Vùng Vịnh hối thúc ông Trump 'dừng tay'

4 giờ trướcBài gốc

Tổng thống Mohamed bin Zayed Al Nahyan của UAE hội đàm với Quốc vương Tamim bin Hamad Al Thani của Qatar tại Abu Dhabi, UAE, ngày 14/2. Ảnh: Reuters.

Theo một số nguồn thạo tin, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Qatar đang âm thầm vận động các đồng minh gây ảnh hưởng để thuyết phục Tổng thống Mỹ Donald Trump sớm tìm một “lối thoát” nhằm giới hạn thời gian và quy mô các chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran.

Hai quốc gia vùng Vịnh nỗ lực xây dựng một liên minh rộng rãi nhằm thúc đẩy chấm dứt xung đột bằng giải pháp nhanh chóng và ngoại giao, qua đó ngăn nguy cơ leo thang khu vực cũng như cú sốc kéo dài đối với giá năng lượng toàn cầu.

Lo ngại đứt gãy năng lượng

Một bản đánh giá của Qatar được chia sẻ với Bloomberg cảnh báo, nếu các tuyến vận tải biển trong khu vực tiếp tục bị gián đoạn nghiêm trọng đến giữa tuần này, thị trường khí đốt tự nhiên có thể chứng kiến phản ứng mạnh hơn nhiều so với cú tăng vọt đầu tuần.

Kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu không kích Iran hôm 28/2, xung đột đã leo thang nhanh chóng, cuốn cả những quốc gia tuyên bố không tham chiến vào vòng xoáy rủi ro, khi căn cứ, hạ tầng và công dân của họ đối mặt nguy cơ trả đũa.

Qatar đã phải tạm dừng sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tại cơ sở xuất khẩu lớn nhất thế giới sau khi địa điểm này bị máy bay không người lái Iran nhắm mục tiêu, khiến giá khí đốt tại châu Âu tăng hơn 50%.

Các cơ sở sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của QatarEnergy tại Khu công nghiệp Ras Laffan Industrial City, Qatar, trong bối cảnh xung đột Mỹ - Israel với Iran leo thang, ngày 2/3. Ảnh: Reuters.

Ở hậu trường, cả UAE và Qatar đều khẩn trương củng cố năng lực phòng không. UAE đã đề nghị đồng minh hỗ trợ hệ thống phòng không tầm trung, trong khi Qatar yêu cầu tăng cường năng lực đối phó máy bay không người lái - mối đe dọa nổi lên đáng kể hơn cả tên lửa đạn đạo.

Theo một phân tích nội bộ mà Bloomberg tiếp cận, kho tên lửa đánh chặn Patriot của Qatar chỉ đủ duy trì khoảng 4 ngày ở cường độ sử dụng hiện nay.

Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao UAE đã ra tuyên bố bác bỏ những gì họ gọi là “các cáo buộc sai lệch và gây hiểu lầm” do Bloomberg đăng tải, khẳng định năng lực phòng thủ tiên tiến, mức độ sẵn sàng thể chế và khuôn khổ an ninh quốc gia tích hợp của nước này “vẫn vững chắc và không bị tổn hại”.

Văn phòng Truyền thông Quốc tế Qatar cũng ra thông cáo nhấn mạnh Lực lượng Vũ trang Qatar luôn chứng minh khả năng bảo vệ đất nước trước các mối đe dọa từ bên ngoài và duy trì trạng thái sẵn sàng cao nhất để bảo đảm an toàn cho công dân, cư dân và du khách.

Theo tuyên bố, kho tên lửa đánh chặn Patriot của quân đội Qatar “không hề cạn kiệt và vẫn được dự trữ đầy đủ”.

Qatar cho biết đã bắn hạ hai tiêm kích Su-24 của Iran và đánh chặn bảy tên lửa đạn đạo, cùng năm máy bay không người lái. Các mối đe dọa được xử lý ngay khi phát hiện và toàn bộ tên lửa bị bắn hạ trước khi chạm mục tiêu.

