Là một trong những chợ truyền thống lâu đời trên địa bàn xã với gần 100 hộ kinh doanh đa dạng các mặt hàng từ thực phẩm, rau củ, quần áo đến đồ gia dụng, chợ Bìm (xã Đại Xuyên) vẫn giữ nhịp sinh hoạt quen thuộc của một khu chợ quê. Tuy nhiên, bên cạnh nét truyền thống ấy, chợ đang từng bước “khoác lên mình diện mạo mới” bằng việc ứng dụng công nghệ số vào hoạt động mua bán.
Lãnh đạo xã Đại Xuyên trao mã QR cho các tiểu thương kinh doanh tại chợ Bái. Ảnh: PK
Tại nhiều gian hàng, mã QR được đặt ngay trước quầy. Thay vì phải chuẩn bị tiền mặt hay chờ nhận lại tiền thừa, người mua chỉ cần sử dụng điện thoại quét mã để thanh toán trong vài giây. Những thay đổi tưởng chừng nhỏ nhưng đã mang lại nhiều tiện ích thiết thực: Giao dịch diễn ra nhanh chóng, thuận tiện, giảm nguy cơ nhầm lẫn, hạn chế rủi ro tiền giả và tạo sự an toàn trong mua bán.
Chị Đào Thị Luyến, tiểu thương bán hoa quả tại chợ Bìm, chia sẻ: “Ban đầu tôi còn bỡ ngỡ vì chưa quen sử dụng thanh toán điện tử. Nhưng sau khi được các hội đoàn thể và cán bộ ngân hàng hướng dẫn tận tình, tôi thấy rất tiện lợi, nhanh chóng. Khách hàng chỉ cần quét mã là thanh toán xong, không phải chuẩn bị tiền lẻ như trước”.
Chủ tịch UBND xã Đại Xuyên Hoàng Tuân trực tiếp trao tặng mã QR cho hộ kinh doanh tại chợ Bìm. Ảnh: TN
Tại chợ Bái, các tiểu thương được hỗ trợ cấp mã QR, đồng thời được hướng dẫn cài đặt ứng dụng, thao tác sử dụng và giải đáp trực tiếp các vướng mắc trong quá trình thực hiện. Cách làm “cầm tay chỉ việc” giúp nhiều hộ kinh doanh, kể cả người lớn tuổi, từng bước tiếp cận và sử dụng công nghệ một cách dễ dàng.
Chủ tịch UBND xã Đại Xuyên Hoàng Tuân nhấn mạnh: “Mô hình ‘Chợ thông minh 4.0 - thanh toán không dùng tiền mặt' là hoạt động cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; từng bước đưa chủ trương chuyển đổi số đi vào thực tiễn bằng những mô hình gần dân, sát dân, tạo điều kiện để người dân tiếp cận công nghệ từ chính những hoạt động thường nhật.
Người dân và hộ bán hàng thuận tiện trong giao dịch khi sử dụng công nghệ số. Ảnh: TN
Việc đưa thanh toán số vào chợ truyền thống không chỉ giúp người dân tiếp cận công nghệ theo cách gần gũi, dễ thực hiện mà còn góp phần hình thành thói quen số trong cộng đồng. Đây không chỉ là thay đổi phương thức thanh toán mà còn là bước chuyển về nhận thức, từng bước xây dựng xã hội số từ những hoạt động đời sống thường ngày”.
Một trong những yếu tố quan trọng tạo nên hiệu quả của mô hình là công tác tuyên truyền được triển khai linh hoạt, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Hội Liên hiệp Phụ nữ và Đoàn Thanh niên xã thường xuyên trực tiếp gặp gỡ các tiểu thương, giải thích lợi ích của thanh toán không dùng tiền mặt, đồng thời đa dạng hóa hình thức tuyên truyền qua hệ thống phát thanh, mạng xã hội, băng rôn và phối hợp với cơ quan báo chí.
Các đồng chí lãnh đạo xã cùng các Hội, Đoàn thể, ngân hàng và địa phương ra mắt mô hình "Chợ thông minh 4.0" tại chợ Bìm. Ảnh: TN
Song song với đó, việc phối hợp chặt chẽ với các ngân hàng và đơn vị viễn thông đã góp phần tháo gỡ những khó khăn về kỹ thuật. Từ việc cài đặt mã QR đến hướng dẫn thao tác trên các nền tảng số đều được hỗ trợ tận tình, tạo điều kiện để thanh toán điện tử dần trở thành thói quen ngay cả với những giao dịch nhỏ lẻ.
Mô hình "Chợ thông minh 4.0" tại chợ Bái và chợ Bìm đã nhận được sự hưởng ứng tích cực, giúp tiểu thương nông thôn chủ động dùng mã QR và thay đổi tư duy công nghệ.
Thời gian tới, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên xã Đại Xuyên và Agribank sẽ tiếp tục nhân rộng mô hình này tại các chợ truyền thống trên địa bàn. Với cách làm bài bản, lấy người dân làm trung tâm, mô hình kỳ vọng sẽ tạo diện mạo mới cho chợ quê, xây dựng môi trường kinh doanh văn minh, an toàn và thúc đẩy chuyển đổi số địa phương.
Hồng Nhung