Vì sao kinh tế tư nhân bùng nổ nhưng vẫn 'phòng thủ'?

5 giờ trướcBài gốc

Báo cáo kết quả 1 năm thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Tài chính cho thấy những số liệu ấn tượng về sự gia tăng của khu vực doanh nghiệp tư nhân. Kể từ tháng 5/2025, trung bình mỗi tháng có khoảng 18.000 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 37,8% so với bình quân 4 tháng đầu năm.

Tính chung cả năm 2025, Việt Nam có gần 297,5 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 27,4% so với năm 2024. Đáng chú ý, tổng vốn đăng ký bổ sung của khu vực này đạt gần 6,4 triệu tỷ đồng, tăng trưởng tới 77,8%.

Sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, khu vực kinh tế tư nhân đóng góp kỷ lục cho ngân sách.

Đà phục hồi này tiếp tục được duy trì vững chắc trong 4 tháng đầu năm 2026 với 77.817 doanh nghiệp thành lập mới. Tính đến ngày 18/5/2026, cả nước đã có hơn 1,062 triệu doanh nghiệp đang hoạt động. Những con số này là minh chứng rõ nét cho việc Nghị quyết 68 đã khơi thông động lực kinh doanh, giúp doanh nghiệp tự tin mở rộng quy mô.

Không chỉ các doanh nghiệp lớn, khu vực hộ kinh doanh – "mạch máu" của nền kinh tế cũng ghi nhận bước tiến dài trong quản lý và vận hành. Đến cuối năm 2025, hơn 91,5% hộ kinh doanh ổn định đã sử dụng ứng dụng eTax Mobile; tỷ lệ kê khai và nộp thuế điện tử đạt mức gần như tuyệt đối (99%).

Tính đến cuối tháng 4/2026, việc triển khai hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đã đạt hơn 303.000 hộ kinh doanh, tăng 50% chỉ sau vài tháng. Sự thay đổi này cho thấy tư duy quản lý đã chuyển dịch mạnh mẽ từ thủ công sang kỹ thuật số, tạo môi trường kinh doanh minh bạch và hiện đại hơn.

Sự khởi sắc của kinh tế tư nhân đã trực tiếp "tiếp sức" cho nguồn lực tài chính quốc gia. Tổng thu ngân sách nhà nước năm 2025 từ khu vực ngoài quốc doanh ước đạt 502.600 tỷ đồng, vượt 35,7% so với dự toán. Đặc biệt, thu từ hộ và cá nhân kinh doanh tăng hơn 36,3% so với năm 2024 – mức tăng trưởng cao nhất trong giai đoạn 2021-2025.

Xu hướng tích cực này kéo dài sang năm 2026 khi tính đến hết tháng 5, tổng thu ngân sách từ khu vực này đã đạt gần 68% dự toán năm, tăng 43,6% so với cùng kỳ. Không chỉ dừng lại ở con số, Nghị quyết 68 còn tạo hiệu ứng lan tỏa, thu hút các tập đoàn tư nhân lớn rót vốn vào các dự án hạ tầng chiến lược, quan trọng của quốc gia.

Nhìn nhận về tác động của Nghị quyết 68 sau 1 năm triển khai, theo GS. Trần Thọ Đạt, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân: "Thay đổi lớn nhất không nằm ở con số, mà ở tư duy phát triển. Lần đầu tiên, kinh tế tư nhân được khẳng định là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Đây là bước ngoặt mang tính thể chế".

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng chỉ ra những rào cản còn hiện hữu. Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký VCCI, nêu lên nghịch lý: doanh nghiệp "đông nhưng chưa mạnh, năng động nhưng chưa sâu", vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu vẫn còn khiêm tốn. Đồng quan điểm, chuyên gia kinh tế, TS. Cấn Văn Lực cho rằng dù niềm tin đã được củng cố, nhưng doanh nghiệp vẫn gặp khó trong tiếp cận vốn, đất đai và chi phí tuân thủ còn cao.

GS. Trần Thọ Đạt phân tích thêm: dù kinh tế vĩ mô phục hồi nhưng dòng vốn tư nhân vẫn có dấu hiệu "thận trọng" và mang tính phòng thủ. Nguyên nhân chủ yếu đến từ niềm tin thể chế chưa đủ mạnh, chi phí rủi ro cao và thiếu không gian đầu tư đủ hấp dẫn.

Để Nghị quyết 68 thực sự đi vào chiều sâu, GS. Trần Thọ Đạt đề xuất hai trục đột phá trọng tâm.

Thứ nhất là hạ tầng chiến lược: Các dự án như đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam hay các đại đô thị cần cơ chế PPP (hợp tác công tư) sâu rộng hơn. Nhà đầu tư cần một cơ chế chia sẻ rủi ro minh bạch và bảo vệ quyền tài sản thực chất.

Thứ hai là tăng trưởng kép (Số và Xanh): Đây là điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp không bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo các chuyên gia, Nghị quyết 68 đã hoàn thành xuất sắc vai trò "mở đường" trong năm đầu tiên. Tuy nhiên, để chuyển sang giai đoạn "tăng tốc", mọi chính sách cần được đo lường bằng hiệu quả thực tế, đó là dòng vốn có thực sự chảy vào sản xuất và doanh nghiệp có dám bước ra khỏi "vùng an toàn" để đầu tư dài hạn hay không.

Như GS. Trần Thọ Đạt khẳng định: "Nghị quyết 68 đã mở đường. Câu hỏi còn lại là chúng ta có đủ quyết tâm để biến cơ hội đó thành hiện thực hay không?".

Thanh Hoa

Nguồn Vnbusiness : https://vnbusiness.vn/vi-sao-kinh-te-tu-nhan-bung-no-nhung-van-phong-thu.html