Xây dựng Đảng vững mạnh từ mô hình chính quyền địa phương 2 cấp Trong ảnh: Đảng ủy xã Đại Lộc tặng giấy khen cho các tập thể chi bộ xuất sắc năm 2025. Ảnh: CÔNG TÚ
Bối cảnh mới, yêu cầu mới
Theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 và Nghị quyết 1659/NQ-UBTVQH15 của Quốc hội, sau hợp nhất với Quảng Nam, thành phố Đà Nẵng có diện tích hơn 11.859,59km2, dân số 3.065.628 người, với 94 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 23 phường, 70 xã và 1 đặc khu Hoàng Sa). Đảng bộ thành phố có 97 Đảng bộ trực thuộc, gồm 93 Đảng bộ xã, phường, 4 Đảng bộ cấp trên trực tiếp cơ sở Đảng và Chi bộ Đặc khu Hoàng Sa; tổng số đảng viên ở thời điểm Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ I (nhiệm kỳ 2025 - 2030) là 139.534 đảng viên.
Song hành với việc mở rộng địa bàn, tăng mạnh số chi bộ, Đảng bộ trực thuộc và số lượng đảng viên; vai trò, vị trí, quyền hạn, nhiệm vụ của Đảng bộ xã, phường cũng khác nhiều so với trước. Ông Nguyễn Văn Luyện, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy xã Hiệp Đức chia sẻ: “Sau sắp xếp, khối lượng công việc ở cấp xã tăng lên rõ rệt. Nhiều nhiệm vụ trước đây do cấp trên trực tiếp thực hiện thì nay được giao về cơ sở, đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải chủ động hơn, sâu sát hơn với thực tiễn và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện”.
Bên cạnh cái “mới” về nhiệm vụ, cái “mới” con người cũng đang là yếu tố đáng quan tâm trong đội ngũ cán bộ, chuyên viên chuyên trách công tác xây dựng Đảng ở cơ sở.
Ông Thái Bình, Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy xã Chiên Đàn nhìn nhận: “Phân cấp mạnh hơn đồng nghĩa với trách nhiệm lớn hơn của cấp ủy cơ sở, khi nhiều nhiệm vụ được giao trực tiếp, đòi hỏi sự chủ động, sáng tạo trong lãnh đạo và tổ chức thực hiện. Khối lượng công việc và phạm vi quản lý ngày càng lớn, đặt ra yêu cầu cao hơn về lãnh đạo toàn diện. Áp lực là phải nâng cao năng lực quản lý, điều hành của đội ngũ cán bộ; vừa nắm vững chủ trương, vừa linh hoạt vận dụng vào thực tiễn để kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh, tránh lúng túng và đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới”.
Một yêu cầu quan trọng khác là đẩy mạnh cải cách hành chính trong Đảng gắn với ứng dụng chuyển đổi số. Việc sử dụng các nền tảng số trong quản lý, điều hành, trao đổi thông tin đã trở thành xu hướng tất yếu (như sổ tay đảng viên điện tử, hội nghị trực tuyến, phần mềm quản lý đảng viên).
Tuy nhiên, thực tế ở cơ sở cho thấy điều kiện về hạ tầng kỹ thuật, trang thiết bị và kỹ năng ứng dụng công nghệ của một bộ phận cán bộ vẫn còn hạn chế. Nhiều chi bộ ở thôn, tổ dân phố còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận và sử dụng các phần mềm quản lý, xử lý văn bản điện tử.
Một bí thư chi bộ thôn chia sẻ, hiện nay, hầu hết văn bản của Đảng đều chuyển về chi bộ qua Zalo, rất ít khi có văn bản giấy; trong khi chi bộ thôn không có máy tính, máy in nên việc triển khai rất khó. Nhiều đảng viên lớn tuổi, không dùng điện thoại thông minh, mà nếu có thì họ cũng khó đọc được văn bản điện tử.
Đảng ủy 2 xã Thăng Điền và Trà Đốc trao đổi, học tập kinh nghiệm về xây dựng Đảng, chính quyền. Ảnh: GIANG BIÊN
Giải bài toán từ thực tiễn
Theo nhiều cán bộ ở cơ sở, để thực hiện tốt công tác xây dựng Đảng ở xã, phường, yêu cầu trước mắt và mang tính cấp thiết nhất hiện nay là ban hành kịp thời, đồng bộ các quy định về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy và biên chế của Đảng ủy cấp xã và các chi bộ, Đảng bộ trực thuộc. Các văn bản cần ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu, tránh chồng chéo để cán bộ cơ sở có thể nhanh chóng nắm bắt và triển khai hiệu quả.
Ông Đinh Văn Bảo, Bí thư Đảng ủy xã Xuân Phú cho hay: “Quy định càng rõ ràng thì cán bộ cơ sở càng tự tin trong điều hành, tránh tình trạng lúng túng khi triển khai nhiệm vụ”.
Bên cạnh đó, cải cách hành chính trong Đảng cũng là vấn đề được nhiều cơ sở đề cập. Hiện nay, nhiều chi bộ thôn, khối phố vẫn phải thực hiện nhiều loại báo cáo thủ công hoặc gửi qua các ứng dụng như Zalo, gây tốn thời gian và dễ sai sót. Vì vậy, cần đơn giản hóa biểu mẫu báo cáo, tăng cường sử dụng các nền tảng điện tử phù hợp với điều kiện cơ sở.
