"Mắt thần" và "lá chắn" bảo vệ mạch máu kinh tế biển
Ngày 19/3/2009 đã trở thành một cột mốc không thể quên trong biên niên sử của Quân chủng Hải quân Việt Nam khi Bộ Quốc phòng chính thức ấn định sự ra đời của Vùng 2 Hải quân. Đây không thuần túy là việc thành lập một đơn vị quân đội mới, mà là một quyết sách mang tầm vóc chiến lược của Đảng và Nhà nước nhằm đáp ứng yêu cầu cấp bách về bảo vệ chủ quyền biển, đảo trong một tình hình mới đầy biến động.
Vùng 2 Hải quân gánh vác trọng trách quản lý vùng biển rộng lớn trải dài từ Mũi Ba Kiệm, tỉnh Bình Thuận cũ (nay là tỉnh Lâm Đồng) đến cửa sông Gành Hào (tỉnh Cà Mau), bao gồm toàn bộ thềm lục địa phía Nam cực kỳ giàu tài nguyên và hệ thống các cụm Dịch vụ Kinh tế - Kỹ thuật (DK1) sừng sững giữa trùng khơi. Đây là vùng biển "vàng" với trữ lượng dầu khí khổng lồ, là cửa ngõ giao thương huyết mạch nối liền các đại dương. Chính vì vậy, ngay từ ngày đầu thành lập, Vùng 2 đã được xác định là lực lượng nòng cốt, là đơn vị tiền phương giữ vai trò quyết định trong việc bảo vệ "mạch máu" kinh tế quốc gia.
Chuẩn Đô đốc Nguyễn Văn Quán, Tư lệnh Vùng 2 kiểm tra công tác ra quân huấn luyện
Dù tuổi đời còn khá trẻ so với các vùng hải quân khác, nhưng Vùng 2 đã kế thừa một cách xứng đáng truyền thống của Quân chủng Hải quân Anh hùng. Trong suốt tiến trình phát triển, đơn vị đã lập nên nhiều chiến công thầm lặng nhưng hiển hách: từ việc bảo vệ vững chắc các nhà giàn trước những cơn cuồng phong của thiên nhiên và những toan tính xâm lấn của con người, đến việc kiên quyết, khôn khéo xua đuổi các tàu nước ngoài xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế.
Đến các đơn vị của Vùng 2 Hải quân trong những ngày tháng Ba lịch sử này, bất cứ ai cũng phải ngỡ ngàng trước sự thay đổi diện mạo mạnh mẽ theo hướng "cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại". Những biên đội tàu hộ vệ tên lửa Gepard, tàu pháo tối tân, tàu quét mìn thế hệ mới cùng hệ thống radar cảnh giới tầm xa hiện đại đã không còn là những khí tài xa lạ. Điểm sáng lớn nhất của Vùng 2 không chỉ nằm ở lớp vỏ thép của những con tàu, mà chính là khả năng "làm chủ trí tuệ và khí tài". Cán bộ, chiến sĩ tại đây không dừng lại ở việc vận hành thuần thục theo sách vở; họ đã tiến tới làm chủ công nghệ lõi, tự tay bảo trì, sửa chữa và cải tiến những hệ thống điện tử, vũ khí phức tạp nhất.
Với phương châm huấn luyện "Cơ bản, thiết thực, vững chắc", thao trường của người lính Vùng 2 chính là những cơn sóng dữ và nắng gió mặn mòi. Ở đây không có chỗ cho sự hời hợt. Mỗi chuyến đi biển dài ngày là một lần sát hạch thực tế khốc liệt, nơi khả năng tác chiến hiệp đồng quân binh chủng được rèn luyện đến mức nhuần nhuyễn. Trong mọi điều kiện thời tiết, dù biển động cấp 8, cấp 9, các biên đội tàu của Vùng 2 vẫn sẵn sàng nổ máy rời bến. Đối với họ, mệnh lệnh bảo vệ chủ quyền là mệnh lệnh của trái tim, không cho phép sự chậm trễ hay do dự trước bất cứ hoàn cảnh nào.
