Mô hình trồng nho sữa Hàn Quốc của HTX dịch vụ nông nghiệp Thiệu Hưng, xã Thiệu Hóa.
Với mục tiêu tìm ra nhiều cây trồng mới phù hợp với điều kiện sản xuất ở địa phương để từ đó định hướng cho người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nâng cao giá trị trên một diện tích, năm 2025 HTX dịch vụ nông nghiệp Thiệu Hưng đã mạnh dạn thuê đất, trồng thử nghiệm 150 gốc nho sữa Hàn Quốc, hay còn gọi là nho mẫu đơn. Đây là loại quả có kích thước to, vỏ màu xanh nhạt bắt mắt, quả căng mọng, có vị ngọt đậm, giòn và mùi hương sữa đặc trưng.
Đưa chúng tôi đi thăm vườn nho xanh với những chùm quả lúc lỉu treo lơ lửng, anh Nguyễn Văn Dương, giám đốc HTX chia sẻ: "Nho sữa Hàn Quốc được chúng tôi ví là nho “quý tộc” vì giống đắt và khó chăm sóc; người trồng phải tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp kỹ thuật và phương pháp chăm sóc thì cây mới cho chùm to, quả bóng. Trong quá trình trồng, chúng tôi quan tâm đến yếu tố thời tiết, bởi đặc điểm khí hậu Hàn Quốc có mùa đông khắc nghiệt, mùa trồng rau, củ chỉ có trong 6 tháng, bên cạnh đó, đặc điểm khí hậu ở Thanh Hóa mùa hè có gió Lào sẽ làm quả bị mất đường, nứt, nên đòi hỏi người trồng phải tính toán thời gian chính xác để cây ra hoa, đậu quả, cân chỉnh thời vụ thu hoạch cho phù hợp”.
Cũng theo anh Dương, khi trồng nho sữa, người trồng phải lựa chọn và cắt tỉa gần 90% số chùm nho nhỏ, kém phát triển, không đạt chất lượng và chỉ để lại 25 đến 30 chùm quả to, đẹp và đạt chất lượng trên một gốc. Việc này giúp cho cây có thể tập trung nuôi dưỡng những chùm nho còn lại. Sau đó, tiếp tục chăm bón và kiểm tra, chọn lọc những quả nho không đạt chất lượng để cắt bỏ, cho các quả trong một chùm có chất lượng đồng đều nhau và bọc lại bằng lớp giấy trắng ngay từ khi còn trên cây để giảm tối đa những ảnh hưởng từ môi trường lên quả.
Giống nho được nhập trực tiếp ở Hàn Quốc với giá 400 nghìn đồng/gốc. Năm đầu tiên, HTX đã chủ động tỉa bỏ lứa quả đầu tiên để tập trung nuôi cây, kỳ vọng cho năng suất cao ở các vụ sau. HTX còn đầu tư gần 900 triệu đồng lắp đặt hệ thống tưới tự động để điều chỉnh lượng nước thích hợp với nhu cầu của từng thời kỳ phát triển và nhà màng kín, mái vòm bằng khung sắt để cây phát triển; sử dụng bạt đen che toàn bộ phần gốc cây. Quá trình canh tác được kiểm soát chặt chẽ, hạn chế tối đa sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học.
Sau 2 năm được trồng trên đồng đất Thiệu Hóa, áp dụng đúng theo quy trình, kỹ thuật hiện đại, những gốc nho hiện sinh trưởng tốt, tỷ lệ đậu quả cao, sai quả, chất lượng quả ngon, thơm đậm mùi sữa, giá bán khoảng 250 nghìn đồng/kg. Qua quá trình trồng, anh Dương rút ra nhiều kinh nghiệm như cần kiên trì, tỉ mỉ trong khâu tỉa hoa, chăm chùm để cây đạt năng suất cao; ưu tiên áp dụng các biện pháp sinh học để tạo sản phẩm an toàn; luôn quan sát biểu hiện của cây để điều chỉnh kịp thời, tránh thiệt hại trong thời tiết cực đoan... Hiện nay, HTX đang hoàn thiện thủ tục để đăng ký sản phẩm OCOP, xây dựng thương hiệu nho sữa địa phương và trồng thêm nho Hạ Đen.
Tuy mô hình đang được trồng thử nghiệm trên diện tích nhỏ nhưng được đánh giá tương đối phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương. Không những mở ra hướng đi mới cho việc chuyển đổi cơ cấy cây trồng, nâng cao thu nhập cho người dân, mà còn có thể định hướng phát triển theo hình thức du lịch sinh thái, tham quan trải nghiệm.
Bài và ảnh: Lê Ngọc