Vì sao vật liệu không thiếu nhưng vẫn khan hiếm cục bộ?

2 giờ trướcBài gốc

Nhiều phương tiện phải xếp hàng chờ mua đá tại mỏ đá Cốc Ngận.

Dự án đầu tư xây dựng khu tái định cư xã Thanh Mai, Thanh Thịnh - phục vụ giải phóng mặt bằng tuyến cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn, là một ví dụ điển hình. Theo kế hoạch, dự án phải hoàn thành trước ngày 17/5/2026, song đang đối mặt với nhiều khó khăn.

Đây là gói thầu thực hiện theo hợp đồng trọn gói, không điều chỉnh đơn giá khi thị trường biến động. Trong khi đó, có thời điểm giá nhiên liệu như dầu diesel tăng gần gấp 3 lần so với thời điểm trúng thầu, cùng với đó, giá cát, đá, xi măng và chi phí vận chuyển đều tăng cao, khiến áp lực chi phí đè nặng lên nhà thầu.

Ông Ngô Thành Quý, Giám đốc Công ty TNHH Thành Quý, cho biết: Giá vật liệu tăng nhanh trong khi hợp đồng không điều chỉnh đơn giá khiến doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn. Chúng tôi vẫn phải duy trì thi công để bảo đảm tiến độ, nhưng áp lực chi phí là rất lớn.

Ở chiều ngược lại, khu vực phía Bắc của tỉnh vẫn được đánh giá là nơi có nhiều lợi thế trong khai thác, cung cấp vật liệu xây dựng, đặc biệt là đá vôi. Tuy nhiên, thực tế hiện nay, nhiều mỏ đá chỉ hoạt động cầm chừng, chưa đáp ứng được nhu cầu của thị trường.

Một trong những nguyên nhân là hạn mức khai thác tại nhiều mỏ còn thấp so với trữ lượng và năng lực thực tế. Tại mỏ đá Suối Viền, phường Bắc Kạn do Công ty CP Hồng Hà khai thác, theo giấy phép, năm 2026 chỉ được khai thác 50 nghìn m3.

Tuy nhiên, đến hết quý I, đơn vị đã khai thác khoảng 30 nghìn m3, đồng nghĩa với việc phần sản lượng còn lại trong năm không còn nhiều, dù trữ lượng vẫn còn lớn. Ngay gần đó, mỏ đá Cốc Ngận được cấp phép với hạn mức 300 nghìn m3/năm, song sản lượng hiện tại vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu.

Theo đại diện doanh nghiệp khai thác, với hệ thống dây chuyền hiện có, công suất hoàn toàn có thể nâng lên trên 1 triệu m3 đá mỗi năm nếu được điều chỉnh phù hợp về hạn mức.

Thực tế cho thấy, "cơn khan" vật liệu xây dựng hiện nay không xuất phát từ việc thiếu tài nguyên, mà chủ yếu do sự lệch pha giữa cung và cầu. Trong khi nhiều công trình, dự án cùng lúc bước vào giai đoạn cao điểm thi công, nhu cầu vật liệu tăng đột biến, thì cơ chế cấp phép và điều chỉnh hạn mức khai thác lại chưa theo kịp thực tế.

Dự án đầu tư xây dựng khu tái định cư xã Thanh Mai, Thanh Thịnh có nguy cơ chậm tiến độ.

Hiện nay, khu vực phía Bắc của tỉnh đang triển khai nhiều công trình quan trọng như Sân vận động Bắc Kạn, tuyến đường Ba Bể - Na Hang, cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn… Đây đều là những dự án đang trong giai đoạn nước rút, dự kiến hoàn thành trong năm 2026 và quý I năm 2027. Tuy nhiên, nếu không kịp thời tháo gỡ khó khăn về vật liệu, nguy cơ chậm tiến độ là hiện hữu.

Trước thực tế này, Sở Xây dựng cùng các ngành chức năng đã tổ chức khảo sát, đánh giá khả năng khai thác, cung ứng vật liệu trên địa bàn. Trên cơ sở đó, đề xuất điều chỉnh, tăng hạn mức khai thác tại các mỏ còn trữ lượng, có khả năng nâng công suất.

Rõ ràng, bài toán vật liệu xây dựng hiện nay không đơn thuần là câu chuyện thiếu hay đủ, mà là việc điều tiết nguồn cung trong bối cảnh nhu cầu tăng cao. Tháo gỡ kịp thời "nút thắt" này không chỉ giúp bảo đảm tiến độ thi công các công trình trọng điểm mà còn góp phần nâng cao hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công, tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong giai đoạn tới.

Văn Linh

Nguồn Thái Nguyên : https://baothainguyen.vn/ban-doc/ban-doc-quan-tam/202605/vi-sao-vat-lieu-khong-thieu-nhung-van-khan-hiem-cuc-bo-89a3234/