Vùng biển do Vùng 2 quản lý là nơi tập trung các mỏ dầu khí quan trọng như Bạch Hổ, Đại Hùng, Lan Tây... Đây là vùng giàu tài nguyên và cũng là khu vực thường xuyên diễn ra các hoạt động xâm phạm, khiêu khích và gây hấn từ phía nước ngoài. Trong bối cảnh phức tạp đó, Vùng 2 đóng vai trò kép: vừa là "Mắt thần" cảnh giới, vừa là "Bàn tay sắt" thực thi pháp luật và bảo vệ chủ quyền.
Huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu trên Nhà giàn DK1
Nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát của Vùng 2 diễn ra ròng rã 24 giờ mỗi ngày, 365 ngày mỗi năm. Những cánh sóng radar của Trung đoàn 251 bền bỉ quét qua mặt biển như những "mắt thần" không bao giờ ngủ, bao quát toàn bộ vùng biển rộng lớn, kịp thời phát hiện mọi mục tiêu xâm nhập trái phép từ xa. Khi có dấu hiệu vi phạm, các biên đội tàu của Lữ đoàn 167, Lữ đoàn 171 lập tức đến hiện trường. Sự có mặt của những con tàu mang quốc kỳ Việt Nam chính là lời khẳng định chủ quyền đanh thép nhất. Ở đó, các chiến sĩ đã đấu tranh bằng cả sự khôn khéo về pháp lý và tinh thần quyết liệt, không lùi bước trước áp lực.
Vai trò bảo vệ các công trình dầu khí là một nhiệm vụ đặc biệt, gắn liền với sự sống còn của nền kinh tế. Sự hiện diện thường trực của tàu Hải quân Vùng 2 bên cạnh các giàn khoan không chỉ là lá chắn an ninh vững chắc mà còn là điểm tựa tinh thần cực kỳ quan trọng cho các chuyên gia và công nhân dầu khí. Mỗi ngọn lửa bùng cháy trên đỉnh giàn khoan, mỗi mét khối khí đưa vào bờ đều có sự đóng góp thầm lặng, sự hy sinh gian khổ của những người lính đang "ăn sóng", "ngủ gió” giữa đại dương. Họ là những người bảo vệ thầm lặng cho nguồn "vàng đen" của Tổ quốc luôn chảy thông suốt về đất liền.
Điểm tựa cho ngư dân vươn khơi, bám biển
Trên vùng biển chiến lược phía Nam, hình ảnh những con tàu của Vùng 2 Hải quân từ lâu đã trở nên thân thuộc như những người thân trong gia đình đối với ngư dân miền biển. Thực hiện chương trình "Hải quân Việt Nam làm điểm tựa cho ngư dân vươn khơi, bám biển", Vùng 2 đã thực sự trở thành một "hậu phương di động", giúp bà con vững lòng bám trụ trên những ngư trường truyền thống, dù bão tố hay khó khăn.
Biên đội tàu của Vùng 2 Hải quân huấn luyện sẵn sàng chiến đấu
Giữa đại dương mênh mông, khi con tàu cá gặp sự cố hỏng máy, khi nước ngọt cạn kiệt hay khi một ngư dân gặp bạo bệnh giữa đêm khuya, cái tên " Vùng 2 Hải quân" được nhắc đến như một đức tin, một niềm hy vọng duy nhất. Những con số thống kê hàng năm là minh chứng đanh thép: hàng trăm lượt tàu cứu hộ cứu nạn xuyên bão, hàng vạn mét khối nước ngọt được sẻ chia miễn phí, những túi thuốc nghĩa tình và những ca phẫu thuật khẩn cấp ngay trên boong tàu giữa tiếng sóng gầm. Với ngư dân, tàu Hải quân không chỉ là lực lượng bảo vệ chủ quyền, mà là những trạm tiếp tế, là bệnh viện nhân ái di động giữa trùng khơi bao la.
