Cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) Trần Việt Nga tại phiên tòa.
Theo đại diện Viện Kiểm sát, trong thời gian đầu áp dụng, Nghị định số 15/2018 còn chung chung, thiếu hướng dẫn chi tiết, gây khó khăn cho các cá nhân, doanh nghiệp trong quá trình hoàn thiện hồ sơ. Thêm vào đó, việc tiếp nhận, xử lý hồ sơ tại Cục An toàn thực phẩm thường xuyên quá hạn hoặc yêu cầu chỉnh sửa, bổ sung tài liệu nhiều lần với nội dung chung chung, khó hiểu, gây khó khăn hoặc kéo dài thời gian xử lý hồ sơ nhằm trục lợi, gây khó khăn cho doanh nghiệp. Việc này đã dẫn đến các cá nhân làm dịch vụ tư vấn phải chủ động tiếp xúc với các chuyên viên Cục An toàn thực phẩm để nhờ hướng dẫn, tạo điều kiện để sớm cấp Giấy tiếp nhận. Tùy tính chất vụ việc, các cá nhân sẽ chi ngoài từ 5 triệu đồng/hồ sơ đến 10 triệu đồng/hồ sơ cho các chuyên viên. Số tiền này sẽ được chi cho Cục trưởng, Phó cục phó và cán bộ cấp phòng theo mức “ăn chia” cụ thể.
Công tố viên nhận định, các bị cáo phạm tội nhận hối lộ đều là người có chức vụ, quyền hạn, được Đảng và Nhà nước giao trọng trách, nhiệm vụ trong công tác quản lý, chỉ đạo điều hành và thực thi nhiệm vụ. Các bị cáo đều có trình độ chuyên môn và hiểu biết pháp luật nhưng vì vụ lợi đã thực hiện những công việc không được phép làm, vi phạm quy định của pháp luật. Hành vi nêu trên của các bị cáo đã phạm vào tội “Nhận hối lộ” theo quy định tại Điều 354 - Bộ luật Hình sự.
Đánh giá vai trò, mức độ thực hiện hành vi phạm tội, đại diện Viện Kiểm sát cho rằng bị cáo Nguyễn Thanh Phong, Trần Việt Nga là người giữ chức vụ cao nhất tại Cục An toàn thực phẩm đã không thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ được giao đã đưa ra chủ trương, cho phép và chỉ đạo nhân viên cấp dưới nhận tiền của các cá nhân, doanh nghiệp để tạo điều kiện cho họ được cấp giấy tiếp nhận, giấy xác nhận nội dung quảng cáo, cấp giấy chứng nhận GMP khi hồ sơ không đủ điều kiện nên có vai trò chủ mưu, cầm đầu, cần áp dụng hình phạt nghiêm khắc, cao hơn các bị cáo khác. Đối với bị cáo Nguyễn Hùng Long, Đỗ Hữu Tuấn là cấp phó của bị cáo Phong đã cùng thống nhất chủ trương cho nhân viên dưới quyền nhận tiền để chia nhau hưởng lợi, là đồng phạm giúp sức rất tích cực, cần áp dụng mức hình phạt tương xứng với mức độ thực hiện hành vi phạm tội.
Đối với các bị cáo giữ vai trò nguyên trưởng phòng, giám đốc trung tâm, phó trưởng phòng, chuyên viên đều thực hiện hành vi nhận tiền trực tiếp từ các doanh nghiệp và các cá nhân theo sự chỉ đạo sau đó báo cáo lại cấp trên để chia nhau theo tỷ lệ, nên hình phạt đề nghị ở mức thấp hơn, tùy vai trò, vị trí của từng bị cáo.
Cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) Nguyễn Thanh Phong tại phiên tòa.
Bị cáo Nguyễn Thanh Phong với vai trò là Cục trưởng - người đứng đầu chịu trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện mọi hoạt động của Cục An toàn thực phẩm theo sự phân công của Bộ Y tế; được giao nhiệm vụ quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật về lĩnh vực an toàn thực phẩm trên phạm vi cả nước. Bị cáo Phong đã không thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ được giao, đưa ra chủ trương làm trái quy định của pháp luật, đã có hành vi chỉ đạo, thống nhất cho các chuyên viên của Cục An toàn thực phẩm nhận tiền ngoài lệ phí quy định của cá nhân, doanh nghiệp trong quá trình thẩm xét hồ sơ cấp Giấy tiếp nhận, trong việc thẩm định, thẩm định lại, hậu kiểm GMP. Bị cáo đã để xảy ra sai phạm, tiêu cực có hệ thống, trong thời gian dài tại các phòng, trung tâm trực thuộc Cục. Tổng số tiền bị cáo Phong nhận hối lộ đặc biệt lớn là gần 95 tỷ đồng (gồm gần 94 tỷ đồng từ hoạt động cấp Giấy tiếp nhận và 1 tỷ đồng từ hoạt động cấp GMP). Bị cáo Phong đã hưởng lợi cá nhân gần 44 tỷ đồng nên phải chịu trách nhiệm với vai trò là người đứng đầu, cho chủ trương để cấp dưới thực hiện, cần áp dụng mức hình phạt nghiêm minh, cao hơn các bị cáo khác trong vụ án. Do vậy, Viện Kiểm sát đã đề nghị Hội đồng xét xử tuyên phạt bị cáo Phong 20 năm tù.
