Xây dựng 'bản thiết kế tổng thể' cho mô hình tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đến năm 2045

2 giờ trướcBài gốc

Chiều 2/3, Tổng Bí thư Tô Lâm làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương về việc xây dựng Nghị quyết của Trung ương về giải pháp chiến lược thúc đẩy tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên gắn với xác lập mô hình tăng trưởng mới.

Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì cuộc làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương.

Theo dự thảo Nghị quyết, xác lập mô hình tăng trưởng mới lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, với mục tiêu nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nền kinh tế; tạo ra sức sản xuất và phương thức sản xuất mới chất lượng cao, trọng tâm là kinh tế dữ liệu, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Trong mô hình tăng trưởng mới, kinh tế Nhà nước đóng vai trò chủ đạo, tiên phong, dẫn dắt; kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất; thị trường xuất khẩu và trong nước là động lực kép quan trọng; vận hành trên nền tảng Nhà nước kiến tạo thể chế phát triển hiện đại và văn hóa đổi mới sáng tạo. Kiên định các nguyên tắc lấy phát triển để ổn định và ổn định để phát triển; thị trường giữ vai trò quyết định trong huy động, phân bổ nguồn lực phát triển; bảo đảm yêu cầu xây dựng nền kinh tế tự chủ chiến lược, tự cường gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện, hiệu quả; gắn kết chặt chẽ và đồng bộ với các quá trình chuyển đổi quản trị quốc gia, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng và chuyển đổi cơ cấu, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Quyết tâm chiến lược hiện thực hóa khát vọng phát triển của đất nước

Phát biểu tại cuộc làm việc, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, trước hết, phải xác định đúng tầm xây dựng Nghị quyết, đặt vấn đề ở tầm lịch sử và tư duy phát triển. Nghị quyết này phải là "bản thiết kế tổng thể" cho mô hình tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên của Việt Nam đến năm 2045. Đây là quyết tâm chiến lược, là lựa chọn có tính lịch sử nhằm hiện thực hóa khát vọng phát triển của đất nước. Nhưng sự tăng trưởng đó phải đảm bảo ổn định, có chất lượng, bao trùm, xanh và tự chủ.

Tổng Bí thư nêu rõ, điều này hàm chứa rõ ý nghĩa, thể hiện trên các mặt: Phải truyền tải được quyết tâm cao, kiên định mục tiêu, không dao động trước những khó khăn thách thức; yêu cầu về chất lượng cao, kiên quyết không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá, không đánh đổi ổn định vĩ mô, môi trường và tiến bộ xã hội. Phải có tầm nhìn dài hạn, đảm bảo tăng trưởng hôm nay không làm tổn hại đến nền tảng phát triển của ngày mai, không làm suy giảm nguồn lực cho thế hệ tương lai của đất nước. Phải có lộ trình rõ ràng, phù hợp với quy luật khách quan của kinh tế. Giai đoạn trước đặt nền móng, tạo nền tảng cho giai đoạn sau đảm bảo tăng trưởng liên tục 2 con số dài hạn, thì mới hiện thực hóa được mục tiêu đến năm 2045.

Tổng Bí thư cũng định hướng, phải tiếp tục làm rõ hơn nội dung của việc xác lập mô hình tăng trưởng mới. Việc xác lập mô hình tăng trưởng mới phải chuyển đổi căn bản về cấu trúc động lực, nói một cách khác là phải thay đổi "động cơ" của nền kinh tế, chứ không chỉ đơn thuần là điều chỉnh chính sách vận hành.

Đây là bước chuyển mang tính hệ thống, đòi hỏi phải thay đổi đồng bộ, xuyên suốt từ Trung ương đến địa phương, từ khu vực công đến khu vực tư nhân, từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo để hình thành một nền kinh tế hiện đại, năng suất cao, có khả năng cạnh tranh toàn cầu. Đồng thời, mô hình tăng trưởng mới không chỉ thiên về mặt kinh tế mà còn phải đặt đúng vai trò của những vấn đề phát triển bền vững như: tăng trưởng phải đi đôi với nâng cao thu nhập của người dân, cải thiện đời sống người dân, tạo thêm việc làm, giảm tình trạng thất nghiệp, xóa đói giảm nghèo, giảm chênh lệch giàu nghèo, bảo vệ môi trường, gắn liền với phát triển về văn hóa, xã hội…

Yêu cầu phải tiếp tục làm rõ các nguồn lực khả thi để thực hiện mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, Tổng Bí thư phân tích, kịch bản tăng trưởng từ 10% trở lên là thách thức, nhưng phải có cơ sở tính toán cụ thể. Cần phải tiếp tục làm rõ nguồn huy động vốn từ đâu, vai trò của tiết kiệm nội địa, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), thị trường vốn; làm rõ cơ chế phân bổ nguồn lực theo thị trường và nghiên cứu, xác định rõ các ngưỡng an toàn vĩ mô.