Trước đó cùng ngày, Bộ Quốc phòng Qatar thông tin nước này bị hai máy bay không người lái Iran tấn công, một chiếc nhằm vào bể nước tại nhà máy điện ở Mesaieed và chiếc còn lại nhắm vào một cơ sở năng lượng tại Ras Laffan.

Khói đen nghi ngút tại Đại sứ quán Mỹ sau vụ tập kích UAV Bộ Quốc phòng Saudi Arabia cho biết Đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Riyadh đã bị hai máy bay không người lái (UAV) tấn công ngày 3/3, gây ra một đám cháy nhỏ cùng một số thiệt hại vật chất.

Vận động dồn dập

Trong những ngày gần đây, Tổng thống UAE Mohammed bin Zayed Al Nahyan và Quốc vương Qatar Tamim bin Hamad Al Thani đã điện đàm với nhiều lãnh đạo châu Âu, gồm Thủ tướng Anh Keir Starmer, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Friedrich Merz.

Trước khi chiến sự bùng phát, các kênh trung gian vùng Vịnh, đặc biệt là Qatar, vốn có quan hệ kinh doanh chặt chẽ với các đặc phái viên Mỹ như Steve Witkoff và Jared Kushner, đã nhiều tháng kêu gọi các bên kiềm chế, theo quan chức phương Tây và nguồn tin am hiểu đàm phán.

Quốc vương Tamim bin Hamad Al Thani của Qatar và Thủ tướng Đức Friedrich Merz sánh bước trong lễ đón chính thức tại Doha (Qatar) ngày 5/2. Ảnh: Reuters.

Bên cạnh châu Âu, các nước Vùng Vịnh đang tăng tốc ngoại giao với Nga. Theo Điện Kremlin, trong ngày 2/3, Tổng thống Vladimir Putin đã điện đàm với Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman, Tổng thống UAE Mohamed bin Zayed Al Nahyan, Quốc vương Qatar Tamim bin Hamad Al Thani và Quốc vương Bahrain Hamad bin Isa Al Khalifa, RT cho biết.

Các bên bày tỏ lo ngại sâu sắc về nguy cơ leo thang, kêu gọi chấm dứt hành động quân sự và ưu tiên đối thoại. Lãnh đạo Saudi Arabia và UAE đánh giá Moscow có thể đóng vai trò tích cực nhờ duy trì quan hệ với Iran và nhiều nước trong khu vực.

Trước các đòn không kích, các quốc gia quân chủ vùng Vịnh từng đưa ra viễn cảnh về một Iran hậu trừng phạt, mở cửa trở lại với dòng vốn phương Tây thông qua các liên kết năng lượng, đầu tư hạ tầng và hành lang tài chính kéo dài từ Houston đến Tehran.

Theo các nguồn tin, đề xuất này phần nào phù hợp với bản năng chính sách của đội ngũ ông Trump, với một “đại thỏa thuận” có thể tương tự kịch bản tái mở cửa ngành dầu mỏ Venezuela sau chiến dịch đặc nhiệm Mỹ bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro. Một trong những quan chức Qatar tham gia vận động là Ali al-Thawadi, thành viên Hội đồng Hòa bình và từng dự một số cuộc đàm phán Mỹ - Iran.

Tuy nhiên, trong nội bộ giới hoạch định chính sách xung quanh ông Trump tồn tại các luồng vận động trái chiều.

Nếu Qatar nhấn mạnh lợi ích thương mại, ổn định và triển vọng bình thường hóa kinh tế lịch sử với Tehran, thì các quan chức Israel lại đề cao sự đồng nhất về chính trị, lợi ích an ninh chung và tính khả tín của học thuyết “hòa bình thông qua sức mạnh” mà ông Trump theo đuổi.

Phương Linh

Nguồn Znews : https://znews.vn/vung-vinh-hoi-thuc-ong-trump-dung-tay-post1631737.html