Các luật sư tham gia tố tụng tại phiên tòa sơ thẩm.
Ngày 7/1, phiên tòa xét xử sơ thẩm 18 bị cáo trong vụ án sữa giả xảy ra tại Công ty cổ phần Z Holding chuyển sang phần tranh luận.
ĐỀ NGHỊ MỨC ÁN CỤ THỂ
Trong phần luận tội, đại diện Viện kiểm sát cho rằng hành vi phạm tội của các bị cáo thuộc trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, gây thiệt hại số tiền đặc biệt lớn. Tuy nhiên, quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa, các bị cáo đã thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội.
Từ đó, Viện kiểm sát đề nghị phạt bị cáo Hoàng Quang Thịnh (Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc Công ty Z Holding) mức án từ 25 – 28 năm tù về 3 tội danh: “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm”; “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”; “Rửa tiền”.
Cùng tội danh trên, bị cáo La Khắc Minh và Nguyễn Văn Minh (đều là Phó Tổng giám đốc Công ty Z Holding) bị đề nghị mức án từ 21- 26 năm tù. Viện kiểm sát cũng đề nghị tuyên phạt 15 người khác mức án thấp nhất từ 12-18 tháng tù nhưng cho hưởng án treo đến 7-8 năm tù.
Đại diện Viện kiểm sát giữ quyền công tố tại tòa.
Về dân sự, Viện kiểm sát đề nghị tòa án buộc các bị cáo Thịnh, Văn Minh, Khắc Minh phải nộp lại toàn bộ doanh thu từ việc buôn bán 4,5 triệu hộp sữa giả sau khi đã trừ đi giá vốn và chi phí sản xuất.
Theo đại diện Viện kiểm sát, hiện nay còn tồn tại sơ hở trong công tác quản lý nhà nước về sản xuất, kinh doanh thực phẩm, quản lý chất lượng hàng hóa và quản lý thuế, kế toán doanh nghiệp.
Vì mục đích lợi nhuận, các bị cáo là người quản lý, điều hành doanh nghiệp đã cố ý tổ chức, chỉ đạo sản xuất, buôn bán hàng giả, che giấu doanh thu, hợp thức hóa dòng tiền bất hợp pháp. Đây là nguyên nhân, điều kiện trực tiếp dẫn đến hành vi phạm tội của các bị cáo.
BĂN KHOĂN CÁCH TÍNH THIỆT HẠI VỀ THUẾ
Bào chữa cho bị cáo Hoàng Quang Thịnh, Nguyễn Văn Minh, luật sư Giang Hồng Thanh cho rằng sữa giả trong vụ án này, đối chiếu với quy định của pháp luật thì là hàng giả, nhưng về bản chất chỉ là sữa có một vài thành phần không đạt chỉ tiêu so với bản công bố sản phẩm.
Ngoài ra, qua các bản kết luận giám định của Viện khoa học hình sự Bộ Công an đối với 38 sản phẩm, đều kết luận không có chất cấm như: melamine, độc tố vi nấm, kim loại nặng (asen, chì, thủy ngân…)
Theo luật sư Thanh, nếu chiếu theo quy định về khái niệm hàng giả thì đúng nhưng về mặt bản chất liệu có phù hợp hay không khi đây chỉ là hàng kém chất lượng, một số ít chỉ tiêu không đạt được chất lượng theo như công bố.
Luật sư Giang Hồng Thanh cũng băn khoăn về giám định thiệt hại thuế. Theo luật sư, giám định thuế ngày 4/12/2025 "Thuế thu nhập doanh nghiệp được tính theo công thức: Doanh thu – Giá vốn bán hàng = Thu nhập chịu thuế x thuế suất 20% (các chi phí thực tế và thuế VAT không được trừ)".
Công thức tính thuế này khiến tỉ suất lợi nhuận của doanh nghiệp lên đến khoảng 80%. Nghĩa là cứ bỏ ra 100 đồng sẽ lãi 80 đồng. Điều này là không thể xảy ra trên thực tế. Theo kết luận điều tra và cáo trạng xác định doanh thu hàng giả là 2.408 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế thu nhập doanh nghiệp là 319 tỷ đồng. Như vậy tỉ suất lợi nhuận chỉ là 13%.
Luật sư Trịnh Văn Tuyến bào chữa cho bị cáo Hoàng Thị Hiền (Trưởng ban Kế toán Công ty Z Holding) cho rằng kết luận giám định đã không đối trừ hết các chi phí thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của Công ty Z Holding.
Cơ quan giám định về thuế đối với Công ty Z Holding chỉ đối trừ phần chi phí giá vốn hàng bán và chi phí này cũng không được đối trừ đầy đủ theo đúng với chi phí thực tế.
Theo luật sư Tuyến, về bản chất quan hệ kinh tế tồn tại trong đời sống xã hội hiện nay, ngoài chi phí giá vốn hàng bán, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh bắt buộc phải bỏ ra hàng loạt chi phí khác như chi phí về tài chính, quản lý doanh nghiệp và nhất là chi phí bán hàng thì mới có lãi. Chỉ khi đó, Nhà nước mới thu được thuế thu nhập của doanh nghiệp. Do đó, luật sư cho rằng thiệt hại trong vụ án phải là thiệt hại xảy ra trong thực tế.
Theo cáo trạng, các bị cáo đã chỉ đạo, tổ chức sản xuất, buôn bán 26 sản phẩm là hàng giả trị giá hơn 2.400 tỷ đồng; chỉ đạo xây dựng công thức không đúng với hồ sơ tự công bố/đăng ký công bố sản phẩm theo hướng bỏ bớt/thay thế thành phần nguyên liệu... Các bị cáo Thịnh, Văn Minh, Khắc Minh bị cáo buộc thu lợi bất chính hơn 149 tỷ đồng.
Ngoài ra, các bị cáo chỉ đạo lập 2 hệ thống sổ sách kế toán, gây thiệt hại về thuế là hơn 1.633 tỷ đồng. Trong đó, các bị cáo Thịnh, Văn Minh, Khắc Minh phải chịu trách nhiệm số tiền hơn 1.037 tỷ đồng.
Mặt khác, các bị cáo còn chỉ đạo lập các quỹ dưới danh nghĩa để đầu tư; thực chất là hợp thức hóa và luân chuyển dòng tiền do phạm tội mà có để “rửa” số tiền hơn 83,2 tỷ đồng thông qua các giao dịch mua bán cổ phần, bất động sản…
Đỗ Mến