Xăng E10 là hỗn hợp nhiên liệu sinh học bao gồm 10% ethanol (cồn sinh học) và 90% xăng khoáng truyền thống. Theo Bộ Công Thương, việc đưa loại xăng này vào sử dụng rộng rãi từ đầu tháng 6 dự kiến sẽ giúp giảm khoảng 2,5 triệu tấn khí thải CO2 mỗi năm. Đây là một phần trong lộ trình hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 của Việt Nam.
Lợi ích môi trường và hiệu quả kỹ thuật
Dữ liệu từ Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công cho biết, mỗi lít xăng khoáng khi tiêu thụ phát thải khoảng 2,3-2,5 kg CO2. Việc phối trộn 10% ethanol giúp cắt giảm tương ứng tỷ lệ xăng khoáng, tương đương tiết kiệm 1 tỷ lít mỗi năm. Đáng chú ý, ethanol sản xuất từ sắn, mía, ngô được xem là nhiên liệu tái tạo, tạo nên chu trình tuần hoàn trung hòa carbon khi cây nguyên liệu hấp thụ CO2 trong quá trình sinh trưởng.
Thử nghiệm thực tế của Đại học Bách khoa Hà Nội và Toyota trên dòng xe xăng cho thấy xăng E10 giúp giảm 10,9% khí hydrocarbon (HC) và gần 15% khí CO. Về hiệu suất tiêu thụ, loại nhiên liệu này giúp tiết kiệm khoảng 0,3 lít trên quãng đường 100 km trong giờ cao điểm so với xăng khoáng truyền thống. Đối với xe hybrid, hiệu quả tiết kiệm nhiên liệu còn rõ rệt hơn trên cùng quãng đường di chuyển.
Lá chắn an ninh năng lượng
Bên cạnh yếu tố môi trường, xăng sinh học được đánh giá là giải pháp quan trọng để đa dạng hóa nguồn cung và giảm phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu. Trong bối cảnh bất ổn địa chính trị tại Trung Đông thường xuyên đe dọa chuỗi cung ứng toàn cầu, việc tự chủ một phần năng lượng từ nông nghiệp giúp giảm thiểu rủi ro cho thị trường nội địa.
Hiện nay, Việt Nam tiêu thụ khoảng 1 triệu m3 xăng sinh học mỗi tháng, cần khoảng 100.000 m3 ethanol để phối trộn. Trong đó, năng lực sản xuất trong nước đạt khoảng 25.000 m3, phần còn lại được các doanh nghiệp nhập khẩu. Việc đẩy mạnh E10 kỳ vọng sẽ thúc đẩy năng lực sản xuất ethanol nội địa và ổn định vùng trồng nguyên liệu.
Xu hướng tất yếu của thị trường toàn cầu
Việt Nam không phải quốc gia duy nhất đẩy mạnh lộ trình này. Trên thế giới, Mỹ và Brazil đang dẫn đầu về sản lượng xăng sinh học, lần lượt chiếm 37% và 22% nguồn cung toàn cầu. Nhiều quốc gia như Ấn Độ, Indonesia và Argentina cũng đang tăng tốc phối trộn ethanol để ứng phó với khủng hoảng nhiên liệu.
Một cột bơm xăng với nhiều loại hỗn hợp ethanol tại Nevada, Iowa, Mỹ, ngày 17/5/2015. Ảnh: Reuters
Tại Mỹ, xăng E10 đã được bán rộng rãi từ năm 2010. Dữ liệu từ Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) chỉ ra rằng, xét theo toàn bộ vòng đời từ vùng trồng đến ống xả, phát thải của xăng khoáng cao hơn 21% so với ethanol có mật độ năng lượng tương đương. Hiện nay, các nền kinh tế lớn đang chuyển dần sang các loại nhiên liệu sinh học thế hệ mới từ sinh khối (rơm, cỏ, dầu thải) hoặc tảo để tối ưu hóa khả năng bảo vệ môi trường.
Thách thức và triển vọng
Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, các chuyên gia nhận định thị trường xăng sinh học có thể đối mặt với sự cạnh tranh từ xu hướng chuyển đổi xe điện. Ngoài ra, việc duy trì tính bền vững của vùng trồng nguyên liệu (tránh lạm dụng phân bón, thuốc trừ sâu) cũng là bài toán cần giải quyết để đảm bảo chỉ số giảm thải thực tế của nhiên liệu sinh học đạt mức tối ưu.
Theo lộ trình của ngành giao thông, sử dụng nhiên liệu sinh học là một trong 10 biện pháp then chốt nhằm mục tiêu giảm 10,6 triệu tấn CO2 vào năm 2030. Bên cạnh E10, xăng E5 RON 92 dự kiến vẫn sẽ được duy trì lưu hành trên thị trường cho đến hết năm 2030.
PHỐ HỘI