Viện kiểm sát chỉ rõ hành vi có tổ chức và vai trò chủ mưu cầm đầu
Đại diện VKSND TP Hà Nội thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa đã trình bày bản luận tội và đề nghị mức án nghiêm khắc đối với 18 bị cáo về các tội: “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm”, “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “Rửa tiền”, lần lượt quy định tại các Điều 193, 221 và Điều 324 Bộ luật Hình sự.
Đại diện VKSND TP Hà Nội thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa trình bày bản luận tội và đề nghị mức án đối với 18 bị cáo trong vụ án.
Bản luận tội của Viện kiểm sát phân tích, xem xét, đánh giá hành vi phạm tội của từng bị cáo, qua đó khẳng định việc truy tố là “đúng người, đúng tội, đúng pháp luật”, đồng thời đề nghị HĐXX áp dụng các mức hình phạt tương xứng, bảo đảm tính nghiêm minh nhưng không thiếu đi sự khoan hồng, nhân văn.
Mở đầu bản luận tội, Kiểm sát viên phân tích bối cảnh kinh tế - xã hội với nhiều chính sách khuyến khích, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển. Tuy nhiên, một số cá nhân đã lợi dụng cơ chế thông thoáng này để trục lợi bất chính. Viện kiểm sát nhấn mạnh:“Thực trạng sản xuất, buôn bán hàng giả diễn ra ở nhiều địa phương với tính chất ngày càng phức tạp, thủ đoạn tinh vi; các đối tượng tổ chức hoạt động theo mô hình khép kín, từ khâu xây dựng công thức, sản xuất đến phân phối, tiêu thụ sản phẩm.”
Trong vụ án này, theo Viện kiểm sát, hành vi phạm tội không mang tính đơn lẻ mà được tổ chức bài bản, có sự phân công vai trò rõ ràng, kéo dài trong thời gian dài, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng cho xã hội, xâm phạm trực tiếp quyền lợi người tiêu dùng và gây thiệt hại lớn cho ngân sách Nhà nước.
Viện kiểm sát đã phân tích, đánh giá hành vi của nhóm bị cáo giữ vai trò cầm đầu, gồm: Hoàng Quang Thịnh, Nguyễn Văn Minh và La Khắc Minh. Trong đó, Hoàng Quang Thịnh với tư cách Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Z Holding được xác định là người giữ vai trò chủ mưu, quyết định đường lối và trực tiếp chỉ đạo toàn bộ hoạt động phạm tội.
Theo Viện kiểm sát, bị cáo Hoàng Quang Thịnh cùng các đồng phạm đã thống nhất thành lập Nhà máy Nature Made để sản xuất thực phẩm bổ sung, thực phẩm dinh dưỡng; đồng thời tổ chức hệ thống các công ty chủ nhãn, hộ kinh doanh, mạng lưới bán hàng để đưa sản phẩm ra thị trường. Kết quả giám định xác định có 26 sản phẩm là hàng giả, với tổng giá trị hơn 2.122 tỉ đồng.
Bản luận tội nhấn mạnh:“Bị cáo Hoàng Quang Thịnh, Nguyễn Văn Minh, La Khắc Minh tham gia với vai trò chính, chủ mưu, chỉ đạo xuyên suốt vụ án, dẫn đến nhiều cá nhân khác thực hiện hành vi sai phạm, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến niềm tin của người tiêu dùng và gây bức xúc trong dư luận”.
Không chỉ sản xuất, buôn bán hàng giả, nhóm bị cáo này còn chỉ đạo lập hai hệ thống sổ sách kế toán nhằm che giấu doanh thu thực tế, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước hơn 1.037 tỉ đồng; đồng thời sử dụng dòng tiền phạm tội để đầu tư, mua bán tài sản, thực hiện hành vi rửa tiền.
Các bị cáo đứng nghe Viện kiểm sát luận tội và đề nghị mức án đối với bản thân.
Làm rõ vai trò từng mắt xích trong chuỗi phạm tội
Đối với các bị cáo Nguyễn Thị Thu Hiền và Lê Văn Duyên, Viện kiểm sát xác định đây là nhóm đồng phạm tích cực, trực tiếp điều hành Nhà máy Nature Made. Dù biết rõ sản phẩm không bảo đảm chất lượng, không đạt tiêu chuẩn, các bị cáo vẫn tổ chức sản xuất, không kiểm nghiệm trước và sau khi sản xuất, không thông báo cho các đơn vị chủ nhãn.
Viện kiểm sát chỉ rõ:“Bị cáo Hiền và Duyên đã trực tiếp chỉ đạo hoạt động nhà máy Nature Made để sản xuất hàng giả là thực phẩm, vi phạm quy định về kế toán, gây thiệt hại về thuế cho ngân sách Nhà nước, cần áp dụng mức hình phạt đủ nghiêm khắc”.
Tuy nhiên, khi xem xét, đánh giá vai trò để đề nghị hình phạt đối với các bị cáo, Viện kiểm sát cũng cân nhắc vai trò phụ thuộc của nhóm bị cáo này trong mối quan hệ chỉ đạo với nhóm cầm đầu, thể hiện rõ sự phân hóa trách nhiệm hình sự.
