Nhân viên y tế được triển khai tới hiện trường vụ tấn công tại thành phố Manchester, Anh ngày 23/5/2017. Ảnh: AFP/TTXVN
Trong một lá thư gửi Thủ tướng Anh Keir Starmer, được hãng BBC tiết lộ, thân nhân các nạn nhân yêu cầu MI5 phải được đưa đầy đủ vào phạm vi điều chỉnh của dự luật mới nhằm ngăn chặn việc che giấu trách nhiệm trong đời sống công quyền. “Bao nhiêu lần nữa MI5 phải cho thấy rằng họ không thể được tin tưởng trước khi có hành động thực sự?”, bức thư nêu rõ.
Yêu cầu này được đưa ra trong bối cảnh chính phủ của Thủ tướng Starmer đang trình Quốc hội dự luật được gọi là “luật Hillsborough” - Dự luật trách nhiệm giải trình của cơ quan công quyền, buộc các quan chức và nhà thầu nhà nước phải nói sự thật sau các thảm họa lớn, đồng thời tạo cơ chế điều tra độc lập đối với các tổ chức liên quan.
Cuộc điều tra công khai về vụ đánh bom Manchester Arena kết luận thảm kịch “có thể đã được ngăn chặn” nếu MI5 hành động kịp thời dựa trên những thông tin tình báo quan trọng trong các tháng trước vụ tấn công. Chủ tịch cuộc điều tra John Saunders, nhận định đây là một “cơ hội bị bỏ lỡ nghiêm trọng”.
Theo báo cáo công bố tháng 3/2023, có “khả năng thực tế” rằng âm mưu đánh bom đã có thể bị phá vỡ nếu giới chức phản ứng quyết liệt hơn trước hai nguồn tin tình báo liên quan đến kẻ tấn công Salman Abedi. Tuy nhiên, báo cáo không tiết lộ chi tiết nội dung các thông tin này vì lý do an ninh.
Ông John Saunders cho biết MI5 lẽ ra phải coi việc Abedi trở về từ Libya - nơi hắn được cho là từng tham gia các nhóm Hồi giáo cực đoan - là dấu hiệu đặc biệt nghiêm trọng. Abedi quay lại Anh chỉ bốn ngày trước vụ tấn công và đã tận dụng khoảng thời gian này để chế tạo bom, đồng thời tìm cách tránh bị theo dõi.
Salman Abedi đã giết chết 22 người khi kích nổ bom tự chế trong một chiếc ba lô tại buổi hòa nhạc của ca sĩ Ariana Grande ở Manchester Arena vào tháng 5/2017. Em trai hắn, Hashem Abedi, bị kết án tù chung thân với thời hạn tối thiểu kỷ lục 55 năm vào năm 2020 vì hỗ trợ âm mưu khủng bố.
Không chỉ dừng lại ở trách nhiệm an ninh, vụ việc còn để lại hậu quả pháp lý và xã hội nặng nề. Tháng 12 vừa qua, một thẩm phán Anh phán quyết gần 20 triệu bảng Anh sẽ được chi trả bồi thường cho các trẻ em bị thương trong vụ đánh bom. Tổng cộng 16 nạn nhân dưới 16 tuổi tại thời điểm xảy ra thảm kịch được nhận các khoản bồi thường từ 2.770 bảng đến hơn 11,4 triệu bảng, nhiều người trong số đó chịu thương tật nghiêm trọng hoặc tổn thương tâm lý lâu dài.
Tờ The Guardian dẫn lời các gia đình nạn nhân cho rằng việc loại trừ MI5 khỏi các cơ chế giám sát minh bạch sẽ làm suy yếu mục tiêu của dự luật mới, đồng thời làm dấy lên lo ngại rằng những sai lầm nghiêm trọng trong quá khứ có thể tiếp tục bị che giấu.
Vấn đề trách nhiệm và minh bạch của các cơ quan an ninh đang trở thành chủ đề tranh luận lớn tại Anh, đặc biệt trong bối cảnh chính phủ mới cam kết đặt lợi ích và quyền được biết sự thật của nạn nhân lên hàng đầu sau các thảm họa công cộng.
Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc