Chia sẻ với phóng viên Báo Đại biểu Nhân dân bên lề Tuần lễ miễn phí khám, tư vấn vô sinh - hiếm muộn năm 2026 do Bệnh viện Bưu điện tổ chức, bác sĩ CKI Nguyễn Thị Nhã, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Bưu điện cho biết, theo các số liệu thống kê, tỷ lệ vô sinh, hiếm muộn ở các cặp vợ chồng đang trong độ tuổi sinh sản tại Việt Nam là khoảng 17%.
Nguyên nhân vô sinh do nữ giới chiếm khoảng 40%, nam giới 40%, 20% là trường hợp không rõ nguyên nhân.
Số bệnh nhân đến thăm khám ngày càng đông hơn và nguyên nhân cũng đa dạng hơn, phong phú hơn. Đặc biệt, số lượng người trẻ đến khám ngày càng tăng.
Các nguyên nhân phổ biến ở nam giới thường là tinh trùng rất yếu hoặc không có tinh trùng, với nữ giới có thể do tắc vòi trứng, dính buồng tử cung, rối loạn phóng noãn ở những người buồng trứng đa nang hoặc suy buồng trứng, u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung,... Hiện nay, với sự tiến bộ của khoa học, các bác sĩ cũng tìm ra nguyên nhân vô sinh do vấn đề di truyền, như bất thường nhiễm sắc thể khiến bệnh nhân không có thai được hoặc gặp tình trạng thai lưu.
Bác sĩ CKI Nguyễn Thị Nhã, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Bưu điện thăm khám cho bệnh nhân tại Tuần lễ miễn phí khám, tư vấn vô sinh - hiếm muộn năm 2026
Đặc biệt, ngoài những nguyên nhân thực thể, nhiều trường hợp bắt nguồn từ chính lối sống, chế độ sinh hoạt, chế độ dinh dưỡng hàng ngày.
“Chúng tôi từng thăm khám cho một cặp vợ chồng hoàn toàn trẻ khỏe nhưng 10 năm không có con tự nhiên. Được biết trong suốt 10 năm đó, hai bạn gặp áp lực cuộc sống nên vô cùng căng thẳng, không ngủ được. Người chồng hút thuốc nhiều, người vợ cũng luôn mệt mỏi, sa sút cân nặng. Dù sinh hoạt vợ chồng như bình thường nhưng không thể có thai. Khi giải tỏa được các vấn đề về tâm lý, vợ chồng họ sau đó đã có thể có thai tự nhiên”, bác sĩ Nhã chia sẻ.
Bác sĩ nhấn mạnh, vấn đề sinh hoạt lành mạnh và dinh dưỡng rất quan trọng cho sức khỏe sinh sản. Nhiều bệnh nhân còn trẻ đã gặp tình trạng tinh trùng yếu hay suy buồng trứng sớm do áp lực công việc, thức khuya nhiều, dinh dưỡng không đủ, dinh dưỡng thiếu lành mạnh khi thường xuyên ăn các đồ chế biến sẵn, nước ngọt đóng chai, trà sữa,...
“Khi sử dụng các sản phẩm nước ngọt, trà sữa quá nhiều, lượng đường trong máu tăng sẽ gây ra các phản ứng viêm, không tốt cho trứng và tinh trùng. Bên cạnh đó, với những đồ chế biến sẵn rất nhiều hóa chất, các gốc oxy hóa, khi ăn vào sẽ làm tăng gốc oxy hóa trong cơ thể khiến giảm chất lượng trứng và tinh trùng, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản”, bác sĩ cho hay.
Bác sĩ Nhã đưa ra lời khuyên, các cặp vợ chồng nên xây dựng lối sống lành mạnh, giữ tâm lý thoải mái, tránh kéo dài căng thẳng, stress. Không nên sử dụng các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá, cafe, không tiếp xúc với hóa chất, các chất độc hại. Ngoài ra, chế độ ăn uống cần khoa học, đầy đủ chất dinh dưỡng để cơ thể luôn khỏe mạnh, gốc oxy hóa trong cơ thể luôn ít.
