Xe khách nằm trong nhóm vi phạm tốc độ đáng lo ngại
Ngày 6/5, trong quá trình tuần tra, kiểm soát trên các tuyến cao tốc, các Đội CSGT đường bộ cao tốc thuộc Cục CSGT đã ghi nhận 506 trường hợp vi phạm giao thông. Trong đó, vi phạm quy định về tốc độ chiếm tới 338 trường hợp, tương đương 66,8% tổng số lỗi bị phát hiện.
Lỗi chạy quá tốc độ vẫn là hành vi vi phạm phổ biến trên các tuyến cao tốc hiện nay.
Đáng chú ý, trong nhóm phương tiện vi phạm có 75 xe khách, tiếp tục gióng lên cảnh báo về tình trạng xe vận tải hành khách vẫn chưa tuân thủ nghiêm quy định tốc độ khi lưu thông trên cao tốc - nơi các phương tiện di chuyển với vận tốc lớn và nguy cơ tai nạn luôn hiện hữu.
Trên cao tốc, các phương tiện di chuyển với vận tốc lớn nên mọi sai sót trong quá trình điều khiển xe đều có thể dẫn tới hậu quả nghiêm trọng. Với xe khách, mức độ rủi ro càng lớn bởi đây là loại phương tiện chở số lượng lớn hành khách và thường hoạt động liên tục trên các hành trình dài.
Khi xe chạy ở tốc độ cao, quãng đường phanh tăng lên đáng kể, trong khi thời gian để tài xế quan sát và xử lý tình huống bị rút ngắn. Chỉ cần một thao tác xử lý chậm, mất tập trung trong vài giây hoặc phán đoán không chính xác, nguy cơ xảy ra va chạm đã tăng lên rõ rệt. Trong trường hợp mất lái hoặc xảy ra va chạm liên hoàn trên cao tốc, xe khách thường khó kiểm soát hơn do kích thước lớn, quán tính lớn và chở đông người.
Thực tế thời gian qua cho thấy nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng liên quan đến xe khách trên cao tốc đều có yếu tố liên quan đến tốc độ. Không ít vụ việc gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng về người và tài sản, ảnh hưởng lớn tới hoạt động giao thông trên tuyến cũng như tâm lý của hành khách khi lựa chọn phương tiện di chuyển đường dài.
Trong bối cảnh lưu lượng phương tiện trên các tuyến cao tốc ngày càng gia tăng, tình trạng xe khách vi phạm tốc độ tiếp tục đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với công tác bảo đảm an toàn giao thông. Với loại phương tiện chở hàng chục người mỗi chuyến, việc tuân thủ giới hạn tốc độ không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là yếu tố trực tiếp bảo vệ an toàn tính mạng cho hành khách và người tham gia giao thông trên tuyến.
Áp lực hành trình và nguy cơ từ tâm lý chủ quan
Hoạt động vận tải hành khách đường dài hiện nay phụ thuộc nhiều vào thời gian hành trình và tần suất khai thác phương tiện. Với các tuyến liên tỉnh, nhiều xe phải di chuyển liên tục để bảo đảm lịch trình đón, trả khách và quay đầu theo kế hoạch.
Trong quá trình lưu thông, các yếu tố như ùn tắc tại khu vực ra vào cao tốc, thời tiết hoặc mật độ phương tiện tăng cao có thể khiến hành trình kéo dài hơn dự kiến. Điều này dẫn đến tình trạng một số tài xế tăng tốc ở những đoạn đường thông thoáng nhằm bù lại thời gian bị chậm.
Trên cao tốc, mặt đường rộng, ít giao cắt và các phương tiện di chuyển cùng chiều cũng dễ tạo tâm lý chủ quan khi điều khiển phương tiện. Đây là một trong những nguyên nhân khiến tình trạng vi phạm tốc độ vẫn diễn ra phổ biến dù công tác giám sát và xử lý đã được tăng cường.
Đối với xe khách, việc chạy quá tốc độ tiềm ẩn rủi ro lớn hơn so với nhiều loại phương tiện khác. Xe có kích thước lớn, quãng đường phanh dài và chở đông người nên khi xảy ra sự cố thường khó xử lý hơn xe cá nhân. Bên cạnh đó, các chuyến xe đường dài thường kéo dài nhiều giờ liên tục. Nếu tài xế duy trì tốc độ cao trong thời gian dài, nguy cơ mất tập trung hoặc phản ứng chậm trước tình huống bất ngờ cũng gia tăng.
Từ thực tế kiểm tra trên các tuyến cao tốc, lực lượng chức năng cho rằng việc kiểm soát tốc độ đối với xe kinh doanh vận tải, đặc biệt là xe khách, vẫn là yêu cầu trọng tâm nhằm hạn chế nguy cơ tai nạn giao thông.