Một yêu cầu quan trọng khác là tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đảng cho cán bộ cơ sở. Nhiều ý kiến đề xuất Thành ủy tổ chức các lớp bồi dưỡng định kỳ, kết hợp trực tiếp và trực tuyến, tập trung vào những nội dung sát thực tiễn như xử lý tình huống phát sinh ở địa bàn rộng.
Cùng với đó, vấn đề nguồn lực phục vụ chuyển đổi số cũng được nhắc đến nhiều. Hiện nay, việc trao đổi văn bản trong Đảng đã bước đầu ứng dụng các phần mềm quản lý và nền tảng trực tuyến, nhưng ở một số chi bộ thôn, khối phố vẫn còn thiếu máy tính, máy in hoặc kết nối internet chưa ổn định. Do đó, cần có chính sách hỗ trợ trang thiết bị và đào tạo kỹ năng số cho cán bộ cơ sở, bảo đảm quá trình chuyển đổi số được triển khai phù hợp với thực tiễn.
Đồng bộ giải pháp
Bên cạnh sự hỗ trợ từ cấp trên, thực tiễn ở Đà Nẵng cho thấy việc nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng ở cơ sở phụ thuộc rất lớn vào sự chủ động, trách nhiệm của chính các Đảng ủy xã, phường và chi bộ trực thuộc. Với tư tưởng chỉ đạo của Đảng “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, thì sự phát huy tinh thần chủ động, không trông chờ, ỷ lại của đảng ủy xã, phường là rất cần thiết.
Trước hết, cần chủ động lựa chọn, bố trí cán bộ có năng lực, tâm huyết làm công tác xây dựng Đảng. Các Đảng ủy xã, phường quan tâm phát hiện, bồi dưỡng và bố trí cán bộ trẻ, có trình độ, am hiểu thực tiễn địa phương vào vị trí bí thư, phó bí thư chi bộ thôn, khối phố; đồng thời thường xuyên đánh giá, điều chỉnh để đội ngũ này thực sự đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đảng cho cán bộ chuyên trách ở cơ sở. Các buổi sinh hoạt chuyên đề, trao đổi kinh nghiệm cần được tổ chức định kỳ, kết hợp tự học với hướng dẫn từ cấp trên nhằm nâng cao năng lực tổ chức thực hiện nhiệm vụ.
Các cấp ủy ứng dụng chuyển đổi số linh hoạt, phù hợp điều kiện từng địa bàn. Không nên áp dụng máy móc mà tùy theo quy mô và điều kiện của từng chi bộ. Đơn cử, có thể sử dụng nhóm Zalo để trao đổi thông tin ở chi bộ nhỏ, sử dụng phần mềm quản lý đối với chi bộ đông đảng viên, kết hợp sinh hoạt trực tiếp và trực tuyến để bảo đảm tính giáo dục và tính chiến đấu của tổ chức Đảng.
Bí thư Đảng ủy xã, phường, bí thư chi bộ phải thực sự gương mẫu, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; đồng thời tạo môi trường để đội ngũ cán bộ cơ sở phát huy sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ.
Xây dựng Đảng ở xã, phường phải đi trước một bước, tạo nền tảng vững chắc cho việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Khi tổ chức cơ sở Đảng thực sự vững mạnh, giữ vững nguyên tắc lãnh đạo, phát huy dân chủ và kỷ cương trong hoạt động, sẽ tạo ra sự thống nhất trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị ở địa phương. Đây chính là điều kiện quan trọng để các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước được triển khai hiệu quả, sát với thực tiễn đời sống ở cơ sở.
Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở là khâu then chốt, quyết định chất lượng lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Đảng. Cần chuyển từ tư duy bổ sung nhân sự và bồi dưỡng chung chung sang quản trị cán bộ theo vị trí việc làm, đánh giá bằng kết quả thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời siết chặt kiểm soát quyền lực, tạo môi trường để cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.
Đổi mới phương thức lãnh đạo phải gắn với chuyển đổi số, nhưng cần triển khai linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương. Trong bối cảnh hiện nay, cán bộ cơ sở không thể tách rời năng lực số; cần từng bước làm chủ các nền tảng số, khai thác dữ liệu để phục vụ người dân tốt hơn và nâng cao hiệu quả phối hợp trong hệ thống chính trị. Khi chuyển đổi số gắn chặt với công tác cán bộ và quản lý điều hành, hiệu quả xử lý công việc và tính minh bạch ở cơ sở sẽ được nâng lên rõ rệt.
Người đứng đầu cấp ủy phải thực sự gương mẫu về phẩm chất, phong cách lãnh đạo và tinh thần trách nhiệm; dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trước tập thể và nhân dân. Khi người đứng đầu thể hiện rõ bản lĩnh, sự quyết đoán và tinh thần phục vụ, sẽ tạo động lực, niềm tin và sự đồng thuận trong đội ngũ cán bộ, đảng viên, từ đó nâng cao hiệu quả lãnh đạo, điều hành ở cơ sở.
Mỗi tổ chức cơ sở Đảng chủ động đổi mới và nâng cao năng lực lãnh đạo mới có thể đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh thành phố mở rộng và phát triển trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Xây dựng Đảng ở xã, phường chính là nền móng cho sự phát triển bền vững của Đà Nẵng - thành phố mới sau sáp nhập với quy mô và tiềm năng lớn.
TRẦN NGỌC NHIỀU