Việc làm tự do mới trong thời đại robot

một giờ trướcBài gốc

AI có thể giành huy chương vàng Olympic Toán học quốc tế, vượt qua nhà hóa học, viết mã lập trình tốt thậm chí phát hiện lỗ hổng bảo mật chưa từng được biết đến trước đây. Nhưng hóa ra chúng lại không đáng tin cậy khi thực hiện công việc đơn giản như nhặt vớ bẩn.

Theo Báo cáo Chỉ số AI năm 2026 của Viện Trí tuệ nhân tạo hướng đến Con người thuộc Đại học Stanford (HCAI), robot trang bị mô hình trí tuệ nhân tạo hiện tại chỉ thành công hoàn thành khoảng 12% việc nhà một cách an toàn.

Môi trường thực tế khắc nghiệt hơn môi trường mô phỏng rất nhiều. Sàn nhà thì trơn trượt, chén đĩa dễ nghiêng khỏi tay robot, ngăn kéo bị kẹt nếu cố mở mạnh, vô số mảnh ghép Lego vương vãi khắp nơi. Vì vậy mà đội ngũ nghiên cứu - phát triển AI chuyển từ lập trình quy tắc cụ thể sang cho robot tự quan sát và học hỏi từ hành vi người thật, dẫn đến sự ra đời của loại hình thị trường việc làm mới.

Robot giúp việc còn vụng về trong môi trường thực tế. Ảnh: CNN

“Cái bóng” của robot

Không ít công ty như Prosper Robotics, Appen, TELUS International, Aeolus Robotics… thêu người đeo máy quay (thường là gắn trên đầu) hoặc sử dụng găng tay điều khiển từ xa chuyên dụng. Họ tự quay lại công việc thường nhật như gấp quần áo, xếp bát đĩa từ góc nhìn thứ nhất.

Đây là mức huấn luyện đơn giản nhất, thù lao khoảng 15 - 25 USD/giờ. Người tham gia thường được trả theo gói, ví dụ 5 USD cho mỗi đoạn phim 30 giây thực hiện công việc cụ thể.

Một số nền tảng thì thuê người trở thành “cái bóng” của robot thông qua tai nghe thực tế ảo (VR). Nếu robot bị kẹt hoặc bối rối trước tác vụ nào đó thì họ sẽ tiếp quản. Sự điều chỉnh này được đưa trở lại mô hình, giúp cải thiện hiệu suất trong tương lai.

Việc làm này đòi hỏi sự chính xác cao hơn, cần sự kiên nhẫn và khả năng phối hợp tay mắt tốt.Thù lao khoảng 20 - 40 USD/giờ, trả theo giờ làm việc thực tế tại trung tâm thu thập dữ liệu hoặc tại nhà (nếu có thiết bị chuyên dụng).

Nhu cầu huấn luyện robot bằng mô phỏng hành động thực đang rất cao. Ảnh: CNN

Sau khi có các đoạn phim, sẽ cần người ngồi “dán nhãn”. Chẳng hạn ở hành động gọt trái cây thì đây là dao và đâu là vết gọt. Thù lao chỉ khoảng 10 - 15 USD/giờ nhưng hoàn toàn tự do, làm việc qua nền tảng như Amazon Mechanical Turk hay Remotasks.

Xu hướng trên tạo nên lực lượng lao động kỹ thuật số mới tập trung hoàn toàn vào sự khéo léo về thể chất. Kỹ năng thể chất được bán dưới dạng dữ liệu huấn luyện chứ không phải dịch vụ dùng một lần.

Rủi ro quyền riêng tư

Dù tự do và có thể kiếm tiền, công việc như vậy đi kèm rủi ro quyền riêng tư đáng kể. Khi “dạy” robot dọn dẹp, ta đồng thời cũng cung cấp thông tin về cuộc sống cá nhân của mình như hình ảnh gia đình, hóa đơn, bố cục nhà cửa…

Doanh nghiệp thường không tự xử lý dữ liệu mà gửi cho bên thứ ba để “dán nhãn” thủ công. Từng có trường hợp người dán nhãn dữ liệu chia sẻ hình ảnh nhạy cảm từ camera robot hút bụi lên vài nhóm mạng xã hội kín.

Robot không chỉ học cách làm việc nhà đúng cách, mà còn thu thập cả dáng đi lẫn cử chỉ tiêu biểu của người huấn luyện. Thậm chí thời gian đi ngủ - thức dậy, vị trí đồ vật đắt tiền, nhãn hiệu hàng hóa đang sử dụng cũng bị chúng thu thập.

Một khi được nạp vào mô hình AI, xóa bỏ hoàn toàn thông tin là gần như không thể về mặt kỹ thuật.

Cẩm Bình

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/viec-lam-tu-do-moi-trong-thoi-dai-robot-251355.html