Việt Nam trước cơ hội hình thành công nghiệp điện gió ngoài khơi

4 giờ trướcBài gốc

Diễn ra tại Hà Nội từ ngày 9 đến 11-6, Hội nghị Năng lượng gió châu Á - Thái Bình Dương (APAC Wind Energy Summit) 2026 không chỉ xoay quanh công nghệ và nguồn vốn, mà còn tập trung vào bài toán hiện thực hóa các mục tiêu phát triển điện gió ngoài khơi thành những dự án cụ thể và một thị trường vận hành hiệu quả.

Đông đảo đại biểu tham dự Hội nghị Năng lượng gió châu Á - Thái Bình Dương (APAC Wind Energy Summit) tại Hà Nội từ ngày 9 đến 11-6. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long cho biết Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phát triển nhanh các nguồn điện mới để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.

Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, Việt Nam đặt mục tiêu phát triển khoảng 6.000-17.000 MW điện gió ngoài khơi trong giai đoạn 2030-2035. Đây là mục tiêu đầy tham vọng đối với một lĩnh vực còn mới nhưng cũng mở ra dư địa lớn cho các nhà đầu tư và doanh nghiệp.

Các đại biểu tham dự Lễ khai mạc ngày 10-6. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long, điện gió ngoài khơi tiếp tục được đặt ở vị trí quan trọng trong các chính sách năng lượng quốc gia. Sau Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và Nghị quyết 253/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế đặc thù cho các dự án điện gió ngoài khơi, Chính phủ đang tiếp tục hoàn thiện các quy định để thúc đẩy triển khai dự án.

Lãnh đạo Bộ Công Thương cho rằng phát triển điện gió ngoài khơi không chỉ nhằm bổ sung nguồn điện sạch mà còn tạo động lực cho công nghiệp hỗ trợ, chuỗi cung ứng trong nước, hạ tầng cảng biển và các dịch vụ kỹ thuật liên quan.

“Muốn phát triển điện gió ngoài khơi cần phát triển cả hệ sinh thái, từ chuỗi cung ứng, công nghiệp hỗ trợ đến các dịch vụ đi kèm”, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long nhấn mạnh tại hội nghị với sự tham dự của hơn 1.000 đại biểu là nhà hoạch định chính sách, tổ chức quốc tế, nhà đầu tư và doanh nghiệp năng lượng.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long (thứ ba từ trái sang) cùng Đại sứ EU tại Việt Nam Julien Guerrier (thứ 2 từ trái sang), Đại sứ Đan Mạch tại Việt Nam Nicolai Prytz (thứ nhất từ trái sang), Chủ tịch Hội đồng Năng lượng gió toàn cầu Ben Backwell tại gian hàng của PTSC. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Thách thức lớn nhất

Tại phiên thảo luận cấp cao, ông Abu Zaki, Trưởng Ban Hội đồng Chuyển dịch năng lượng thuộc Bộ An ninh năng lượng và Phát thải ròng bằng 0 của Vương quốc Anh, nêu rõ năng lượng tái tạo ngày càng gắn với mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng của mỗi quốc gia.

Ông Abu Zaki, Trưởng Ban Hội đồng Chuyển dịch năng lượng, Bộ An ninh năng lượng và Phát thải ròng bằng 0 của Vương quốc Anh. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Đánh giá cao các mục tiêu mà Việt Nam đặt ra cho điện gió ngoài khơi, ông Abu Zaki cho rằng thách thức hiện nay không còn nằm ở tiềm năng mà ở khả năng triển khai. “Thách thức hiện nay là làm thế nào để biến tham vọng thành hành động”, ông nói.

Từ kinh nghiệm của Anh - một trong những quốc gia phát triển điện gió ngoài khơi hàng đầu thế giới - ông Abu Zaki cho rằng có ba điều kiện then chốt, gồm: xây dựng khung chính sách và pháp lý rõ ràng, ổn định và có thể dự báo; đầu tư cho hạ tầng hỗ trợ, đặc biệt là lưới điện; và sớm triển khai các dự án thực tế để tạo niềm tin cho nhà đầu tư và thu hút nguồn vốn dài hạn.

Những khuyến nghị này cũng được thảo luận nhiều tại hội nghị khi Việt Nam đang chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển điện gió ngoài khơi quy mô lớn.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long cùng Purvin Patel (thứ hai từ phải sang) - Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Vestas, công ty sản xuất tuốc bin gió lớn nhất trên thế giới. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Trong khi đó, bà Gauri Singh, Phó Tổng thư ký Cơ quan Năng lượng tái tạo quốc tế (IRENA), cho rằng điện gió và điện mặt trời hiện không còn đơn thuần là công cụ giảm phát thải. Theo bà, điện khí hóa đang trở thành một chiến lược phát triển kinh tế quan trọng của nhiều quốc gia, gắn với quá trình công nghiệp hóa, chuyển đổi số, phát triển giao thông sạch và tăng cường tự chủ năng lượng.

Như vậy, bài toán đặt ra là phải đồng thời bảo đảm an ninh năng lượng, năng lực cạnh tranh và mục tiêu phát triển bền vững.

Bà Gauri Singh cũng nhấn mạnh vai trò của hợp tác khu vực trong phát triển chuỗi cung ứng, kết nối thị trường điện và thúc đẩy quá trình chuyển dịch năng lượng.

Thúc đẩy hợp tác

Các đại biểu tham quan triển lãm tại hội nghị. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Một trong những hoạt động đáng chú ý của APAC Wind Energy Summit 2026 là việc công bố Quan hệ Đối tác thúc đẩy điện gió ngoài khơi giữa Việt Nam và Vương quốc Anh.

Chương trình hợp tác tập trung vào 5 lĩnh vực gồm tiêu chuẩn kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm, đổi mới công nghệ, cơ chế thị trường và tích hợp hệ thống điện.

Mục tiêu là hỗ trợ Việt Nam hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực kỹ thuật và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để thu hút đầu tư vào điện gió ngoài khơi.

Tại Hội nghị còn có triển lãm quy tụ các ông lớn trong ngành công nghiệp điện gió ngoài khơi. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Trong khuôn khổ hội nghị, Hội đồng Năng lượng gió toàn cầu (GWEC) cũng công bố ấn phẩm “Hướng dẫn phát triển điện gió ngoài khơi tại Việt Nam”, cung cấp các hướng dẫn liên quan đến quy trình pháp lý và triển khai dự án.

Với chủ đề “Điện gió kiến tạo thịnh vượng tại châu Á - Thái Bình Dương”, Hội nghị Năng lượng gió châu Á - Thái Bình Dương gồm các phiên đối thoại về chính sách, tài chính, an ninh năng lượng, chuỗi cung ứng, tích hợp lưới điện và điện gió nổi ngoài khơi.

Việc lần đầu đăng cai sự kiện cho thấy vị thế ngày càng rõ nét của Việt Nam trên bản đồ năng lượng tái tạo khu vực. Quan trọng hơn, các cuộc thảo luận tại hội nghị cho thấy trọng tâm hiện nay đã chuyển từ tiềm năng sang thị trường, từ quy hoạch sang triển khai, bởi đây là những yếu tố quyết định khả năng hiện thực hóa mục tiêu phát triển điện gió ngoài khơi trong thập niên tới.

Một số hình ảnh kết nối đối tác tại triển lãm trong khuôn khổ hội nghị: