Ghé thăm một gia đình Nhật Bản vào bữa sáng, nhiều người ngoại quốc không khỏi ngạc nhiên khi thấy họ đập một quả trứng gà sống nguyên vào bát cơm nóng, rưới thêm chút nước tương rồi trộn đều và xúc ăn. Món ăn này có tên là Tamago Kake Gohan (TKG), nét văn hóa ẩm thực bình dân nhưng lại là biểu tượng tại Nhật Bản.
Món cơm ăn cùng trứng sống nổi tiếng của Nhật Bản. (Ảnh: Asia Inspri)
Trong khi ở nhiều quốc gia khác, việc ăn trứng sống thường đi kèm với nỗi lo sợ vi khuẩn Salmonella gây ngộ độc thực phẩm thì tại Nhật Bản, đây lại là thói quen hàng ngày của hàng triệu người. Điều này là kết quả của hệ thống quản lý chất lượng nghiêm ngặt bậc nhất thế giới.
Bí mật đằng sau sự tự tin của người Nhật nằm ở quy trình từ trang trại đến bàn ăn. Trứng gà tại Nhật không đơn thuần chỉ là sản phẩm nông nghiệp, mà được kiểm soát cực gắt gao. Lý do người Nhật ăn trứng gà sống mà không lo hại sức khỏe gồm:
Quy trình khử trùng sâu
Lý do đầu tiên và cũng là quan trọng nhất chính là quy trình xử lý sau thu hoạch cực kỳ hiện đại. Tại Nhật Bản, trứng sau khi được thu gom từ các trang trại sẽ được chuyển đến các trung tâm phân loại và đóng gói. Tại đây, mỗi quả trứng đều phải trải qua quá trình khử trùng sâu.
Trứng được rửa bằng nước ấm có chứa các chất diệt khuẩn chuyên dụng để loại bỏ hoàn toàn bụi bẩn và các vi sinh vật bám trên bề mặt vỏ. Sau đó, chúng được sấy khô và đi qua hệ thống chiếu tia cực tím để tiêu diệt các loại vi khuẩn còn sót lại. Quá trình này giúp ngăn chặn tối đa việc vi khuẩn Salmonella xâm nhập từ vỏ vào bên trong lòng trứng qua các lỗ khí li ti.
Mỗi quả trứng đều được soi xét kỹ lưỡng. (Ảnh: Kaiji)
Sàng lọc tự động
Không chỉ dừng lại ở việc rửa sạch, người Nhật còn ứng dụng công nghệ cao để loại bỏ những quả trứng không đạt chất lượng. Hệ thống cảm biến tự động sẽ quét qua từng quả trứng để phát hiện các vết nứt siêu nhỏ trên vỏ – nơi vi khuẩn có thể dễ dàng xâm nhập.
Thậm chí, các thiết bị hiện đại còn có khả năng phát hiện các đốm máu hoặc sự bất thường bên trong lòng đỏ mà không cần đập vỡ vỏ. Những quả trứng có bất kỳ dấu hiệu lỗi nào đều bị loại bỏ ngay lập tức khỏi dây chuyền dành cho việc ăn sống. Sự tỉ mỉ này đảm bảo rằng mỗi quả trứng đến tay người tiêu dùng đều ở trạng thái hoàn hảo nhất về mặt cơ học lẫn sinh học.
Các hệ thống hiện đại khử trùng từng quả trứng trước khi đến tay người tiêu dùng. (Ảnh: Tamago)
Kiểm soát bệnh dịch từ trang trại
Để có được những quả trứng an toàn, quy trình phải bắt đầu từ chính những con gà mái. Các trang trại gà tại Nhật Bản tuân thủ những quy chuẩn khắt khe về vệ sinh chuồng trại và thức ăn.
Gà thường xuyên được tiêm phòng đầy đủ để chống lại vi khuẩn Salmonella ngay từ bên trong cơ thể. Công nhân làm việc tại trang trại phải mặc đồ bảo hộ, khử trùng kỹ lưỡng để tránh mang mầm bệnh từ bên ngoài vào.
Môi trường sống của gà luôn được giữ sạch sẽ, thoáng đãng và được kiểm tra định kỳ bởi các cơ quan thú y. Khi con gà khỏe mạnh và sống trong môi trường vô trùng, khả năng trứng bị nhiễm khuẩn từ bên trong buồng trứng là cực kỳ thấp.
Chủ nông trại sẽ phải chịu trách nghiệm nếu người ăn trứng ngộ độc. (Ảnh: Nihonmono)
Quy định nghiêm ngặt về hạn sử dụng
Một đặc điểm dễ nhận thấy trên các vỉ trứng tại siêu thị Nhật Bản là hạn sử dụng rất ngắn, thường chỉ tối đa hai tuần kể từ ngày đóng gói (tại các quốc gia khác là 3-5 tuần). Tuy nhiên, điều thú vị là hạn sử dụng này không phải là thời điểm trứng bị hỏng, mà là hạn chót để ăn sống an toàn.
Sau khoảng thời gian này, người Nhật vẫn có thể sử dụng trứng nhưng họ sẽ chuyển sang các phương thức chế biến nhiệt như chiên hoặc luộc. Việc này đảm bảo rằng khi người dân ăn sống, lòng trắng và lòng đỏ vẫn đang ở trạng thái tươi mới nhất và không có vi khuẩn.
Trứng để ăn sống có hạn sử dụng ngắn hơn nhiều so với trứng chế biến. (Ảnh: Fujika)
Truy xuất nguồn gốc minh bạch
Lý do cuối cùng nằm ở sự minh bạch và trách nhiệm của nhà sản xuất. Trên mỗi vỉ trứng hoặc thậm chí trên từng quả trứng tại Nhật thường có in các mã số định danh. Người tiêu dùng có thể dễ dàng tra cứu nguồn gốc của quả trứng đó đến từ trang trại nào, ngày thu hoạch là bao nhiêu và quy trình xử lý ra sao.
Sự giám sát từ cộng đồng và các quy định pháp luật nghiêm khắc khiến các nhà sản xuất không bao giờ dám lơ là trong khâu quản lý chất lượng. Nếu có bất kỳ sự cố ngộ độc nào xảy ra, nhà sản xuất sẽ phải đối mặt với những hình phạt nặng nề và sự tẩy chay từ thị trường, điều này tạo ra một áp lực tích cực để duy trì tiêu chuẩn an toàn thực phẩm ở mức cao nhất.
Việc người Nhật ăn trứng sống không phải là một hành động cảm tính hay dựa trên sự may mắn. Đó là thành quả của một nền nông nghiệp hiện đại, nơi sự an toàn của người tiêu dùng được đặt lên hàng đầu. Từ khâu chăm sóc gà, khử trùng vỏ trứng cho đến việc kiểm soát hạn sử dụng, tất cả đều được vận hành như một cỗ máy chính xác.
Món cơm trứng sống là nét ẩm thực dân dã, độc đáo. (Ảnh: EastAsia)
Chính nhờ sự kỹ lưỡng này mà món trứng sống không chỉ là một nét văn hóa độc đáo mà còn là minh chứng cho sự tinh tế và kỷ luật thép trong đời sống của người dân xứ sở Phù Tang. Nếu có dịp đến Nhật, hãy một lần thử thưởng thức món cơm trộn trứng sống để cảm nhận vị béo ngậy, tươi ngon mà không phải lo lắng về sức khỏe.
Hoàng Hà (Tổng hợp)