Tăng giám sát xe khách bằng dữ liệu và công nghệ
Trong đợt kiểm tra ngày 6/5, ngoài việc dừng phương tiện xử lý trực tiếp, lực lượng CSGT tiếp tục sử dụng hệ thống camera và thiết bị nghiệp vụ để ghi nhận vi phạm trên các tuyến cao tốc. Hình thức giám sát qua dữ liệu hình ảnh giúp mở rộng khả năng kiểm tra, phát hiện vi phạm liên tục trên toàn tuyến.
Hiện nay, xe khách kinh doanh vận tải bắt buộc phải lắp thiết bị giám sát hành trình. Thông qua hệ thống này, cơ quan quản lý và doanh nghiệp có thể theo dõi tốc độ, lộ trình cũng như thời gian hoạt động của phương tiện. Dữ liệu được lưu trữ đồng thời trở thành căn cứ phục vụ công tác kiểm tra, xử lý vi phạm và theo dõi tình trạng tái phạm của tài xế.
Cùng với phạt nguội qua camera, cơ chế trừ điểm giấy phép lái xe đang được triển khai nhằm tăng tính răn đe, nâng cao ý thức chấp hành quy định về tốc độ của người điều khiển phương tiện.
Trong bối cảnh lưu lượng phương tiện trên các tuyến cao tốc ngày càng tăng, việc ứng dụng công nghệ trong giám sát và xử lý vi phạm được xem là giải pháp quan trọng để kiểm soát hoạt động của xe khách, góp phần hạn chế nguy cơ mất an toàn giao thông.
Nâng cao trách nhiệm doanh nghiệp vận tải
Bên cạnh công tác kiểm tra của lực lượng chức năng, trách nhiệm quản lý từ phía doanh nghiệp vận tải cũng là yếu tố quan trọng trong việc hạn chế tình trạng xe khách chạy quá tốc độ.
Theo quy định hiện hành, đơn vị kinh doanh vận tải phải theo dõi hoạt động của phương tiện và lái xe nhằm bảo đảm tuân thủ quy định về trật tự, an toàn giao thông. Việc để tài xế vi phạm tốc độ nhiều lần cho thấy công tác quản lý, giám sát nội bộ tại một số đơn vị vẫn còn hạn chế.
Thời gian qua, dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình đã được lực lượng chức năng khai thác phục vụ công tác hậu kiểm đối với hoạt động kinh doanh vận tải. Qua đó, nhiều trường hợp vi phạm kéo dài hoặc tái phạm liên tục đã bị phát hiện và xử lý.
Cùng với việc tăng cường hậu kiểm, các giải pháp như kiểm soát thời gian làm việc của lái xe, tổ chức tập huấn kỹ năng lái xe an toàn và xây dựng quy trình giám sát nội bộ cũng được đặt ra nhằm giảm áp lực hành trình và hạn chế vi phạm tốc độ trong hoạt động vận tải hành khách.
Nghị định 168/2024/NĐ-CP (hiệu lực từ 1/1/2025) quy định nhiều mức xử phạt nghiêm khắc đối với hành vi điều khiển ô tô chạy quá tốc độ, đặc biệt trong các trường hợp gây tai nạn giao thông hoặc có tính chất nguy hiểm.
Cụ thể, người điều khiển ô tô chạy quá tốc độ từ 5 km/h đến dưới 10 km/h sẽ bị phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Trường hợp chạy quá tốc độ từ 10 km/h đến 20 km/h, mức phạt tăng lên từ 4 triệu đồng đến 6 triệu đồng, đồng thời bị trừ 2 điểm giấy phép lái xe.
Nếu phương tiện chạy quá tốc độ trên 20 km/h đến 35 km/h, tài xế bị phạt từ 6 triệu đồng đến 8 triệu đồng.
Đối với hành vi điều khiển xe chạy quá tốc độ trên 35 km/h, người vi phạm sẽ bị phạt từ 12 triệu đồng đến 14 triệu đồng và bị trừ 6 điểm giấy phép lái xe.
Đáng chú ý, trường hợp điều khiển xe chạy quá tốc độ gây tai nạn giao thông, người vi phạm có thể bị phạt từ 20 triệu đồng đến 22 triệu đồng, đồng thời bị trừ tới 10 điểm giấy phép lái xe.
Nghị định cũng quy định mức xử phạt rất nặng đối với các hành vi nguy hiểm như lạng lách, đánh võng trên đường bộ; chạy quá tốc độ để đuổi nhau trên đường bộ; hoặc dùng chân điều khiển vô lăng khi xe đang chạy. Theo đó, người vi phạm bị phạt từ 40 triệu đồng đến 50 triệu đồng và bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 10 tháng đến 12 tháng.
Trong trường hợp các hành vi nguy hiểm nêu trên gây tai nạn giao thông, mức phạt tăng lên từ 50 triệu đồng đến 70 triệu đồng, đồng thời người vi phạm bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 22 tháng đến 24 tháng.
Hoài Thu