Đối với cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Trần Việt Nga (trước đó là Phó Cục trưởng, từ tháng 9/2024 đến khi bị bắt là Cục trưởng), khi là Phó Cục trưởng, bị cáo được giao phụ trách việc thẩm xét hồ sơ cấp Giấy xác nhận. Nga đã chỉ đạo, yêu cầu cấp dưới là Trần Thị Thu Liễu (Phó Trưởng phòng) truyền đạt với các nhân viên trong phòng phải có cơ chế thu tiền đối với mỗi trường hợp được cấp giấy xác nhận nhân để chia nhau hưởng lợi cá nhân. Từ đó các chuyên viên đã trao đổi, đề nghị các cá nhân, doanh nghiệp đưa tiền để được hướng dẫn, tạo điều kiện cấp giấy xác nhận. Viện Kiểm sát xác định, bị cáo Nga nhận hối lộ là gần 13 tỷ đồng, hưởng lợi cá nhân hơn 8 tỷ đồng. Hiện, Nga mới khắc phục được 1,5 tỷ đồng, bị cáo phải chịu trách nhiệm với vai trò là người chỉ đạo.
Trước đó, tại phần luận tội, đại diện Viện Kiểm sát đã đề nghị mức án đối với 55 bị cáo trong vụ án.
Nhóm 34 bị cáo bị xét xử về tội “Nhận hối lộ” (theo quy định tại Điều 354 – Bộ luật Hình sự) bị đại diện Viện Kiểm sát đề nghị các mức án gồm:
Nguyễn Thanh Phong (cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế) bị đề nghị mức án 20 năm tù.
Trần Việt Nga (cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm) từ 12 năm đến 13 năm tù.
Nguyễn Hùng Long (cựu Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm) từ 11 năm đến 12 năm tù.
Đỗ Hữu Tuấn (cựu Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm) từ 5 năm đến 6 năm tù.
Lê Hoàng (Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh) từ 3 năm đến 4 năm tù.
Đinh Quang Minh (Cựu Giám đốc Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo An toàn thực phẩm) từ 8 năm đến 9 năm tù.
Phạm Văn Hinh (Trưởng phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông thuộc Cục An toàn thực phẩm, cựu Trưởng phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm) từ 5 năm đến 6 năm tù.
Cao Văn Trung (Trưởng phòng Pháp chế, Thanh tra) từ 3 năm đến 4 năm tù.
Lê Mạnh Hùng (Trưởng phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm, Cục An toàn thực phẩm) từ 5 năm đến 6 năm tù.
Nguyễn Thị Minh Hải (cựu Phó Giám đốc Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo An toàn thực phẩm) từ 3 năm đến 4 năm tù.
Hoàng Thanh Hà (Phó Trưởng phòng Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm) từ 4 năm đến 5 năm tù.
Nguyễn Thị Phương Lan (Trưởng phòng quản lý tiêu chuẩn và kiểm nghiệm) từ 2 năm đến 3 năm tù.
Nguyễn Thị Yến (Phó Chánh Văn phòng) từ 30 tháng đến 36 tháng tù.
Trần Thị Thu Liễu (Phó Trưởng phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông) từ 3 năm 6 tháng đến 4 năm 6 tháng tù.
Phạm Tuyết Mai (Viên chức Văn phòng Ủy ban Codex Việt Nam, cựu nhân viên hợp đồng Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo An toàn thực phẩm) từ 3 năm đến 4 năm tù.
Phạm Duy Bình (cựu nhân viên hợp đồng Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo An toàn thực phẩm) từ 4 năm đến 5 năm tù.
Nguyễn Thị Minh (Nhân viên hợp đồng Văn phòng Cục, cựu nhân viên hợp đồng Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo An toàn thực phẩm) từ 4 năm đến 5 năm tù.
Nguyễn Nam Tiến (Chuyên viên Cục An toàn thực phẩm) từ 30 tháng đến 36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.
Đinh Cao Cường (Chuyên viên Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông, cựu Chuyên viên Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm) từ 3 năm đến 4 năm tù.
Lã Thái Bình (Phó Trưởng phòng Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông, cựu Chuyên viên Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm) từ 3 năm đến 4 năm tù.
Lê Văn Nam (Chuyên viên Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm) từ 30 tháng đến 36 tháng tù.
