Xây dựng thương hiệu, nâng tầm giá trị nông sản Việt

một giờ trướcBài gốc

Giá trị kinh tế hàng nông sản Việt chưa tương xứng với vị thế sản lượng. Ảnh: Chu Khôi.

Thâm nhập thị trường cao cấp

Đầu tháng 2/2026, tại hệ thống đại siêu thị Carrefour (Pháp), lần đầu tiên thương hiệu VIFON của Tập đoàn Tân Việt chính thức hiện diện với các dòng sản phẩm thế mạnh như phở ăn liền, bún, hủ tiếu... đạt tiêu chuẩn chất lượng khắt khe của châu Âu.

Theo ông Vũ Anh Sơn - Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Pháp, thành công này không đến từ may mắn mà là kết quả của một chiến lược liên kết chặt chẽ. Đó là chiến lược “kiềng ba chân” gồm doanh nghiệp (DN) xuất khẩu Việt Nam, hệ thống nhà nhập khẩu - phân phối uy tín tại địa bàn và các tập đoàn bán lẻ lớn tại Pháp, dưới sự hỗ trợ trực tiếp của Thương vụ.

Trước đó, năm 2025, A An tiếp tục được hệ thống siêu thị Belc lựa chọn làm đối tác cung cấp và mở rộng sang châu Âu (EU). Chỉ riêng tại EU, sản lượng gạo mang thương hiệu A An đạt khoảng 1.000 tấn trong năm 2025 và dự kiến tăng gấp đôi trong năm 2026.

Có được thành quả trên, ông Trương Đức Nam - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Lương thực A An cho biết, DN đã đầu tư mạnh vào hệ thống nhà máy chế biến với dây chuyền sấy, tách màu và đóng gói tự động, vận hành theo các tiêu chuẩn quốc tế như HACCP, Halal... Song song với đó, A An tập trung phát triển vùng nguyên liệu đạt chuẩn và đầu tư vào khâu giống - yếu tố cốt lõi quyết định chất lượng hạt gạo.

Tương tự, Tập đoàn Lộc Trời với thương hiệu “Cơm ViệtNam Rice” cũng đã có mặt tại các hệ thống siêu thị lớn của Pháp và từng bước củng cố vị trí tại thị trường này sau khi tận dụng cơ hội từ EVFTA.

Kết quả trên cho thấy sự đầu tư bài bản đã góp phần nâng cao giá trị cho nông sản. Tuy nhiên số nông sản Việt thâm nhập được vào thị trường cao cấp vẫn còn khá khiêm tốn. Ông Lê Thanh Hòa - Phó Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ NNMT) cho biết, điểm nghẽn nằm ở chỗ chúng ta mới dừng lại ở xuất khẩu sản phẩm, chưa xây dựng được thương hiệu mạnh cho từng ngành hàng. Hiện Việt Nam có nhiều sản phẩm đứng đầu thế giới như gạo, cà phê, thủy sản, hạt điều, nhưng phần lớn vẫn đi ra thị trường dưới dạng nguyên liệu hoặc sản phẩm chưa có giá trị gia tăng cao.

Chuyển xuất khẩu số lượng sang xuất khẩu giá trị

Thống kê từ Bộ NNMT cho biết, đến nay hệ thống nhãn hiệu nông sản của Việt Nam đã phát triển nhanh về quy mô, với hàng chục nghìn sản phẩm OCOP được đăng ký nhãn hiệu trên phạm vi cả nước. Cùng với đó là hàng trăm chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu tập thể và nhãn hiệu chứng nhận cho các sản phẩm đặc sản vùng miền đã được các bộ, ngành, địa phương công bố. Tuy nhiên, hệ thống nhãn hiệu hiện vẫn “yếu về khả năng khai thác”, khi phần lớn mới dừng ở xác lập quyền sở hữu, chưa thực sự đi ra thị trường. Không ít nhãn hiệu dù đã được bảo hộ trong nước nhưng chưa được khai thác hiệu quả, thậm chí mất quyền kiểm soát ở thị trường quốc tế.

Nguyên nhân nhiều địa phương vẫn tập trung vào việc “có chứng nhận” hơn là mục tiêu “bán được hàng”. Vì vậy, không ít vùng trồng đã được cấp mã số, có nhãn hiệu, nhưng không gắn với hợp đồng tiêu thụ hay hệ thống phân phối ổn định.

Việc thiếu chủ thể quản trị thương hiệu cũng là bất cập lớn. Thống kê của Bộ NNMT cho thấy, đã có hơn 1.800 nhãn hiệu tập thể và gần 700 nhãn hiệu chứng nhận được xây dựng, song lại thiếu DN đủ năng lực đứng ra vận hành, kiểm soát chất lượng và phát triển thị trường. Hệ quả là sản xuất còn phân tán, mỗi nơi một tiêu chuẩn, chất lượng không đồng đều, làm suy giảm uy tín chung của thương hiệu.

Để có thể xây dựng được thương hiệu cho nông sản Việt, theo các chuyên gia, cần chuyển mạnh từ tư duy “xuất khẩu số lượng” sang “xuất khẩu giá trị”, lấy chất lượng, tiêu chuẩn sản phẩm làm nền tảng. Mỗi nhóm hàng chủ lực như trái cây, gạo, cà phê, hạt điều… cần được xây dựng bộ nhận diện thương hiệu rõ ràng, gắn với tiêu chuẩn vùng trồng, chỉ dẫn địa lý và yếu tố bền vững.

Theo TS Trần Công Thắng - Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường (Bộ NNMT), trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, câu chuyện nông sản Việt không còn là “bán được hay không” mà là “bán với giá trị nào”. Trong đó, quan trọng là việc xây dựng thương hiệu.

Theo ông Thắng, các thị trường lớn như EU, Hàn Quốc hay ngay cả Trung Quốc đều đang siết chặt tiêu chuẩn kỹ thuật, từ truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm đến các yêu cầu về phát triển bền vững. Điều này buộc nông nghiệp Việt phải thay đổi cách tiếp cận: không sản xuất theo những gì mình có, mà phải sản xuất theo nhu cầu thị trường.

Từ góc độ DN, ông Lê Văn Hoàng - Giám đốc Công ty TNHH MTV Cà phê Bazan Đắk Nông cũng cho rằng, thương hiệu không thể tách rời khỏi tính minh bạch và khả năng truy xuất nguồn gốc. Không chỉ phục vụ thị trường nội địa, DN còn tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, phải đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chuẩn khắt khe, đặc biệt là các quy định về sản xuất bền vững và không gây mất rừng của EU.

Ngành nông nghiệp Việt Nam đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt khoảng 74 tỷ USD trong năm nay. Để hiện thực hóa mục tiêu này, theo Thứ trưởng Bộ NNMT Phùng Đức Tiến, ngành sẽ tập trung phát triển sản phẩm nông sản có giá trị gia tăng cao, đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng và đẩy mạnh xây dựng thương hiệu. Trong đó, việc đưa nông sản vào hệ thống siêu thị quốc tế được xem là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh.

Khanh Lê

Nguồn Đại Đoàn Kết : https://daidoanket.vn/xay-dung-thuong-hieu-nang-tam-gia-tri-nong-san-viet.html