Vì sao nhiều đoạn cao tốc Bắc - Nam đã thông xe kỹ thuật nhưng chưa thể khai thác?

2 giờ trướcBài gốc

Công trình hoàn thành nhưng vẫn chờ thủ tục

Thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, trên các công trường cao tốc Bắc – Nam từ miền Trung đến miền Tây, không khí thi công diễn ra khẩn trương. Các nhà thầu huy động tối đa nhân lực, tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp”, làm việc xuyên ngày đêm nhằm bù đắp tiến độ bị ảnh hưởng bởi thiên tai, bão lũ. Nhiều đoạn tuyến đã tổ chức lễ thông xe kỹ thuật từ ngày 19/12/2025, thể hiện quyết tâm đưa dự án về đích đúng kế hoạch.

Đoạn tuyến cao tốc Chí Thạnh – Vân Phong trên cao tốc Bắc - Nam đã hoàn thành và sẵn sàng đưa vào khai thác.

Để nối thông toàn tuyến cao tốc Bắc – Nam từ Lạng Sơn đến TP.HCM, cần đưa vào khai thác các đoạn Quảng Ngãi – Hoài Nhơn, Hoài Nhơn – Quy Nhơn, Quy Nhơn – Chí Thạnh, Chí Thạnh – Vân Phong và Vân Phong – Nha Trang. Tuy nhiên, trong số các dự án thành phần này, mới chỉ có đoạn Vân Phong – Nha Trang đủ điều kiện khai thác toàn tuyến. Các đoạn còn lại dù đã hoàn thành xây dựng nhưng vẫn phải chờ nghiệm thu.

Đại diện các Ban Quản lý dự án cho biết, sau khi hoàn thành thi công, công trình phải được Hội đồng nghiệm thu Nhà nước và các cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Xây dựng thẩm định, đặc biệt đối với các hạng mục phức tạp như hầm, phòng cháy chữa cháy và bảo đảm an toàn khai thác.

Cụ thể, tại dự án Quảng Ngãi – Hoài Nhơn, Ban Quản lý dự án 2 cho biết toàn bộ công tác xây dựng đã hoàn tất, hiện đang thực hiện các thủ tục nghiệm thu. Riêng hầm số 3 dài khoảng 3,2km – hạng mục phức tạp nhất của tuyến – vẫn đang chờ thẩm định về phòng cháy, chữa cháy trước khi đưa vào khai thác.

Đối với các dự án Hoài Nhơn – Quy Nhơn và Quy Nhơn – Chí Thạnh, ông Nguyễn Văn Long, Phó Giám đốc phụ trách Ban Quản lý dự án 85, xác nhận dự án Hoài Nhơn – Quy Nhơn đã hoàn thành xây dựng, cơ bản xong nghiệm thu nội bộ và đang chờ thông báo của Hội đồng nghiệm thu Nhà nước. Theo ông Long, Ban Quản lý dự án đang nỗ lực phấn đấu thông xe hai dự án thành phần trước Tết Nguyên đán, song khả năng hoàn thành đúng thời điểm này là rất khó.

Trong khi đó, các đoạn Quy Nhơn – Chí Thạnh và Chí Thạnh – Vân Phong từng bị ảnh hưởng nặng nề bởi mưa lũ kéo dài ở miền Trung. Sau khi thời tiết thuận lợi, các nhà thầu đã tăng cường nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công liên tục để kịp tiến độ hoàn thành trước Tết Nguyên đán, theo đúng chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trong chuyến kiểm tra thực tế đầu tháng 1/2026.

Có thể thấy, bên cạnh các yếu tố khách quan như thiên tai, mưa lũ, thì một trong những nguyên nhân chính khiến cao tốc Bắc – Nam chưa thể thông tuyến đúng kỳ vọng nằm ở khâu thủ tục nghiệm thu. Công trình đã hoàn thành, song việc đưa vào khai thác vẫn phụ thuộc vào các bước thẩm định, chấp thuận cuối cùng.

Lãng phí nguồn lực khi dự án chậm khai thác, người dân mong sớm thông tuyến

Nhiều ý kiến cho rằng, khi Nhà nước và doanh nghiệp đã bỏ ra hàng trăm nghìn tỷ đồng đầu tư hạ tầng giao thông, thì mỗi ngày dự án chậm đưa vào sử dụng là thêm một ngày lãng phí nguồn lực xã hội. Việc các tuyến cao tốc đã thành hình nhưng phải “đắp chiếu” chờ thủ tục hành chính được đánh giá là sự lãng phí không đáng có.

