Viettel và cuộc đua chủ quyền số trên độ cao 500 km, xóa bỏ 'vùng trắng' Internet

7 giờ trướcBài gốc

Bước sang năm 2026, Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) không chỉ dừng lại ở những cột sóng BTS mặt đất. Với chiến lược "không giới hạn", Viettel chính thức công bố lộ trình sử dụng hàng nghìn thiết bị vệ tinh ngay trong năm nay để xóa bỏ hoàn toàn các "vùng trắng" viễn thông, đưa 4G và 5G tới 99% dân số, đồng thời xác lập chủ quyền số của Việt Nam trên không gian.

Khát vọng phủ sóng tới từng người dân

Tính đến quý I năm 2026, hệ sinh thái hạ tầng của Viettel đã đạt đến quy mô chưa từng có. Với hơn 50.000 trạm phát sóng 5G (trong đó có 20.000 trạm Standalone - 5G SA mới được lắp đặt thần tốc trong 12 tháng qua), Viettel đã phủ sóng hầu hết các khu vực đô thị và công nghiệp. Tuy nhiên, bài toán khó nhất vẫn nằm ở 1% dân số còn lại – những người sống tại vùng sâu biên giới, các hải đảo xa xôi hoặc ngư dân đang bám biển trên diện tích 1 triệu km² vùng đặc quyền kinh tế.

Đồ họa - NP

Để giải quyết triệt để vấn đề này, Viettel đã đặt ra mục tiêu sử dụng 4.000 thiết bị đầu cuối vệ tinh trong năm 2026. Đây là những mắt xích chiến lược để kết nối trực tiếp với mạng lưới vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO), biến không gian thành một tầng hạ tầng viễn thông thứ hai.

Tại phiên thảo luận chiến lược của Tập đoàn, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tào Đức Thắng khẳng định: “Viettel không chỉ làm kinh doanh, chúng tôi thực hiện nhiệm vụ quốc gia. Phủ sóng 99% dân số bằng công nghệ vệ tinh là cách chúng tôi đảm bảo rằng không một người Việt Nam nào bị bỏ lại phía sau trong cuộc cách mạng số. Mỗi thiết bị vệ tinh là một cột mốc chủ quyền số của chúng ta trên bản đồ không gian.”

Giải mã công nghệ: Khi vệ tinh là "Trạm BTS bay"

Cốt lõi của kế hoạch 2026 là công nghệ 5G NTN (Non-Terrestrial Network) theo tiêu chuẩn 3GPP Release 17 và 18. Viettel đã chuyển dịch từ việc sử dụng các vệ tinh địa tĩnh (GEO) ở độ cao 36.000 km sang chùm vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO) chỉ cách mặt đất từ 500 km đến 2.000 km.

Sự khác biệt về con số này mang lại những thay đổi mang tính bước ngoặt:

Độ trễ (Latency): Giảm từ mức 600ms của vệ tinh truyền thống xuống chỉ còn 30ms - 50ms, tương đương với tốc độ cáp quang mặt đất. Điều này cho phép thực hiện mượt mà các cuộc gọi video 4K hoặc điều khiển thiết bị IoT từ xa.

Công nghệ Direct-to-Cell (D2C): Đây là "vũ khí" giúp Viettel phổ cập hóa dịch vụ. Bằng cách trang bị cho vệ tinh các antenna mảng pha (Phased Array) cực lớn, tín hiệu có thể truyền thẳng tới các điện thoại thông minh 5G tiêu chuẩn mà không cần bộ thu phát trung gian.

Đại diện Viettel High Tech chia sẻ: “Chúng tôi đã tự chủ thiết kế các thuật toán xử lý tín hiệu phức tạp trên không gian. Các thiết bị vệ tinh này đóng vai trò như những trạm BTS bay, tự động chuyển vùng (roaming) liền mạch khi người dùng di chuyển ra khỏi vùng phủ của trạm mặt đất".

