Văn phòng Kinh tế Văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc (Trung Quốc) dẫn số liệu thống kê của Cơ quan Quản lý Ngoại thương Đài Loan (TITA) cho biết, năm 2025 Đài Loan (Trung Quốc) nhập khẩu 121,9 nghìn tấn gạo từ 9 đối tác trên toàn cầu, với kim ngạch đạt 93,51 triệu USD, giảm 1,49% về lượng và giảm 7,26% về trị giá so với năm 2024.
Việt Nam trong Top 3 đối tác xuất khẩu chính
Với lợi thế được phân bổ hạn ngạch, Hoa Kỳ tiếp tục là đối tác xuất khẩu gạo lớn nhất vào Đài Loan (Trung Quốc) trong năm 2025, đạt 55,88 nghìn tấn, chiếm 45,84% thị phần, song giảm 13,66% so với năm trước. Trị giá nhập khẩu đạt 41,90 triệu USD, giảm 18,69%, khiến thị phần về giá giảm còn 44,81%.
Tương tự Hoa Kỳ, Thái Lan, nhờ được phân bổ hạn ngạch, tiếp tục củng cố vị trí đối tác xuất khẩu gạo lớn thứ hai của Đài Loan (Trung Quốc). Thống kê của TITA cho thấy, năm 2025 Thái Lan xuất khẩu sang Đài Loan (Trung Quốc) 25,40 nghìn tấn, tăng mạnh 40,15%, chiếm 20,84% thị phần. Trị giá nhập khẩu đạt 18,81 triệu USD, tăng 29,83%, phản ánh sức cạnh tranh ổn định của gạo Thái Lan cả về số lượng lẫn giá trị.
Việt Nam, mặc dù không được phân bổ hạn ngạch song vẫn duy trì thị phần đáng kể khi xuất khẩu sang Đài Loan (Trung Quốc) 17,48 nghìn tấn gạo, giảm 12,15%, chiếm 14,34% thị phần, đứng thứ ba về lượng. Tuy nhiên, trị giá chỉ đạt 10,01 triệu USD, giảm 21,94%, khiến Việt Nam xếp thứ tư về giá trị, với thị phần 10,70%.
(Nguồn: TITA)
Australia, Nhật Bản và các nguồn cung nhỏ
Úc đạt 16,97 nghìn tấn, tăng 9,62%, chiếm 13,92% thị phần, song trị giá gần như đi ngang, đạt 13,25 triệu USD. Nhật Bản nhập khẩu 3,57 nghìn tấn, giảm nhẹ về lượng nhưng trị giá tăng 5,75%, đạt 7,49 triệu USD, phản ánh mức giá cao và ổn định của gạo Nhật Bản. Các thị trường nhỏ như Myanmar, Ý ghi nhận mức tăng trưởng cao về tỷ lệ, song quy mô tuyệt đối vẫn còn hạn chế; trong khi nhập khẩu từ Ấn Độ và Tây Ban Nha tiếp tục suy giảm mạnh.
Đài Loan (Trung Quốc) tiếp tục không nhập hết hạn ngạch gạo theo cam kết WTO
Với lượng nhập khẩu thực tế năm 2025 chỉ đạt 121,9 nghìn tấn, có thể thấy Đài Loan (Trung Quốc) tiếp tục không sử dụng hết hạn ngạch nhập khẩu gạo theo cam kết mở cửa thị trường khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới - WTO (144.720 tấn/năm).
Nguyên nhân chủ yếu là do chính sách bảo hộ sản xuất lúa gạo nội địa của Đài Loan (Trung Quốc) vẫn được duy trì chặt chẽ, trong đó 65% hạn ngạch công (tương đương 94.068 tấn) thường không được đấu thầu thành công hoặc chỉ được sử dụng một phần, trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng gạo tại Đài Loan (Trung Quốc) có xu hướng giảm.
Mặc dù không được Đài Loan (Trung Quốc) phân bổ hạn ngạch riêng theo cam kết WTO, song kết quả xuất khẩu năm 2025 cho thấy năng lực cạnh tranh thực chất của gạo Việt Nam trong phân khúc thị trường tự do và hạn ngạch dân gian. Doanh nghiệp Việt Nam đã tận dụng hiệu quả hạn ngạch dân gian và phần hạn ngạch toàn cầu được chuyển đổi từ hạn ngạch công, qua đó duy trì được thị phần tương đối cao.
Hoàng Phương