Viện trợ của Mỹ cho Ukraine đã giảm 99%

2 giờ trướcBài gốc

Báo cáo “Ukraine Support Tracker” do Viện Kinh tế Thế giới Kiel (Đức) công bố ngày 11/2/2026 cho thấy viện trợ quân sự từ Mỹ cho Ukraine trong năm 2025 giảm gần 99% so với mức trung bình hàng năm của giai đoạn 2022-2024.

Đây là thay đổi chiến lược đáng kể trong chính sách hỗ trợ Ukraine khi xung đột giữa Nga và Ukraine bước sang năm thứ 5.

Trong 3 năm đầu sau khi Nga mở rộng chiến dịch quân sự vào ngày 24/2/2022, Mỹ là nguồn viện trợ quân sự và tài chính lớn nhất cho Ukraine.

Các khoản viện trợ này bao gồm trang bị vũ khí, hệ thống phòng không và hỗ trợ tài chính để duy trì hoạt động chính phủ và chi trả lương cho các lực lượng vũ trang.

Tuy nhiên, đến năm 2025, số liệu của báo cáo cho thấy Mỹ gần như ngừng hoàn toàn viện trợ quân sự trực tiếp theo các gói được phê duyệt – thậm chí gần như không xuất hiện khoản nào trực tiếp từ ngân sách liên bang Mỹ được gửi đến Kiev.

Theo Viện Kiel, thay đổi này trùng với chiến lược mới của chính quyền Mỹ chuyển hướng khỏi việc phê duyệt viện trợ trực tiếp cho Ukraine sang cơ chế mà đồng minh NATO mua sắm vũ khí của công nghiệp quốc phòng Mỹ, rồi chuyển giao cho Ukraine theo Danh sách Yêu cầu Ưu tiên Ukraine (Prioritised Ukraine Requirements List - PURL).

Trong năm 2025, các nước thành viên NATO mua khoảng 3,7 tỷ euro vũ khí do Mỹ sản xuất, trong đó có hệ thống phòng không Patriot và hệ thống pháo phản lực nhiều nòng phóng HIMARS, rồi chuyển cho Ukraine.

Nhưng số tiền và khí tài này được tính như viện trợ châu Âu hơn là viện trợ trực tiếp từ ngân sách Mỹ.

Báo cáo cũng chia viện trợ thành 3 loại chính - quân sự, tài chính và nhân đạo. Trong khi viện trợ quân sự của Mỹ giảm sâu, viện trợ tài chính và nhân đạo không sụt giảm hoàn toàn, nhưng cũng bị ảnh hưởng bởi thay đổi chính sách.

Ngược lại, viện trợ từ các nước châu Âu đã tăng mạnh trong năm 2025. Cụ thể, viện trợ quân sự từ châu Âu tăng 67% so với mức trung bình các năm trước, còn viện trợ tài chính và nhân đạo tăng 59%, giúp phần nào bù đắp khoảng trống do Mỹ để lại.

Việc viện trợ quân sự từ Mỹ giảm mạnh khiến tổng viện trợ cho Ukraine trong năm 2025 thấp hơn khoảng 13% so với mức trung bình của giai đoạn 2022-2024, dù các đối tác châu Âu đã nỗ lực tăng hỗ trợ.

Điều này phản ánh một thực tế phức tạp - viện trợ tăng ở một số khu vực nhưng không thể hoàn toàn thay thế sự giảm mạnh từ phía Mỹ.

Một phần của thay đổi này bắt nguồn từ sự điều chỉnh trong chính sách quốc phòng và ngân sách của Mỹ. Trong năm 2025, Mỹ không phê duyệt thêm gói viện trợ quốc phòng theo “Quyền rút vốn của Tổng thống” vốn được dùng phổ biến trong các năm trước.

Thay vào đó, Washington thúc đẩy các đối tác NATO dẫn đầu việc cung cấp vũ khí cho Ukraine, nhằm chia sẻ gánh nặng tài chính và kỹ thuật trong bối cảnh ngân sách quốc phòng Mỹ phải đối mặt với nhiều ưu tiên khác nhau.

Biến chuyển này có ý nghĩa chiến lược lớn đối với Ukraine. Viện trợ quân sự không đơn thuần là cung cấp khí tài, mà còn bao gồm đạn dược, phụ tùng thay thế và đào tạo, là những yếu tố quyết định để duy trì một lực lượng chiến đấu hiệu quả.

Một số chuyên gia quốc phòng nhận định việc giảm viện trợ trực tiếp từ Mỹ có thể khiến Ukraine gặp khó khăn trong duy trì năng lực tác chiến liên tục, đặc biệt khi cả hai bên vẫn giao tranh quyết liệt ở các mặt trận phía đông và nam.

Trong khi đó, châu Âu buộc phải tăng cường vai trò viện trợ. Đức, Vương quốc Anh và nhiều nước Bắc Âu đã điều phối phần lớn viện trợ quân sự trong năm 2025, trong khi viện trợ tài chính và nhân đạo phần lớn đến từ các cơ chế châu Âu như Liên minh châu Âu và Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu.

Các khoản viện trợ này giúp Ukraine bù đắp phần nào nhu cầu về ngân sách hoạt động, chi tiêu cho an sinh xã hội và tái thiết cơ sở hạ tầng.

Tuy nhiên, cơ chế thông qua PURL cũng đặt ra những thách thức về thời gian và hậu cần. Mặc dù các nước NATO có thể mua trực tiếp vũ khí từ công nghiệp quốc phòng Mỹ rồi chuyển cho Ukraine, quá trình này đôi khi kéo dài hơn so với viện trợ trực tiếp từ ngân sách Mỹ, đặc biệt khi nhu cầu về các hệ thống phòng không và vũ khí tầm xa rất cao.

Giới chức Ukraine cũng đã phản ứng trước báo cáo này, nhấn mạnh tầm quan trọng của sự phối hợp viện trợ quốc tế và kêu gọi duy trì dòng viện trợ ổn định để đối phó với những thách thức an ninh hiện nay.

Một số chính trị gia tại các nước châu Âu cũng thảo luận về cách tăng cường hợp tác quốc phòng nhằm giảm thiểu tác động của sự sụt giảm viện trợ từ Mỹ, qua đó bảo đảm Ukraine có đủ nguồn lực để tự vệ và duy trì hoạt động.

Trong bối cảnh chiến tranh kéo dài, Ukraine đang ngày càng phụ thuộc vào nguồn lực tập thể của các quốc gia châu Âu và các tổ chức đa phương hơn là vào viện trợ trực tiếp từ Mỹ như những năm trước.

Sự chuyển dịch viện trợ này không chỉ thể hiện thay đổi chiến lược của Mỹ, mà còn phản ánh vai trò ngày càng nổi bật của châu Âu trong cam kết hỗ trợ an ninh và ổn định khu vực.

Việt Hùng

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/vien-tro-cua-my-cho-ukraine-da-giam-99-post638248.antd