Bài toán "tam giác cân": Thiết bị - Giá cước - Chống nhiễu

Việc triển khai vệ tinh trên quy mô lớn thường vấp phải rào cản về chi phí và kỹ thuật. Viettel đã giải quyết "tam giác" này bằng lộ trình bài bản:

Tối ưu hóa chi phí đầu cuối: Thông thường, một bộ thiết bị Starlink có giá khoảng 9 - 10 triệu VNĐ. Với công nghệ Direct-to-Cell, Viettel giúp người dùng tiết kiệm hoàn toàn khoản chi phí này. Đối với các tàu cá hoặc trạm biên phòng cần băng thông đặc biệt lớn, Viettel cung cấp các thiết bị thu phát vệ tinh do chính tập đoàn sản xuất tại khu công nghệ cao Hòa Lạc, giúp giảm giá thành thiết bị xuống 40% so với nhập khẩu.

Đồ họa - NP

Chính sách cước phí "Bình dân hóa": Viettel không tách rời dịch vụ vệ tinh thành một mảng xa xỉ. Tập đoàn tích hợp khả năng kết nối không gian vào các gói cước 5G năng động (như các gói 5G135, 5G150, 5G200). Thông điệp đưa ra rất rõ ràng: “Vệ tinh là một tính năng của mạng 5G Viettel”. Người dùng chỉ cần trả mức cước từ 135.000 VNĐ/tháng là đã có thể an tâm giữ kết nối ngay cả khi ở giữa đại dương hay trong rừng sâu.

Công nghệ chống nhiễu và AI quản lý phổ tần: Đây là thách thức kỹ thuật lớn nhất khi vệ tinh và trạm mặt đất dùng chung dải tần số di động. Viettel sử dụng AI để điều phối phổ tần động (Dynamic Spectrum Management).

Hệ thống AI sẽ tính toán vị trí của hàng nghìn thiết bị vệ tinh theo thời gian thực để hướng các "búp sóng" (beams) vào đúng vùng trắng, đồng thời ngắt tín hiệu tại các vùng đô thị đã có sóng mặt đất để tránh can nhiễu. Đặc biệt, thuật toán bù trừ Dịch chuyển Doppler được áp dụng để xử lý việc vệ tinh di chuyển với tốc độ 27.000 km/h, đảm bảo tín hiệu luôn ổn định ở tần số chuẩn.

Tầm nhìn chiến lược đến năm 2030

Việc sử dụng hàng nghìn thiết bị vệ tinh trong năm 2026 mới chỉ là giai đoạn đầu trong chiến lược "Hạ tầng không gian" của Viettel.

Phó Tổng Giám đốc Viettel Networks Lê Quang Hiếu nhấn mạnh: “Năm 2026 là năm của sự ổn định và độ phủ. Chúng tôi đang chuyển dịch từ một mạng lưới được điều khiển bởi con người sang một Mạng tự vận hành (Autonomous Network) cấp độ 4, nơi AI tự tối ưu hóa kết nối giữa vệ tinh và mặt đất mà không cần can thiệp thủ công".

Vệ tinh là một tính năng của mạng 5G Viettel

Tầm nhìn xa hơn của Viettel là tự chủ hoàn toàn từ việc phóng vệ tinh đến sản xuất chip xử lý tín hiệu không gian. Điều này không chỉ giúp Việt Nam sở hữu mạng lưới viễn thông mạnh nhất khu vực với tốc độ trung bình đạt 600 Mbps - 1 Gbps, mà còn khẳng định vị thế của một cường quốc công nghệ mới nổi.

Với lộ trình năm 2026, Viettel đã chứng minh rằng công nghệ vệ tinh không còn là câu chuyện của những quốc gia siêu cường hay những tỷ phú công nghệ phương Tây. Bằng tinh thần "Make in Vietnam" và khát vọng phụng sự, Viettel đang biến không gian thành một phần của hạ tầng số quốc gia, đưa sóng 4G, 5G vươn xa tới từng tấc đất, từng dặm biển của Tổ quốc.

Con số 99% dân số được phủ sóng không chỉ là một mục tiêu viễn thông, đó là biểu tượng của một Việt Nam kết nối, hiện đại và tự chủ hoàn toàn trong kỷ nguyên mới.

Nam Phong

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/viettel-va-cuoc-dua-chu-quyen-so-tren-do-cao-500-km-xoa-bo-vung-trang-internet-249126.html