Lê Thị Hiên (Nhân viên hợp đồng Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo An toàn thực phẩm) từ 2 năm 6 tháng đến 3 năm 6 tháng tù.
Nguyễn Thị Thu Quỳnh (Chuyên viên Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm) từ 24 tháng đến 30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.
Phạm Hoàng Giang (cựu Chuyên viên Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm, hiện là Chuyên viên Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông) từ 30 tháng đến 36 tháng tù.
Trần Thị Tuyết (Chuyên viên Phòng quản lý tiêu chuẩn và kiểm nghiệm) từ 24 tháng đến 30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.
Trần Thị Hồng Nhung (Chuyên viên Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông, nguyên chuyên viên Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm) từ 24 tháng đến 30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.
Vũ Huy Long (Chuyên viên Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm) từ 30 tháng đến 36 tháng tù.
Nguyễn Thị Việt Hà (Chuyên viên Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm) từ 3 năm đến 4 năm tù.
Nguyễn Thị Hải Hà (Chuyên viên Phòng quản lý tiêu chuẩn và kiểm nghiệm) từ 30 tháng đến 36 tháng tù,
Phùng Thị Thúy Hà (Chuyên viên Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông) từ 24 tháng đến 30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.
Trần Thị Lựu (Chuyên viên Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm) từ 24 tháng đến 30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.
Nguyễn Thị Ngọc Hiền (Chuyên viên) từ 30 tháng đến 36 tháng tù giam.
Trần Mỹ Hằng (Chuyên viên Phòng Kế hoạch tài chính) từ 18 tháng đến 24 tháng tù.
Trần Thị Nhài (Trước khi nghỉ hưu làm chuyên viên tại Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông) từ 24 tháng đến 30 tháng tù.
Đối với nhóm 21 bị cáo bị xét xử về tội “Đưa hối lộ” (theo quy định tại Điều 364 – Bộ luật Hình sự), đại diện Viện Kiểm sát đã đề nghị các mức án gồm:
Trần Thị Quỳnh Trang (Dược sĩ) từ 5 năm đến 6 năm tù.
Nguyễn Việt Anh (cựu Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Balactan Việt Nam) từ 4 năm đến 5 năm tù.
Lê Thị Thu Hà (Lao động tự do) từ 3 năm 6 tháng đến 4 năm 6 tháng tù.
Quách Thị Trà My (nhân viên kinh doanh Công ty trách nhiệm hữu hạn xuất nhập khẩu hóa dược IPM) từ 3 năm 6 tháng đến 4 năm 6 tháng tù.
Lại Thị Thu Anh (Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Great Health Việt Nam) từ 3 năm đến 4 năm tù.
Trần Quang Hải (Giám đốc, đại diện pháp luật Công ty Cổ phần Dịch vụ thực phẩm quốc tế Fosi) từ 3 năm đến 4 năm tù.
Nguyễn Thị Vinh (Lao động tự do) từ 3 năm đến 4 năm tù.
Phạm Đức Thuận (Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Dược phẩm Novaco) từ 24 tháng đến 30 tháng tù.
Nguyễn Quang Hưng (Cựu Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Dược phẩm) từ 24 tháng đến 30 tháng tù.
Vũ Văn Tọa (Giám đốc Công ty Cổ phần Dược phẩm Novaco - chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh, cựu chuyên viên phòng quản lý sản phẩm thực phẩm) từ 18 tháng đến 24 tháng tù.
Lê Thị Hồng Giang (Nhân viên Công ty Cổ phần Dược phẩm Novaco) từ 24 tháng đến 30 tháng tù.
Tô Phương Ngân (nhân viên Công ty Cổ phần Dược phẩm Novaco) từ 24 tháng đến 30 tháng tù.
Phạm Thị Loan (Giám đốc Công ty Cổ phần Dược phẩm quốc tế Canada Việt Nam) từ 18 tháng đến 24 tháng tù.
Đào Thị Ngọc Ánh (nhân viên Công ty Cổ phần Viện nghiên cứu dược phẩm PA) từ 18 tháng đến 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.
Lương Thị Lan (Lao động tự do) từ 15 tháng đến 18 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.
Nguyễn Thị Huyền (Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn DVTM Minh An và Công ty trách nhiệm hữu hạn Nhật Nam Group) từ 18 tháng đến 24 tháng tù.
Nguyễn Thị Tình (Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Thanh Thế Việt Nam) từ 15 tháng đến 18 tháng tù.
Nguyễn Văn Sơn (Lao động tự do) từ 24 tháng đến 30 tháng tù.
Đậu Thị Giang (Lao động tự do) từ 30 tháng đến 36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.
Mai Văn Thắng (Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Sản xuất Thương mại Dịch vụ Thực phẩm Quốc tế Đại An) từ 15 tháng đến 18 tháng tù.
Nguyễn Thanh Uyên (Lao động tự do) từ 12 tháng đến 15 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.
Tin, ảnh: Kim Anh (TTXVN)