Sâu sắc hơn, người lính Vùng 2 còn thực hiện một sứ mệnh đặc biệt: "Ngoại giao Nhân dân" ngay trên sóng nước. Bằng sự kiên trì, nhẫn nại và thấu hiểu nỗi cực nhọc của nghề biển, các chiến sĩ đã tuyên truyền, phổ biến pháp luật, đặc biệt là các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU). Mỗi tờ rơi trao tay, mỗi lời căn dặn chí tình không chỉ giúp ngư dân tránh vi phạm pháp luật quốc tế mà còn khơi dậy lòng tự tôn dân tộc. Để rồi, mỗi con tàu cá khi treo lên lá quốc kỳ tươi đỏ rẽ sóng ra khơi, không chỉ đi tìm luồng cá, mà còn trở thành một "cột mốc chủ quyền di động". Chính sự kết hợp giữa sức mạnh quân sự và sức mạnh lòng dân đã tạo nên một thế trận phòng thủ vững chắc, không một thế lực nào có thể xuyên thủng trên biển Đông.
Vẻ đẹp của người lính Vùng 2 Hải quân không chỉ hiện hữu trong các đợt diễn tập bắn đạn thật đầy uy lực, mà tỏa sáng rực rỡ nhất chính là trong những khoảnh khắc đối mặt với tử thần để cứu dân. Đã có biết bao câu chuyện cảm động về những chiến sĩ trẻ sẵn sàng rời bỏ sự an toàn trên tàu, lao mình xuống dòng nước dữ trong bão tố cấp 10, cấp 11 để cứu lấy một sinh mạng ngư dân đang chới với. Hành động ấy không phải là sự liều lĩnh bột phát, mà là mệnh lệnh từ trái tim, là sự kế thừa và phát huy phẩm chất cao quý "Bộ đội Cụ Hồ" trong dòng chảy hiện đại.
Hình ảnh người chiến sĩ Hải quân Vùng 2 hôm nay được khắc họa với vẻ đẹp toàn diện: sắc sảo về tư duy quân sự, làm chủ khí tài công nghệ cao nhưng lại vô cùng gần gũi, khiêm nhường trong lối sống. Ở đâu có ngư dân gặp nạn, ở đó có màu áo trắng Hải quân. Ở đâu chủ quyền bị đe dọa, ở đó có bản lĩnh thép của những người con Vùng 2. Chính sự hiện diện đầy trách nhiệm và sự hy sinh quên mình này đã tạo nên một niềm tin sắt đá, một khối đoàn kết quân dân không gì lay chuyển nổi. Dân tin Hải quân, dân yêu Hải quân và chính dân là "radar" nhạy bén nhất, là sức mạnh hậu thuẫn vô biên để Hải quân hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ.
Sự lan tỏa hình ảnh cao đẹp này còn mang giá trị giáo dục nhân văn sâu sắc đối với thế hệ trẻ trong đất liền. Nhìn vào những người lính biển da sạm nắng, đôi mắt rạng ngời niềm tin, lớp thanh niên hôm nay hiểu rằng: Bảo vệ Tổ quốc không phải là những khẩu hiệu trừu tượng, mà là những việc làm thiết thực, là sự gắn bó máu thịt với Nhân dân. Tình yêu quê hương được cụ thể hóa bằng sự bền bỉ gác lại tình riêng vì đại nghĩa dân tộc.
Với sức mạnh tổng hợp được kết tinh từ vũ khí hiện đại, bản lĩnh chính trị kiên định và đặc biệt là thế trận lòng dân vững chắc như bàn thạch, chúng ta hoàn toàn có quyền tự hào và tin tưởng vào một tương lai hòa bình, ổn định trên biển. Vùng 2 Hải quân sẽ mãi là "lá chắn thép", là "cột mốc sống" bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo và thềm lục địa phía Nam của Tổ quốc. Họ chính là những người viết tiếp bài thơ về biển bằng mồ hôi và trái tim, xứng đáng với niềm tin cậy tuyệt đối của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.
KHAI NINH - ĐỖ MẠNH