Vì sao không nên thề thốt khi đi rừng, leo núi, từ lúc bắt đầu cho đến khi về?

2 giờ trướcBài gốc

Tóm tắt nhanh:

· Không nên thề thốt khi đi rừng, leo núi không chỉ là quan niệm mang tính tâm linh, mà còn liên quan đến tâm lý và an toàn.

· Lời nói mang tính chắc chắn hoặc cam kết dễ khiến con người chủ quan trong môi trường phức tạp.

· Rừng núi còn có thể khiến tâm lý con người dễ bị dao động.

· Quy tắc này thực chất là lời nhắc về sự khiêm tốn, không chủ quan khi đi rừng, leo núi.

Hiện nay, nhiều người quan tâm đến hoạt động trekking (đi bộ dài, thường ở những nơi hoang sơ, có địa hình khó khăn), leo núi, đi rừng. Vì vậy, những "quy tắc" ở nơi rừng núi cũng được nhắc đến nhiều hơn, trong đó có một điều nghe rất đặc biệt là "không thề thốt bất kỳ điều gì kể từ khi bắt đầu bước chân vào rừng hoặc leo núi, cho đến khi trở về (ra khỏi rừng hoặc xuống khỏi núi)".

Quy tắc này được nhiều người dân sống ở gần rừng núi và một số người có kinh nghiệm cho là liên quan đến yếu tố tâm linh, phần nào giống như "nói trước bước không qua". Ngoài ra, vì rừng núi được coi là những nơi linh thiêng, nên việc thề thốt, hứa hẹn ở đó cũng được cho là không nên.

"Không thề thốt, hứa hẹn kể từ khi bước chân vào rừng" là một trong các quy tắc khi đi trekking ở rừng núi. Ảnh minh họa: Freepik.

Thực ra, "quy tắc" này không chỉ có ở Việt Nam mà nhiều nơi khác trên thế giới cũng có quan niệm tương tự.

Ví dụ, ở Nhật Bản, người ta thường tránh nói những điều mang tính thách thức hoặc thề thốt vô căn cứ khi vào rừng hay leo núi, thậm chí cũng không nói to, vì hầu như ai cũng tin rằng cần tôn trọng cây cối, thiên nhiên. Theo một bài viết về văn hóa trên trang của ĐH Harvard (Mỹ), người Nhật từ xưa cho rằng có các linh hồn cư ngụ trong những cây lâu năm. Vì vậy, người Nhật thường kính trọng và có thái độ thận trọng nhất định trước những cây cổ thụ. Ngay cả trong cuộc sống hiện đại, những người không tin vào các yếu tố tâm linh cũng ngưỡng mộ những cây cổ thụ vì tuổi đời và sức sống mãnh liệt của cây.

Một số nền văn hóa khác thì cho rằng ở nơi "rừng thiêng", lời thề hay hứa được nói ra giống như một sự trói buộc, nếu người nói không thực hiện được thì sẽ bị trừng phạt.

Ở Nhật, cây cổ thụ được coi là có linh hồn, tính cách. Ảnh minh họa: Glenn Moore/ Harvard.

Còn trong một số truyền thuyết ở châu Âu, thì ở nơi rừng núi có vị thần bảo hộ rừng - những người vào rừng không nhìn thấy vị thần này nhưng có thể nghe thấy tiếng cười, tiếng huýt sáo hoặc tiếng hát của ông ấy trong rừng, theo trang Britannica. Vị thần này được cho là thường giúp đỡ những người thể hiện sự khiêm tốn, tôn trọng thiên nhiên, nhưng trừng phạt những người tỏ ra kiêu ngạo, nói những lời bất cẩn. Khi không hài lòng với ai đó, vị thần này có thể làm sai lệch đường đi, khiến một số con đường biến mất và khiến người ta đi lạc, mất phương hướng, và làm cho một số người không thể trở về. Vì vậy, nhiều người cũng dặn nhau rằng không được thề thốt hoặc tỏ ra cao ngạo kể từ khi bước chân vào bìa rừng hoặc lên núi.

Có thể thấy, dù cách diễn đạt khác nhau, nhưng quy tắc "không thề thốt ở rừng núi" trong nhiều nền văn hóa vẫn có điểm chung là lời nhắc: Khi bước vào rừng hoặc leo núi, con người nên giữ sự khiêm tốn và thận trọng.

Ở nơi rừng núi, con người rất nhỏ bé và dễ bị ngợp, bị hoang mang nếu chủ quan. Ảnh minh họa: Visit Redwoods.

Vì vậy, "quy tắc" trên có thể được lý giải là việc thề thốt dễ khiến con người rơi vào trạng thái tự tin hơn mức cần thiết. Chẳng hạn, khi một người đi rừng, leo núi mà nói những câu như “chắc chắn không thể lạc đường” hay “không có gì khó khăn cả”, thì họ có xu hướng chủ quan hơn, ít để ý đến những dấu hiệu nhỏ nhưng quan trọng xung quanh. Mà ở môi trường rừng núi với địa hình phức tạp, tầm nhìn hạn chế, sự chủ quan như vậy rõ ràng có thể làm tăng rủi ro.

Bên cạnh đó, không gian rừng núi cũng khiến người ta dễ bị mất phương hướng, dễ có cảm giác lo sợ. Nếu trước đó họ đã thề thốt thì khi đối diện với thực tế khó khăn, họ dễ bị dao động tâm lý, ảnh hưởng đến cách xử lý tình huống. Việc đi rừng, leo núi đòi hỏi sự linh hoạt, khả năng quan sát và điều chỉnh liên tục, nên việc hạn chế những lời nói mang tính ngạo mạn, chủ quan có thể giúp giữ đầu óc tỉnh táo hơn trước các tình huống bất ngờ.

Khi leo núi, đi rừng, nên cẩn thận và tập trung quan sát. Ảnh minh họa: Amazing Borneo.

Như vậy, mặc dù quy tắc “không thề thốt khi đi rừng, leo núi” thường được gắn với sự huyền bí nhưng thực chất là cách diễn đạt kinh nghiệm sinh tồn của con người từ xa xưa: Khi bước vào một môi trường xa lạ và nhiều nguy cơ như rừng núi, không nên tự mãn mà cần giữ sự tỉnh táo, cẩn thận, quan sát kỹ và sẵn sàng thích nghi.

Khi đi trekking trong rừng hay leo núi, người tham gia cần luôn đi theo đoàn và theo lộ trình đã xác định, làm đúng hướng dẫn, giữ bình tĩnh, không gây ồn ào, đồng thời luôn tôn trọng núi rừng, thiên nhiên.