Trong bối cảnh Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, đầu tư công được xác định là đòn bẩy kích hoạt tăng trưởng. Tuy nhiên, tại một số xã, phường trên địa bàn thành phố, công tác này đang đối mặt với nhiều "điểm nghẽn", như vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu xây dựng khan hiếm, giá cả biến động...
Theo đó, bên cạnh những điểm sáng, thành phố Hà Nội còn tới 45 đơn vị (trong đó có 44 xã, phường) có tỷ lệ giải ngân đạt dưới 10%. Trong đó, công tác giải ngân vốn đầu tư công tại xã Hoài Đức đang đứng trước áp lực rất lớn khi tiến độ thực hiện còn chậm so với yêu cầu đề ra.
Theo báo cáo của xã Hoài Đức, trong những tháng đầu năm 2026, xã đã chỉ đạo hoàn thiện kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm, giai đoạn 2026-2030. Xã chỉ đạo các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án đầu tư công theo kế hoạch; đồng thời, tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng; đôn đốc đơn vị đẩy nhanh tiến độ thi công các dự án, đặc biệt là các dự án trọng điểm như đường Vành đai 3.5 giai đoạn 3, đường ĐH02, đường liên khu vực 1... Tuy nhiên, giá trị giải ngân vốn đầu tư công đến hết ngày 17-4-2026 mới được 31.994/700.020 triệu đồng (đạt 4,6%).
Trụ sở UBND xã Hoài Đức. Ảnh: VH
Năm 2026, xã Hoài Đức tiếp tục triển khai công tác giải phóng mặt bằng đối với 9 dự án đã xác định giá đất cụ thể. Tuy nhiên, do có sự thay đổi về quy định của pháp luật liên quan bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất, việc xác định căn cứ tính tiền bồi thường đối với phần diện tích chưa phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư còn gặp khó khăn. Điều này có thể dẫn đến thiếu thống nhất về chính sách bồi thường giữa các hộ dân trong cùng dự án và ảnh hưởng đến tiến độ giải phóng mặt bằng.
Bên cạnh đó, nguồn vốn đầu tư công năm 2026 cấp xã được thành phố giao phần lớn từ nguồn thu tiền sử dụng đất (chiếm 60,28% tổng kế hoạch), trong khi hiện nay chỉ có 1 dự án có khả năng đấu giá trong năm 2026 (khu đấu giá thôn Chiền, Đức Thượng), vì vậy, xã khó có khả năng đáp ứng nguồn vốn từ thu tiền sử dụng đất trong giai đoạn đầu năm 2026.
Về thủ tục đầu tư, lựa chọn nhà thầu, một số dự án nằm trên địa bàn xã sau sắp xếp tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hai cấp tồn tại những khó khăn, vướng mắc qua nhiều thời kỳ, phức tạp, chưa được giải quyết dứt điểm trong thời gian ngắn.
Sau gần 6 năm triển khai, đường ĐH02 tại xã Hoài Đức chỉ vỏn vẹn hơn 1,6km đến nay vẫn chưa xong, hiện đã ngừng thi công. Ảnh: VH
Năm 2026, UBND xã Hoài Đức giao vốn 7 dự án mới với tổng kế hoạch vốn 61.300 triệu đồng (chiếm 10% tổng kế hoạch vốn cấp xã). Trong đó, có 4 dự án tu bổ di tích đang ở bước lựa chọn nhà thầu theo quy định nên chưa có khối lượng để giải ngân các tháng đầu năm.
Các dự án thời gian qua cũng bị ảnh hưởng bởi hạn chế nguồn cung, giá vật liệu tăng cao, gây khó khăn cho các nhà thầu trong việc huy động nguyên, vật liệu cho thi công, ảnh hưởng tiến độ, nhất là các dự án có hợp đồng thi công theo hình thức trọn gói, đơn giá cố định.
Về năng lực chủ đầu tư, khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, bộ máy quản lý dự án đầu tư của cấp xã được thành phố quan tâm kiện toàn với việc thành lập Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng thuộc xã trên cơ sở tổ chức lại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng và Trung tâm Phát triển quỹ đất cấp huyện trước đây. Tuy nhiên, lực lượng cán bộ, công chức, viên chức có chuyên môn sâu, có kinh nghiệm về lĩnh vực đầu tư xây dựng của xã còn mỏng.
Chia sẻ giải pháp tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công trên địa bàn với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, Phó Giám đốc phụ trách Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Hoài Đức Phan Hồng Quang cho biết, xã tiếp tục đôn đốc triển khai các khối lượng công việc đến đơn vị thi công theo hợp đồng đã ký kết. Đối với các hạng mục giải phóng mặt bằng còn vướng mắc, xã tập trung giải quyết dứt điểm để có mặt bằng thi công. Đối với các hạng mục đã có mặt bằng, xã yêu cầu các nhà thầu thi công tập trung thực hiện các khối lượng công việc để bảo đảm giải ngân theo kế hoạch vốn đã có.
Có thể thấy, tỷ lệ giải ngân thấp tại xã Hoài Đức trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng, dân sinh đang cần được thúc đẩy đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tháo gỡ các “điểm nghẽn”, nâng cao trách nhiệm của các đơn vị liên quan nhằm bảo đảm hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư công.
Công tác giải ngân vốn đầu tư công không chỉ là nhiệm vụ tài chính đơn thuần, mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương, tạo việc làm và hoàn thiện hệ thống hạ tầng phục vụ người dân. Vì vậy, việc chậm giải ngân nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả đầu tư cũng như mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong năm 2026.
Tại hội nghị giao ban công tác tháng 4, triển khai nhiệm vụ tháng 5-2026 diễn ra ngày 7-5 vừa qua, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng yêu cầu các đơn vị, địa phương tập trung tháo gỡ ngay các “nút thắt” về giải phóng mặt bằng, vật liệu, thủ tục hành chính; rút ngắn tối đa quy trình nhưng vẫn bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định; không chấp nhận giải ngân dưới 100% ở tất cả các cấp; tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm đếm tiến độ thường xuyên; lấy kết quả giải ngân làm tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị và cá nhân...
Hậu Lộc