Vì sao đau tim, đột quỵ hay xảy ra đúng dịp Tết?

2 giờ trướcBài gốc

Giới chuyên môn gọi đây là hiện tượng “holiday heart” - hội chứng tim mạch liên quan đến kỳ nghỉ - khi những thay đổi đột ngột về sinh hoạt, ăn uống và tâm lý tạo áp lực lớn lên hệ tim mạch.

Bác sĩ chỉ ra những yếu tố và thói quen ngày lễ Tết có thể âm thầm làm tăng nguy cơ đột quỵ

Số ca tử vong tim mạch tăng vào dịp lễ

Các phân tích đăng tải bởi các chuyên gia thuộc Harvard Medical School cho thấy, tại Mỹ, tỷ lệ tử vong do bệnh tim có xu hướng cao hơn vào cuối tháng 12 và đầu tháng 1 so với các thời điểm khác trong năm. Một số nghiên cứu dịch tễ học ghi nhận ngày 25/12 và 1/1 là những ngày có số ca tử vong tim mạch cao nhất trong năm.

Theo các chuyên gia, có nhiều yếu tố đồng thời tác động: thời tiết lạnh, chế độ ăn nhiều muối và chất béo, tiêu thụ rượu bia, căng thẳng tâm lý và thậm chí cả việc trì hoãn chăm sóc y tế.

Tổ chức American Heart Association cũng cảnh báo rằng việc thay đổi đột ngột nhịp sinh hoạt và ăn uống trong vài ngày có thể gây tăng huyết áp tạm thời, rối loạn nhịp tim và làm mất ổn định mảng xơ vữa ở người có bệnh nền.

“Holiday heart”: khi rượu bia làm rối loạn nhịp tim

Hiện tượng “holiday heart” lần đầu được ghi nhận khi các bác sĩ nhận thấy số ca rối loạn nhịp tim, đặc biệt là rung nhĩ tăng lên sau các kỳ nghỉ lễ.

Theo phân tích từ Mayo Clinic, việc tiêu thụ rượu bia quá mức trong thời gian ngắn có thể gây mất cân bằng điện giải và kích thích tim đập nhanh, không đều. Ở người có bệnh tim mạch hoặc tăng huyết áp, tình trạng này có thể dẫn tới đột quỵ do hình thành cục máu đông.

Các chuyên gia khuyến nghị người trưởng thành nên giới hạn lượng rượu tiêu thụ, uống xen kẽ với nước lọc và tuyệt đối không uống khi đói hoặc khi đang dùng thuốc điều trị tim mạch.

Các chuyên gia khuyến nghị người trưởng thành nên giới hạn lượng rượu tiêu thụ

Tăng huyết áp: “kẻ thù thầm lặng” trong những bữa tiệc

Bên cạnh rượu bia, chế độ ăn giàu natri và thực phẩm chế biến sẵn trong dịp lễ cũng là yếu tố đáng lo ngại. Theo American Heart Association, lượng muối cao có thể làm tăng huyết áp nhanh chóng, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc người có tiền sử tăng huyết áp.

Chuyên gia khuyến cáo người dân duy trì chế độ ăn cân bằng, tăng rau xanh và thực phẩm tươi, hạn chế món ăn quá mặn hoặc nhiều chất béo bão hòa. Đồng thời, người có bệnh nền nên tiếp tục dùng thuốc đều đặn và theo dõi huyết áp tại nhà trong suốt kỳ nghỉ.

Đừng bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo

Một vấn đề được nhiều chuyên gia quốc tế nhấn mạnh là tâm lý chủ quan trong dịp lễ. Theo khuyến nghị từ Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Mỹ, các dấu hiệu của đột quỵ như méo miệng, yếu tay chân, nói khó cần được xử lý khẩn cấp theo nguyên tắc “FAST” (Face - Arm - Speech - Time). Thời gian can thiệp càng sớm, cơ hội hồi phục càng cao.

CDC đồng thời lưu ý, không nên trì hoãn việc gọi cấp cứu chỉ vì “đang nghỉ lễ” hoặc lo ngại làm gián đoạn sinh hoạt gia đình. Việc chậm trễ vài giờ có thể tạo ra hậu quả lâu dài.

Căng thẳng tâm lý và thiếu ngủ: yếu tố ít được chú ý

Ngoài ăn uống và rượu bia, các chuyên gia tim mạch cũng chỉ ra rằng áp lực tài chính, lo toan chuẩn bị lễ Tết và việc di chuyển đường dài có thể làm gia tăng căng thẳng - yếu tố góp phần làm tăng nhịp tim và huyết áp.

Theo các chuyên gia Harvard Medical School, thiếu ngủ liên tiếp trong vài ngày có thể làm rối loạn cơ chế điều hòa huyết áp và gia tăng nguy cơ biến cố tim mạch ở người có sẵn yếu tố nguy cơ.

Phòng ngừa: điều độ thay vì cực đoan

Các Tổ chức y tế quốc tế và chuyên gia Tết thống nhất rằng, giải pháp không phải là “kiêng tuyệt đối” trong dịp lễ, mà là duy trì sự điều độ:

• Kiểm soát khẩu phần ăn, đặc biệt với món nhiều muối và chất béo.

• Hạn chế rượu bia, uống đủ nước.

• Ngủ đủ giấc và duy trì vận động nhẹ.

• Theo dõi huyết áp và tuân thủ điều trị nếu có bệnh nền.

• Nhận biết và xử lý sớm các dấu hiệu bất thường.

Kỳ nghỉ Tết an toàn bắt đầu từ nhận thức

Kỳ nghỉ lễ là “mùa nguy cơ” đối với tim mạch không phải vì bản thân ngày lễ, mà vì những thay đổi đột ngột trong hành vi và lối sống.

Khi mỗi cá nhân chủ động điều chỉnh chế độ sinh hoạt và không xem nhẹ các dấu hiệu cảnh báo, kỳ nghỉ có thể thực sự trở thành khoảng thời gian phục hồi, thay vì trở thành nguyên nhân của những biến cố sức khỏe đáng tiếc.

Hồng Nhung

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/vi-sao-dau-tim-dot-quy-hay-xay-ra-dung-dip-tet-10406999.html