Việt Nam đang triển khai kế hoạch đào tạo quy mô lớn với mục tiêu cung ứng ít nhất 35.000 nhân lực ngành đường sắt vào năm 2030 và tăng lên 70.000 người vào năm 2035. Đây là bước chuẩn bị chiến lược nhằm phục vụ các dự án hạ tầng trọng điểm, đặc biệt là tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam và các tuyến đường sắt đô thị hiện đại.
Nhu cầu cấp thiết cho tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam
Theo báo cáo của Chính phủ gửi Quốc hội, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam là trọng tâm của chiến lược phát triển hạ tầng giao thông. Riêng dự án này dự kiến cần khoảng 13.880 lao động trong giai đoạn 2027-2032 để phục vụ trực tiếp cho công tác quản lý, vận hành, khai thác và bảo trì hệ thống.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam cần tới 13.880 lao động trong giai đoạn 2027-2032. Ảnh minh họa
Tuyến đường sắt tốc độ cao có tổng chiều dài 1.541km, kết nối Hà Nội và TP. HCM với thiết kế đường đôi, khổ tiêu chuẩn 1.435mm. Tốc độ thiết kế tối đa đạt 350km/h, bao gồm 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa. Với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1.713.540 tỷ đồng (tương đương 67,34 tỷ USD), dự án được triển khai theo hình thức đầu tư công và dự kiến khởi công vào tháng 12/2026.
Lộ trình đào tạo hai giai đoạn đến năm 2035
Bộ Xây dựng đã xây dựng đề án phát triển nguồn nhân lực ngành đường sắt với lộ trình cụ thể. Trong giai đoạn từ nay đến năm 2030, mục tiêu đào tạo ít nhất 35.000 lao động chuyên sâu về đường sắt điện khí hóa và đường sắt đô thị. Giai đoạn tiếp theo từ 2031 đến 2035, con số này sẽ được nâng lên 70.000 người nhằm hướng tới mục tiêu làm chủ công nghệ và công nghiệp đường sắt.
Cuộc họp triển khai đào tạo nhân lực phục vụ các dự án đường sắt trọng điểm do Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh chủ trì. Ảnh: Bộ Xây dựng
Tại cuộc họp của Tổ Phát triển nguồn nhân lực phục vụ các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia do Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh chủ trì, nhân lực ngành được phân chia thành 5 khối chuyên biệt:
Khối quản lý Nhà nước.
Khối đầu tư xây dựng hạ tầng.
Khối khai thác, vận hành và bảo trì.
Khối nghiên cứu, ứng dụng và làm chủ công nghệ.
Khối đào tạo tại các cơ sở giáo dục.
Bên cạnh đó, kế hoạch cũng dự kiến đào tạo chuyên sâu cho khoảng 1.000 cán bộ quản lý dự án để trực tiếp tham gia vào quá trình nghiên cứu và tiếp nhận chuyển giao công nghệ từ các đối tác nước ngoài.
Đẩy mạnh hợp tác quốc tế và mở rộng ngành đào tạo mới
Để đảm bảo chất lượng nhân lực theo tiêu chuẩn quốc tế, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã hợp tác với Học viện Đường sắt Liễu Châu và Côn Minh (Trung Quốc) để tổ chức các khóa học chuyên sâu. Tính đến cuối năm 2025, đã có 6 khóa học hoàn thành với 180 học viên tốt nghiệp.
Việt Nam đang đặt mục tiêu hướng đến việc làm chủ công nghệ đường sắt. Ảnh minh họa
Trong nước, Trường Đại học Giao thông Vận tải TP. HCM đã tiên phong thành lập Viện và Trung tâm Đường sắt tốc độ cao. Các chương trình liên kết với Trung Quốc và Hàn Quốc (điển hình là Korail) đang được xúc tiến để đào tạo kỹ sư và chuyên gia trình độ cao. Việc đầu tư hệ thống mô phỏng điều khiển và vận hành hiện đại giúp học viên tiếp cận thực tế công nghệ tiên tiến, chuẩn bị sẵn sàng cho kỷ nguyên đường sắt tốc độ cao tại Việt Nam.
Tuệ Nhân