Nhấn mạnh phải đặc biệt quan tâm đến kỷ luật thực thi và các cơ chế tổ chức thực hiện, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ, phải thiết lập một hệ thống lãnh đạo, quản trị, giám sát đồng bộ, có khả năng huy động toàn xã hội vào thực hiện mục tiêu phát triển.

Cũng theo Tổng Bí thư, phải chủ động quản trị rủi ro để đảm bảo tăng trưởng cao nhưng an toàn và bền vững. Trong đó, mọi quyết định tăng trưởng đều được cân nhắc trong quá trình tương quan rủi ro và khả năng chống chịu của nền kinh tế. Theo đó phải bám sát thực tiễn, nâng cao năng lực dự báo và điều hành linh hoạt nhằm kiểm soát chặt chẽ các rủi ro về lạm phát, nợ công, thị trường tài chính, tiền tệ. Đồng thời, ứng phó hiệu quả với biến động địa chính trị, thương mại và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng, Tổng Bí thư nêu rõ các nhiệm vụ giải pháp đề ra. Theo đó, cần phải tạo sự chuyển biến căn bản về tư duy phát triển trong toàn hệ thống chính trị và xã hội. Coi đây không chỉ là chỉ tiêu kinh tế mà là nhiệm vụ chính trị trung tâm, cấp bách, mang ý nghĩa chiến lược. Xóa bỏ tâm lý an toàn, tư duy nhiệm kỳ, cách làm cục bộ, thay bằng tinh thần "dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm" và hành động đồng bộ với phân công rõ ràng, phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương, địa phương, doanh nghiệp.

Trên nền tảng đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới với thể chế khuyến khích nghiên cứu phát triển.

Cải cách thể chế phải được thực hiện thực chất, triệt để, đưa thể chế thành lợi thế cạnh tranh. Các quy định pháp luật phải rõ ràng và có tính pháp quyền cao. Phải xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ lãnh đạo và người đứng đầu có tầm nhìn, có năng lực và đặc biệt là sự chính trực. Xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, không tham nhũng, thực sự hỗ trợ người dân và doanh nghiệp hiệu quả.

Phải giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đảm bảo các cân đối lớn, phát triển hạ tầng chiến lược, nguồn nhân lực chất lượng cao, năng lực quản trị quốc gia; gắn tăng trưởng với công bằng xã hội và bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, chúng ta không đánh đổi tăng trưởng bằng lạm phát, bong bóng tài sản, nợ công mất kiểm soát. Chính sách tài khóa và tiền tệ phải phối hợp chặt chẽ để đạt được yêu cầu này.

Tiến trình công nghiệp hóa cần phải được tái định hình theo hướng công nghệ cao, sản xuất thông minh, kinh tế số, nâng cấp cấu trúc kinh tế và làm chủ công nghệ. Thị trường trong nước trên 100 triệu dân phải trở thành trụ cột bền vững của tăng trưởng. Phải thông qua phát triển đồng bộ các loại thị trường, nâng cao thu nhập, kích thích tiêu dùng hiện đại, mở rộng đầu tư tư nhân và phát triển vai trò dẫn dắt của đầu tư công, đồng thời thúc đẩy xuất khẩu giá trị gia tăng cao trong thế cân bằng đối với thị trường nội địa.

Cấu trúc kinh tế hài hòa giữa khu vực nhà nước, tư nhân và FDI phải được thiết lập trên cơ sở cạnh tranh bình đẳng và liên kết chuỗi giá trị, tạo hiệu ứng cộng hưởng và nâng cao tính tự chủ của mỗi khu vực.

Không gian phát triển quốc gia phải được tổ chức lại theo hướng liên kết vùng thực chất, tập trung nguồn nhân lực cho các cực tăng trưởng, các hành lang kinh tế, trung tâm tài chính, đổi mới sáng tạo và khai thác hiệu quả không gian biển, đô thị và kinh tế số.

Hội nhập quốc tế cần phải chuyển sang chủ động, có chọn lọc, gắn với nâng cao nội lực, giá trị gia tăng và vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Tăng trưởng cần phải đặt trong tổng thể bảo đảm quốc phòng an ninh, an sinh xã hội và bảo vệ môi trường, không đánh đổi ổn định, công bằng và chủ quyền lấy tăng trưởng đơn thuần. Qua đó tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững, có ý nghĩa rất lâu dài cho tiềm lực của quốc gia, của đất nước, để ổn định quốc gia lâu dài./.

Hà Phương

Nguồn Thời báo Tài chính : https://thoibaotaichinhvietnam.vn/xay-dung-ban-thiet-ke-tong-the-cho-mo-hinh-tang-truong-kinh-te-cua-viet-nam-den-nam-2045-192963.html