Nhiều công trình đã hoàn thành, song việc đưa vào khai thác vẫn phụ thuộc vào các bước thẩm định, chấp thuận cuối cùng.

Các chuyên gia nhận định, trong trường hợp chưa thể nghiệm thu toàn bộ dự án do nguyên nhân khách quan, Bộ Xây dựng cần chủ động bố trí các đơn vị quản lý, khai thác đường bộ túc trực, xây dựng phương án bảo đảm an toàn để từng bước đưa công trình vào phục vụ người dân. Cách làm này vừa tránh lãng phí nguồn vốn đầu tư, vừa phát huy hiệu quả từ công sức, chi phí mà các nhà thầu đã bỏ ra trong quá trình thi công trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

Trên các diễn đàn và mạng xã hội, nhiều ý kiến bày tỏ băn khoăn trước thực tế nhiều đoạn cao tốc đã hoàn thành nhưng chưa thể khai thác. Việc tuyến đường chưa khép kín khiến hành trình về quê trong dịp Tết trở nên mệt mỏi do phải liên tục ra – vào giữa cao tốc và Quốc lộ 1, làm gia tăng nguy cơ ùn tắc và áp lực tâm lý trong những ngày cao điểm.

Anh Nguyễn Anh Đức (xã Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai) cho biết, Tết năm nay gia đình anh dự định về Hà Tĩnh bằng ô tô cá nhân và rất mong cao tốc Bắc – Nam sớm thông suốt toàn tuyến. Theo anh Đức, Tết năm ngoái, nhiều đoạn cao tốc chưa khép kín khiến hành trình kéo dài do phải liên tục di chuyển ra Quốc lộ 1 rồi nhập lại cao tốc.

“Chỉ cần một đoạn chưa thông là cả chuyến đi bị kéo dài. Có lúc kẹt xe, có lúc phải chạy chậm vì đường đông, rất áp lực”, anh Đức chia sẻ và bày tỏ mong muốn các cơ quan chức năng sớm tháo gỡ vướng mắc để người dân đi lại thuận lợi, an toàn hơn trong dịp Tết.

Cần quyết liệt tháo gỡ “điểm nghẽn” thủ tục

Trước thực trạng này, Thủ tướng Chính phủ đã liên tiếp có các chỉ đạo quyết liệt với quan điểm xuyên suốt là ưu tiên lợi ích của người dân và hiệu quả xã hội, không để rào cản hành chính làm chậm tiến độ đưa hạ tầng giao thông vào khai thác.

Tại Công điện số 05/CĐ-TTg ngày 20/1/2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu khẩn trương rà soát, hoàn thiện và sớm đưa các tuyến cao tốc đủ điều kiện vào khai thác nhằm phục vụ nhu cầu đi lại của người dân và nâng cao hiệu quả đầu tư công. Trước đó, Thông báo số 682/TB-VPCP ngày 11/12/2025 của Văn phòng Chính phủ cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, không để ách tắc ở các khâu cuối cùng.

Mặc dù Bộ Xây dựng khẳng định quan điểm “không đánh đổi an toàn lấy tiến độ”, bảo đảm các hạng mục đạt tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt, song điều này không đồng nghĩa với việc kéo dài thời gian xử lý thủ tục. Khi công trình đã hoàn thành, đáp ứng yêu cầu thiết kế và được chủ đầu tư, tư vấn giám sát xác nhận, thì công tác nghiệm thu cần được thực hiện khẩn trương, đúng tinh thần chỉ đạo của Chính phủ.

Cao tốc Bắc – Nam là trục giao thông huyết mạch của quốc gia. Việc công trình hoàn thành nhưng chưa thể đưa vào sử dụng đúng dịp cao điểm không chỉ gây lãng phí nguồn vốn đầu tư rất lớn, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân và doanh nghiệp. Trong bối cảnh Tết Nguyên đán cận kề, việc tháo gỡ “nút thắt” nghiệm thu là yêu cầu cấp thiết để mỗi km cao tốc hoàn thành thực sự phát huy giá trị khi được đưa vào cuộc sống.

Phi Long/VOV.VN

Nguồn VOV : https://vov.vn/xa-hoi/vi-sao-nhieu-doan-cao-toc-bac-nam-da-thong-xe-ky-thuat-nhung-chua-the-khai-thac-post1266301.vov