Bác sĩ nhấn mạnh, độ tuổi sinh sản của người phụ nữ là có hạn. Phụ nữ nên sinh đứa con đầu tiên trước 30 tuổi, sinh con thứ hai trước 35 tuổi, bởi từ 33 tuổi trở ra, buồng trứng của nữ giới đã suy giảm về chức năng, giảm khả năng sinh sản do giảm chất lượng trứng.
“Giả sử kết hôn muộn, 30 tuổi mới kết hôn, chúng tôi khuyên phụ nữ nên thả ngay để có con, nếu trong vòng 6 tháng không có con tự nhiên thì phải đi khám ngay để tìm nguyên nhân và có hướng điều trị sớm. Khi tuổi cao, trứng sẽ kém đi, lúc đó mong muốn thì can thiệp cũng khó khăn hơn”, bác sĩ Nhã lưu ý.
Tuần lễ miễn phí khám, tư vấn vô sinh - hiếm muộn năm 2026 tại Bệnh viện Bưu điện diễn ra từ ngày 28/2 - 6/3. Thống kê trong buổi sáng 28/2, đã có hơn 2.300 người bệnh đăng ký thăm khám, tư vấn. Số lượng này tăng hơn so với cùng thời điểm năm trước. Bệnh viện phải huy động nhiều khoa phòng, thậm chí tận dụng cả hội trường để phục vụ người bệnh.
Theo bác sĩ Nhã, chương trình đã được bệnh viện tổ chức thường niên hơn 10 năm nay, với mong muốn chia sẻ với cộng đồng; giúp đỡ, hỗ trợ người bệnh hiếm muộn giảm bớt khó khăn, có thêm cơ hội trên hành trình tìm con yêu khỏe mạnh.
Những năm trước, trung bình đơn vị tổ chức khám cho khoảng 1.300 - 1.900 bệnh nhân/ngày. Thực tế, nhiều cặp vợ chồng không dám đi khám hiếm muộn vì điều kiện kinh tế khó khăn. Khi có cơ hội khám miễn phí, họ mới phát hiện những bệnh lý tiềm ẩn, trong đó có cả nguyên nhân di truyền khiến việc có con trở nên khó khăn.
Thống kê trong buổi sáng 28/2, đã có hơn 2.300 người bệnh đăng ký thăm khám, tư vấn tại Tuần lễ miễn phí khám, tư vấn vô sinh - hiếm muộn năm 2026
Đặc biệt, các cặp vợ chồng ở vùng sâu, vùng xa thường ít có điều kiện tiếp cận dịch vụ khám hiếm muộn do chi phí cao và không được bảo hiểm y tế chi trả. Những đợt khám miễn phí vì vậy trở thành cơ hội quan trọng để họ được tư vấn và phát hiện sớm các vấn đề. Rất nhiều người sau khi khám đã phát hiện nguyên nhân vô sinh hiếm muộn, điều trị kịp thời và đón được con yêu khỏe mạnh.
Trong Tuần lễ miễn phí khám, tư vấn vô sinh - hiếm muộn, người bệnh và các cặp vợ chồng mong con có nhu cầu thăm khám, tư vấn, tầm soát sức khỏe sinh sản đã được nhận nhiều ưu đãi miễn phí như thăm khám, tư vấn; xét nghiệm máu, xét nghiệm nội tiết, siêu âm đầu dò, xét nghiệm tinh dịch đồ, chụp tử cung vòi trứng… theo chỉ định của bác sĩ.
Bên cạnh đó, bệnh viện cũng miễn phí trọn bộ xét nghiệm với trị giá 7 triệu đồng cho mỗi cặp vợ chồng đăng ký thực hiện thụ tinh ống nghiệm (IVF) tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản Bệnh viện Bưu điện trong tuần lễ khám miễn phí.
Nguyễn Liên