Thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam là Philipines đã nâng thuế nhập khẩu lên 20%. Ảnh: Trung Chánh
Bộ Nông nghiệp Philippines (DA) đã công bố mức thuế mới, áp dụng từ ngày 1-1-2026, từ mức 15% như trước đó lên 20%, tức tăng thêm 5%.
Trước đó, nhóm liên ngành (IAG) của Philippines đã ban hành thông tư 001-2025 hướng dẫn thực hiện điều chỉnh thuế nhập khẩu gạo theo quy định tại Nghị định 105 năm 2025 do Tổng thống Philippines ký ban hành trước đó, vào ngày 7-11-2025.
Theo đó, hướng dẫn tính thuế gạo nhập khẩu của Philippines đã quyết định chọn Việt Nam làm tham chiếu để tính toán. Trong đó, bình quân giá gạo 5% tấm (giá FOB) trong tháng cuối cùng của quí, do Tổ chức Lương Nông Liên hợp quốc (FAO) công bố, sẽ được sử dụng làm cơ sở để “điều chỉnh” tăng hoặc giảm thuế.
Trên cơ sở này, IAG đưa ra các ngưỡng giá xuất khẩu khác nhau để áp thuế và được thực hiện ở quí tiếp theo, sau khi so sánh với giá bình quân trong tháng cuối cùng của quí trước, mà không cần ban hành các quyết định hành chính riêng lẻ.
Cụ thể, IAG đưa ra nhiều ngưỡng giá để tính thuế nhập khẩu gạo, trong đó, với ngưỡng giá cao, từ 368 đô la Mỹ/tấn trở lên, thuế được áp dụng ở mức 15%; ở ngưỡng thứ hai, khi giá giảm xuống vùng 350-367 đô la Mỹ/tấn, thuế áp dụng là 20%; ngưỡng thứ ba, khi giá ở mức 316-331 đô la Mỹ/tấn, thuế được áp dụng là 30%.
Với ngưỡng giá giảm sâu, từ 315 đô la/tấn trở xuống, thuế nhập khẩu gạo sẽ được nâng lên mức 35%, đây cũng là mức trần tối đa. Ngược lại, khi giá phục hồi lên vùng 332–349 đô la Mỹ/tấn, thuế sẽ được áp dụng ở mức 25%.
Mức thuế mới được Philippines áp dụng ở mức 20% như nêu trên, có thể thấy giá bình quân với loại gạo 5% tấm của Việt Nam trong tháng cuối cùng của quí 4-2025, do FAO công bố nằm trong vùng giá 350-367 đô la/tấn (FOB).
Trước đó, Philippines đã quyết định nối lại việc nhập khẩu gạo, áp dụng kể từ ngày 1-1-2026, sau khi tạm ngừng từ ngày 1 tháng 9-2025 đến hết tháng 12-2025.
Theo số liệu tổng hợp của Hiệp hội lương thực Việt Nam (VFA), lượng xuất khẩu gạo nửa đầu tháng 12-2025 của Việt Nam đạt 131.183 tấn, trị giá hơn 68,1 triệu đô la Mỹ, so với cùng kỳ số lượng giảm 60,58% và về trị giá giảm 66,77%.
Lũy kế xuất khẩu gạo Việt Nam đến 15-12-2025 đạt 7,672 triệu tấn, trị giá 3,923 tỉ đô la Mỹ, giảm 12,7% về lượng và 28,76% về trị giá so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, Philippines là thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam khi chiếm khoảng 40% tổng lượng gạo xuất khẩu.
Trung Chánh