Không phải người trẻ không muốn lập gia đình, mà là hôn nhân ngày nay đòi hỏi quá nhiều điều kiện về kinh tế, kỳ vọng và sự “xứng tầm”. Giữa áp lực nhà, xe, tiền bạc và tư duy sống độc lập, Gen Z đang dần chọn độc thân như một cách tự bảo vệ mình.
Gen Z thích chọn độc thân thay vì kết hôn (Ảnh minh họa)
Những năm gần đây, tỷ lệ nam nữ độc thân, đặc biệt trong nhóm Gen Z, ngày càng gia tăng. Ở nông thôn, số lượng nam giới độc thân chiếm đa số; trong khi tại các thành phố lớn, phụ nữ độc thân trên 30 tuổi lại ngày một nhiều. Thực tế, không phải giới trẻ không muốn kết hôn, mà là việc kết hôn đang trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. Nguyên nhân không chỉ nằm ở kinh tế, mà còn đến từ sự thay đổi tư duy, lối sống và kỳ vọng của cả hai giới.
Người xưa vẫn nói: “Phụ nữ theo chồng đi đâu cũng được, dù chồng là gà hay chó” hay “Không nơi nào bằng nhà mình”. Hôn nhân khi ấy gắn liền với sự gắn bó, sẻ chia và cùng nhau vượt khó.
Còn ngày nay, nhiều quan niệm đã đảo chiều. Đàn ông bị kỳ vọng phải có tiền bạc, nhà cửa, xe cộ để “chứng minh năng lực”, còn phụ nữ phải xinh đẹp, trẻ trung và có giá trị xã hội nhất định. Không ít người tin rằng: “Tình yêu của đàn ông nằm ở nơi tiền bạc anh ta có”, hay thậm chí chấp nhận suy nghĩ “thà khóc trên xe sang còn hơn cười trên xe buýt”. Khi điều kiện vật chất trở thành thước đo chính, hôn nhân không còn đơn thuần là sự đồng hành, mà là một “bài toán kinh tế”.
Gánh nặng nhà - xe - tiền tiết kiệm khiến người trẻ chùn bước
Để bước vào hôn nhân, nhiều người mặc định phải có nhà riêng, xe hơi và một khoản tiền tiết kiệm đủ lớn. Với những chàng trai trẻ vừa tốt nghiệp, mới đi làm, nếu không có sự hỗ trợ từ gia đình, việc sở hữu những điều này gần như là bất khả thi.
Không ít cô gái cũng ngần ngại kết hôn với người đàn ông chưa có nền tảng tài chính vững vàng. Họ lo lắng cho cuộc sống sau hôn nhân: chi tiêu, con cái, áp lực kinh tế và trách nhiệm gia đình. Chính điều đó khiến cả hai phía đều do dự, thậm chí chọn độc thân để tránh rủi ro.
Dịch chuyển dân cư và “lệch pha” hôn nhân giữa nông thôn - thành thị
Một thực tế dễ nhận thấy là các cô gái trẻ ngày càng rời bỏ nông thôn để học tập, làm việc và định cư tại các thành phố lớn. Họ yêu thích môi trường năng động, cơ hội phát triển sự nghiệp và không muốn quay lại cuộc sống làng quê.
Hệ quả là nhiều vùng nông thôn thiếu hụt phụ nữ trẻ, nhà cửa bỏ hoang, đàn ông khó tìm bạn đời. Trong khi đó, ở thành phố, sự cạnh tranh hôn nhân lại trở nên gay gắt hơn. Phụ nữ thành thị độc thân trên 30 tuổi ngày càng nhiều, một phần vì các cô gái từ nông thôn kết hôn với đàn ông thành thị, tạo nên sự “lệch pha” trong thị trường hôn nhân.
Tiêu chuẩn chọn bạn đời ngày càng cao
Con trai thành thị thường dễ chấp nhận các cô gái trẻ đến từ nông thôn, trong khi con gái thành thị lại đặt ra nhiều tiêu chuẩn khắt khe hơn khi chọn bạn đời: từ ngoại hình, chiều cao, học vấn, công việc, thu nhập cho đến gia thế và giá trị sống.
Ảnh minh họa
Những phụ nữ trẻ, giỏi giang ở thành phố cũng có yêu cầu tương tự. Tuy nhiên, những người đàn ông hội tụ đủ các yếu tố ấy thường lại ưu tiên những cô gái trẻ trung, ngoại hình nổi bật. Kết quả là những người “xuất sắc” thường đã có đôi, còn những người kém nổi bật hơn thì khó lọt vào mắt xanh của nhóm có tiêu chuẩn cao.
Mặc dù về mặt số lượng, nam giới vẫn nhiều hơn nữ giới, nhưng sự khác biệt trong kỳ vọng và tiêu chuẩn sống khiến việc tìm được một người phù hợp ngày càng khó. Hôn nhân hiện đại không chỉ đòi hỏi cả hai đều “đủ tốt”, mà còn cần sự hòa hợp về tính cách, giá trị sống và điều kiện kinh tế tương đồng.
Khi thiếu đi những yếu tố này, mối quan hệ rất dễ rơi vào bế tắc. Chính vì vậy, nhiều người trẻ đặc biệt là Gen Z lựa chọn sống độc thân, tập trung vào bản thân, sự nghiệp và chất lượng cuộc sống, thay vì bước vào một cuộc hôn nhân nhiều áp lực và rủi ro.
Việc Gen Z không mặn mà với hôn nhân không phải vì họ sợ yêu hay sợ trách nhiệm, mà vì hôn nhân ngày nay đã trở thành một bài toán quá phức tạp. Giữa áp lực kinh tế, sự thay đổi tư duy và những kỳ vọng ngày càng cao, độc thân đôi khi được xem là lựa chọn an toàn và chủ động hơn. Khi xã hội chưa tìm được sự cân bằng giữa vật chất và giá trị tinh thần, câu chuyện kết hôn muộn hay không kết hôn sẽ còn tiếp diễn trong nhiều năm tới.
Hoàng Ly