Trước khi trở thành tên của một lớp tàu ngầm hạt nhân, Skipjack đã xuất hiện trong lịch sử Hải quân Mỹ qua hai tàu ngầm khác. Chiếc đầu tiên là USS Skipjack (SS-24), sau đó được đổi tên thành USS E-1, phục vụ trong Chiến tranh thế giới thứ Nhất nhưng không tham gia chiến đấu. Chiếc thứ hai, USS Skipjack (SS-184) lại nổi bật hơn nhiều khi hoạt động trong Chiến tranh thế giới thứ Hai và đánh chìm nhiều tàu của Nhật Bản. Con tàu này kết thúc vòng đời trong cuộc thử nghiệm hạt nhân thuộc Chiến dịch Ngã tư năm 1946. Tuy nhiên, chính thế hệ thứ ba, lớp tàu ngầm Skipjack mới thực sự đưa cái tên này trở thành biểu tượng.
Tàu ngầm lớp Skipjack. (Nguồn: CC)
Lớp Skipjack ra đời vào cuối những năm 1950, là tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân (SSN) với hàng loạt cải tiến mang tính cách mạng. Điểm đột phá lớn nhất nằm ở thiết kế thân tàu hình giọt nước, giúp giảm lực cản và tối ưu hóa khả năng di chuyển dưới nước, khác biệt hoàn toàn so với các thiết kế thân dài dạng ống trước đó. Kết hợp với lò phản ứng hạt nhân S5W mạnh mẽ, tàu có thể đạt tốc độ lặn hơn 30 hải lý/giờ, thuộc hàng nhanh nhất thế giới thời bấy giờ và có độ cơ động cao đến mức được ví như "máy bay dưới nước".
Về hỏa lực, các tàu Skipjack được trang bị 6 ống phóng ngư lôi 533 mm ở mũi, có thể sử dụng nhiều loại ngư lôi khác nhau, bao gồm cả ngư lôi hạt nhân. Tổng cộng có 6 tàu thuộc lớp này được chế tạo, dẫn đầu là USS Skipjack (SSN-585), cùng các tàu chị em như USS Scorpion (SSN-589), USS Shark (SSN-591) và USS Snook (SSN-592). Những tàu này trở thành lực lượng quan trọng trong chiến lược răn đe hạt nhân và đối đầu dưới biển với Liên Xô.
Sự xuất hiện của lớp Skipjack cũng đánh dấu một bước ngoặt trong truyền thống đặt tên tàu ngầm của Mỹ. Đô đốc Hyman G. Rickover, người được coi là "cha đẻ của hải quân hạt nhân", đã chấm dứt việc đặt tên tàu theo sinh vật biển với lý do thẳng thắn: "Cá không bỏ phiếu". Từ đó, các tàu ngầm Mỹ chuyển sang mang tên các bang hoặc thành phố.
Dù không tham chiến trực tiếp như các tàu trong Chiến tranh thế giới thứ Hai, lớp Skipjack vẫn đóng vai trò then chốt trong Chiến tranh Lạnh, luôn sẵn sàng cho các kịch bản xung đột lớn. Tuy nhiên, lớp tàu này cũng gắn liền với một trong những bí ẩn lớn nhất của Hải quân Mỹ.
Năm 1968, tàu ngầm USS Scorpion (SSN-589) bất ngờ phát nổ và chìm xuống Đại Tây Dương, mang theo toàn bộ 99 thủy thủ đoàn. Nguyên nhân vụ tai nạn đến nay vẫn chưa được xác định rõ ràng, với nhiều giả thuyết từ sự cố kỹ thuật, nổ ngư lôi cho đến khả năng liên quan đến Liên Xô, nhưng không có kết luận chính thức nào được đưa ra.
Các tàu còn lại trong lớp tiếp tục phục vụ mà không gặp sự cố lớn, trước khi lần lượt bị loại biên từ cuối những năm 1980. Chiếc cuối cùng rời biên chế vào năm 1990, khép lại một kỷ nguyên quan trọng trong lịch sử tàu ngầm Mỹ. Không có chiếc nào được giữ lại làm bảo tàng, và tất cả đều đã bị tháo dỡ, với chiếc cuối cùng bị loại bỏ vào năm 2001.
Xuân Minh