo xương. Một số nghiên cứu cho thấy hiệu quả này rõ rệt hơn khi vitamin D được bổ sung cùng canxi. Phân tích tổng hợp trên JAMA Network chỉ ra rằng việc bổ sung vitamin D kết hợp với 1.000 - 1.200mg canxi mỗi ngày có thể giúp giảm 16% nguy cơ gãy xương hông.

Với người cao tuổi hoặc người có nguy cơ tim mạch, các chuyên gia cũng khuyến nghị cân nhắc bổ sung thêm vitamin K cùng vitamin D, nhằm ngăn canxi lắng đọng trong thành mạch máu.

Tác động tích cực đến tâm trạng và chức năng não

Vitamin D tham gia vào quá trình sản xuất serotonin và dopamine - những chất dẫn truyền thần kinh quan trọng đối với cảm xúc. Thiếu vitamin D được cho là một trong những yếu tố góp phần gây rối loạn cảm xúc theo mùa.

Vitamin D có tác động tích cực đến tâm trạng và chức năng não.

Các thụ thể vitamin D cũng tập trung nhiều ở những vùng não liên quan đến trí nhớ và khả năng điều hành, như hồi hải mã và vỏ não trước trán. Nhiều nghiên cứu quan sát quy mô lớn cho thấy, nồng độ vitamin D thấp có mối liên hệ với nguy cơ suy giảm nhận thức và sa sút trí tuệ ở người cao tuổi.

Cải thiện sức mạnh cơ bắp, giảm nguy cơ té ngã

Vitamin D đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của tế bào cơ và chức năng ty thể - “nhà máy năng lượng” của tế bào. Một phân tích tổng hợp cho thấy, bổ sung vitamin D hàng ngày có thể giúp cải thiện sức mạnh cơ, đặc biệt ở những người vốn có mức vitamin D thấp. Nhờ đó, nguy cơ té ngã, nhất là ở người cao tuổi, cũng được giảm đáng kể.

Không chỉ từ viên uống

Dù khó đáp ứng đủ nhu cầu vitamin D chỉ qua chế độ ăn, một số thực phẩm vẫn là nguồn bổ sung đáng kể, như cá béo (cá hồi, cá mòi), cá ngừ đóng hộp và trứng. Nấm cũng là một nguồn vitamin D đáng chú ý: khi được đặt dưới ánh nắng, hàm lượng vitamin D trong nấm có thể tăng lên nhờ quá trình chuyển hóa dưới tia cực tím.

Vitamin D, có trong các loại cá béo như cá hồi, giúp cơ thể hấp thụ canxi từ thực phẩm. Ảnh: Getty Images

Ngoài ra, nhiều loại thực phẩm như ngũ cốc, sữa bò và sữa thực vật hiện nay đã được tăng cường vitamin D - giải pháp được các chuyên gia đánh giá là cần thiết, nhất là trong mùa đông khi cơ thể khó tổng hợp vitamin D tự nhiên.

Bổ sung bao nhiêu là đủ?

Cơ quan Y tế Quốc gia Anh (NHS) khuyến nghị mỗi người nên bổ sung 10mcg (400IU) vitamin D mỗi ngày trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 3. Tuy nhiên, nhu cầu thực tế có thể khác nhau tùy từng người. Những người có làn da sẫm màu, người cao tuổi hoặc ít tiếp xúc với ánh nắng thường có nguy cơ thiếu hụt cao hơn.

Triệu chứng thiếu vitamin D có thể bao gồm đau nhức cơ, mệt mỏi, tâm trạng uể oải. Cách chính xác nhất để xác định là xét nghiệm máu. Việc dùng quá liều hiếm gặp nhưng có thể gây tăng canxi máu, dẫn đến buồn nôn hoặc sỏi thận.

Các dạng bổ sung như viên uống, dạng xịt hoặc nhỏ dưới lưỡi đều có hiệu quả tương đương. Do vitamin D tan trong chất béo, các chuyên gia khuyến cáo nên uống cùng bữa ăn có dầu mỡ để tăng khả năng hấp thu. Đáng chú ý, không nhất thiết phải lựa chọn sản phẩm đắt tiền để đạt hiệu quả.

Hồng Nhung

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/vi-sao-ban-can-vitamin-d-trong-mua-dong-nay-10405023.html