Đồng thời, bản luận tội cũng phân tích trách nhiệm của nhóm bị cáo trực tiếp tham gia khâu buôn bán hàng giả, trong đó có Trần Xuân Chiến và Nguyễn Thị Bích Phương. Theo Viện kiểm sát, dù đã nhận được kết quả kiểm nghiệm cho thấy sản phẩm không đạt chất lượng, là hàng giả, các bị cáo vẫn tiếp tục đặt hàng, đưa sản phẩm ra thị trường, thu lợi bất chính hàng chục tỉ đồng.
Viện kiểm sát nhấn mạnh vai trò của người đứng đầu doanh nghiệp trong chuỗi tiêu thụ, coi đây là mắt xích quan trọng giúp hàng giả đến tay người tiêu dùng, do đó cần áp dụng mức hình phạt nghiêm khắc để răn đe, phòng ngừa chung.
Đối với nhóm 10 bị cáo phạm tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, Viện kiểm sát phân tích cụ thể vai trò của từng bị cáo, từ lãnh đạo tài chính đến kế toán trực tiếp. Các bị cáo đều biết rõ việc để tồn tại hai hệ thống sổ sách kế toán là vi phạm nhưng vẫn thực hiện theo chỉ đạo, giúp sức cho hành vi che giấu doanh thu, trốn thuế.
Theo Viện kiểm sát, đây là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến thiệt hại đặc biệt lớn cho ngân sách Nhà nước, đồng thời tạo điều kiện cho các hành vi phạm tội khác diễn ra trót lọt trong thời gian dài.
Quang cảnh phiên tòa sơ thẩm.
Phân hóa trách nhiệm hình sự, nghiêm trị kẻ cầm đầu
Điểm nổi bật trong bản luận tội là Viện kiểm sát đã đánh giá đầy đủ, khách quan các tình tiết giảm nhẹ. Hầu hết các bị cáo đều thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tự nguyện nộp tiền và tài sản để khắc phục hậu quả; nhiều bị cáo có nhân thân tốt, phạm tội lần đầu.
Kiểm sát viên nêu rõ: “Việc áp dụng hình phạt phải bảo đảm nghiêm trị đối với các bị cáo giữ vai trò cầm đầu, chủ mưu; đồng thời phân hóa trách nhiệm hình sự, áp dụng chính sách khoan hồng đối với những bị cáo có vai trò thứ yếu, thành khẩn khắc phục hậu quả”.
Trên cơ sở đó, Viện kiểm sát đề nghị HĐXX cho một số bị cáo được hưởng án treo, áp dụng mức án thấp hơn trong khung hình phạt, thể hiện rõ quan điểm xử lý nghiêm minh nhưng nhân văn, đúng tinh thần của Bộ luật Hình sự. Qua đó, cho thấy Viện kiểm sát không chỉ giữ vai trò buộc tội mà còn là cơ quan đánh giá toàn diện, khách quan chứng cứ, làm rõ nguyên nhân, điều kiện phạm tội, kiến nghị xử lý trách nhiệm dân sự và biện pháp tư pháp nhằm khắc phục triệt để hậu quả.
Việc đề nghị tịch thu, tiêu hủy toàn bộ hàng giả; kê biên, phong tỏa tài sản; buộc các bị cáo nộp lại toàn bộ khoản thu lợi bất chính và bồi thường thiệt hại cho Nhà nước cho thấy quyết tâm của Viện kiểm sát trong việc bảo vệ lợi ích công cộng, quyền lợi người tiêu dùng và sự nghiêm minh của pháp luật.
Theo đại diện Viện kiểm sát, các đề nghị về hình phạt và biện pháp tư pháp trong vụ án không đơn thuần dừng lại ở việc xử lý trách nhiệm hình sự đối với từng bị cáo, mà còn thể hiện quan điểm kiên quyết của cơ quan tố tụng trong đấu tranh phòng, chống tội phạm sản xuất, buôn bán thực phẩm giả - loại tội phạm xâm hại trực tiếp sức khỏe cộng đồng, gây bức xúc lớn trong dư luận xã hội.
Trên cơ sở xem xét toàn diện tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, hậu quả đặc biệt nghiêm trọng đã gây ra, cũng như đánh giá khách quan vai trò, vị trí của từng bị cáo, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ, thái độ khai báo, hợp tác và việc tự nguyện khắc phục hậu quả, Viện kiểm sát đề nghị áp dụng hình phạt nghiêm khắc đối với các bị cáo giữ vai trò cầm đầu, chủ mưu, trực tiếp tổ chức, chỉ đạo hành vi phạm tội. Đồng thời, thể hiện rõ tính nhân văn của pháp luật đối với những bị cáo có vai trò thứ yếu, phạm tội do phụ thuộc, có thái độ thành khẩn, tích cực khắc phục hậu quả.
Hồng Nguyên - Vũ Phương