Tết Nguyên đán là dịp sum họp, nghỉ ngơi và ăn uống thoải mái sau một năm làm việc vất vả. Tuy nhiên, với người mắc bệnh thận, đây lại là khoảng thời gian tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho sức khỏe nếu không kiểm soát tốt chế độ ăn uống và sinh hoạt. Nhằm giúp người bệnh thận có thể đón Tết an toàn và hạn chế nguy cơ biến chứng trong những ngày lễ, TS.BS Nghiêm Trung Dũng, Giám đốc Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu (Bệnh viện Bạch Mai), đã đưa ra nhiều khuyến cáo và tư vấn chuyên môn quan trọng.
Dịp Tết, người bệnh thận cần đặc biệt chú ý chế độ ăn uống và sinh hoạt để hạn chế biến chứng.
Tết – thời điểm nhạy cảm với người mắc bệnh thận
Theo TS.BS Nghiêm Trung Dũng, Tết là khoảng thời gian sum họp, nghỉ ngơi sau một năm làm việc vất vả. Tuy nhiên, đối với người mắc bệnh thận mạn tính, đây lại là giai đoạn dễ phát sinh nhiều vấn đề sức khỏe. Thực tế lâm sàng cho thấy, sau kỳ nghỉ Tết, không ít người bệnh phải nhập viện do phù nề, tăng huyết áp, rối loạn điện giải hoặc chức năng thận suy giảm nhanh hơn.
Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc ăn uống không kiểm soát, tiêu thụ nhiều muối, đạm, chất béo, sử dụng rượu bia, đồng thời sinh hoạt đảo lộn, quên uống thuốc hoặc bỏ lịch lọc máu trong những ngày nghỉ lễ kéo dài.
Cuối năm là dịp để gia đình quây quần bên nhau sau một năm tất bật.
Những nguy cơ tiềm ẩn từ mâm cơm ngày Tết
Các món ăn truyền thống ngày Tết thường được chế biến đậm đà, nhiều gia vị như bánh chưng, bánh tét, giò chả, thịt kho, đồ hun khói hoặc thực phẩm đóng hộp. Đây đều là những món chứa hàm lượng natri cao, không phù hợp nếu người bệnh thận ăn nhiều.
Bên cạnh đó, các món muối chua như dưa hành, củ kiệu cũng góp phần làm tăng lượng muối đưa vào cơ thể, gây giữ nước, tăng huyết áp và phù nề. Việc sử dụng rượu bia, nước ngọt trong các buổi gặp gỡ đầu năm càng làm tăng gánh nặng cho thận, nhất là ở người bệnh thận mạn kèm tăng huyết áp hoặc bệnh tim mạch.
Các món ăn truyền thống ngày Tết thường chứa nhiều muối và gia vị, không phù hợp nếu người bệnh thận ăn nhiều.
Ngoài ra, một số loại trái cây phổ biến trong dịp Tết như chuối, cam, bưởi, nho có hàm lượng kali cao. Nếu ăn quá nhiều, người bệnh thận có nguy cơ tăng kali máu, một tình trạng nguy hiểm có thể gây rối loạn nhịp tim.
Điều chỉnh chế độ ăn để bảo vệ thận trong dịp Tết
Các bác sĩ khuyến cáo người bệnh thận cần duy trì chế độ ăn phù hợp với tình trạng bệnh ngay cả trong những ngày lễ. Nguyên tắc chung là ăn nhạt, kiểm soát lượng đạm, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và chia nhỏ bữa ăn.
Đối với người bệnh thận mạn chưa lọc máu, việc hạn chế muối và nước là rất quan trọng. Người đang lọc máu chu kỳ cần đặc biệt chú ý đến lượng dịch đưa vào cơ thể để tránh quá tải. Thực phẩm nên được lựa chọn kỹ, ưu tiên đồ tươi, chế biến đơn giản, hạn chế chiên rán và nêm nếm quá đậm.
Việc sử dụng rượu bia trong dịp Tết có thể làm tăng gánh nặng cho thận và ảnh hưởng đến quá trình điều trị.
Tuân thủ điều trị và sinh hoạt hợp lý
Trong dịp Tết, người bệnh thận cần tuyệt đối tuân thủ việc dùng thuốc đúng liều, đúng giờ theo chỉ định của bác sĩ. Việc tự ý bỏ thuốc hoặc giảm liều có thể khiến bệnh tiến triển nặng hơn. Với người đang lọc máu, cần duy trì đầy đủ các buổi lọc, kể cả trong kỳ nghỉ lễ.
Sinh hoạt điều độ, ngủ đủ giấc, vận động nhẹ nhàng và giữ ấm cơ thể cũng góp phần hạn chế nguy cơ nhiễm trùng, yếu tố có thể ảnh hưởng đến chức năng thận. Khi đi xa hoặc du xuân, người bệnh nên chuẩn bị đầy đủ thuốc và giấy tờ y tế cần thiết.
Đón Tết an toàn để giữ sức khỏe bền lâu
Tết sẽ thực sự trọn vẹn khi người bệnh thận biết cách bảo vệ sức khỏe của mình. Việc kiểm soát ăn uống, sinh hoạt khoa học và tuân thủ điều trị không chỉ giúp phòng ngừa biến chứng mà còn giúp người bệnh yên tâm tận hưởng không khí đoàn viên đầu năm.
Theo khuyến cáo của bác sĩ chuyên khoa, chủ động chăm sóc sức khỏe và chuẩn bị kế hoạch phù hợp ngay từ trước Tết là chìa khóa để người bệnh thận có một mùa xuân bình an, không gián đoạn quá trình điều trị.