Báo cáo tài chính quý I/2026 của 27 ngân hàng niêm yết vẽ nên một bức tranh sinh động về hiệu suất lao động trong ngành ngân hàng, cho thấy sự phân hóa rõ rệt về hiệu suất khai thác lao động, đo bằng chỉ số lợi nhuận trước thuế trên mỗi nhân viên.
Chỉ số lợi nhuận trước thuế trên mỗi nhân viên là thước đo phổ biến để so sánh hiệu quả giữa các ngân hàng, nhưng chưa phản ánh hoàn toàn "năng suất thuần" của nhân sự. Nguyên nhân là lợi nhuận có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như trích lập hoặc hoàn nhập dự phòng, cũng như các khoản thu nhập bất thường từ bán tài sản, thoái vốn.
Những "cỗ máy in tiền" và sự bứt phá ngoạn mục
Tính đến hết quý I/2026, hiệu suất trung bình toàn ngành đạt mức 94 triệu đồng mỗi người một tháng, tăng trưởng 13% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này cho thấy nhân viên ngân hàng đang ngày càng "kiếm tiền" giỏi hơn khi phần lớn các đơn vị đều ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng tích cực dù quy mô nhân sự có xu hướng thu hẹp.
Ở vị trí quán quân, Techcombank tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu khi mỗi nhân viên tạo ra trung bình 231 triệu đồng mỗi tháng, tăng 15% so với quý I/2025. Ngay sát phía sau là SHB với con số ấn tượng 223 triệu đồng, dù mức tăng trưởng chỉ dừng lại ở con số 2%. Những cái tên như MB và Vietcombank cũng duy trì phong độ ổn định trong nhóm dẫn đầu với hiệu suất lần lượt đạt 171 triệu đồng và 168 triệu đồng cho mỗi nhân sự hàng tháng.
Điểm bất ngờ nhất trong bảng xếp hạng năm nay thuộc về ABBank khi ngân hàng này ghi nhận mức tăng trưởng bùng nổ lên tới 371%. Từ con số khiêm tốn 31 triệu đồng ở năm ngoái, hiệu suất của mỗi nhân viên ABBank đã vọt lên 146 triệu đồng, giúp nhà băng này tiến thẳng vào nhóm có hiệu suất lao động cao của hệ thống. Một số ngân hàng khác cũng ghi nhận mức tăng trưởng bằng lần như PGBank với 188% hay BVBank với 178%, cho thấy những nỗ lực tái cơ cấu và tối ưu hóa bộ máy nhân sự đang mang lại kết quả khả quan.
Trong nhóm ngân hàng thương mại cổ phần có vốn nhà nước, VietinBank chứng kiến sự bứt phá mạnh mẽ với mức tăng trưởng 72%, đưa hiệu suất lao động từ 88 triệu đồng lên 151 triệu đồng mỗi tháng. Trong khi đó, BIDV duy trì mức tăng trưởng 15% để đạt con số 98 triệu đồng, cao hơn một chút so với mức trung bình chung của toàn ngành.
Tuy nhiên, không phải ngân hàng nào cũng giữ được nhịp tăng trưởng. SeABank gây chú ý với mức giảm sâu nhất lên tới 68%, đưa hiệu suất từ mức rất cao là 261 triệu đồng ở năm ngoái xuống còn 83 triệu đồng trong quý này. Tương tự, Eximbank cũng sụt giảm 56% hiệu suất khi chỉ còn đạt mức 19 triệu đồng mỗi người. Các ngân hàng như VietBank, Sacombank và Bac A Bank cũng nằm trong nhóm có chỉ số tăng trưởng âm với các mức giảm lần lượt là 34%, 25% và 19%.
Khoảng cách về hiệu suất lao động giữa đơn vị cao nhất và thấp nhất hiện nay đang bị nới rộng một cách đáng kể. Cụ thể, hiệu suất của một nhân viên Techcombank cao gấp hơn 12 lần so với một nhân viên tại Saigonbank, VietBank hay Eximbank, khi cả ba ngân hàng này đều đang đứng ở cuối bảng xếp hạng với mức 19 triệu đồng mỗi tháng. Sự chênh lệch này phản ánh rõ nét mức độ ứng dụng công nghệ, quy mô số hóa cũng như khả năng khai thác tệp khách hàng của từng đơn vị.
Nhìn chung, mặc dù thị trường còn nhiều biến động nhưng đa số các ngân hàng vẫn ghi nhận sự cải thiện về năng suất lao động. Sự bứt phá của những ngân hàng tầm trung như ABBank hay VietinBank đang tạo ra áp lực cạnh tranh lớn lên nhóm dẫn đầu, đồng thời đặt ra bài toán thay đổi cấp bách cho các đơn vị đang nằm ở nhóm có hiệu suất dưới mức trung bình ngành.
Làn sóng tinh gọn nhân sự diễn ra mạnh mẽ
Song song với việc cải thiện hiệu suất, xu hướng cắt giảm nhân sự đang diễn ra quyết liệt tại nhiều ngân hàng. Theo thống kê, tổng số nhân viên của 27 ngân hàng đã giảm hơn 3.100 người so với cuối năm 2025, xuống còn khoảng 272.600 người. Sacombank là ngân hàng giảm nhân sự mạnh nhất hệ thống khi cắt giảm tới 2.736 người chỉ trong một quý, đưa quy mô lao động xuống còn khoảng 14.080 người, tương ứng mức thu hẹp 16% bộ máy.
Xu hướng thu hẹp quy mô cũng xuất hiện tại nhiều "ông lớn" khác như VIB giảm 242 người, MB giảm 236 người, BIDV giảm 225 người và VietinBank giảm 218 người. Tại Vietcombank, tổng số nhân sự cũng ghi nhận giảm nhẹ 9 người so với cuối năm 2025. Ngược lại, một số ít ngân hàng vẫn tiếp tục mở rộng quy mô lao động như VPBank tăng thêm 278 nhân viên hay Techcombank tuyển dụng thêm 241 người để phục vụ các chiến lược tăng trưởng dài hạn.
Lãnh đạo nhiều ngân hàng khẳng định việc cắt giảm nhân sự không đồng nghĩa với thu hẹp hoạt động mà là bước chuyển tất yếu để nâng cao hiệu quả vận hành. Các công việc mang tính lặp lại như nhập liệu hay xử lý hồ sơ thủ công đang dần được thay thế bằng hệ thống tự động hóa và trí tuệ nhân tạo (AI). Những quy trình trước đây mất hàng giờ xử lý nay chỉ còn vài phút, khiến nhu cầu lao động ở nhóm công việc giản đơn giảm mạnh.
Bên cạnh đó, việc tinh gọn mạng lưới chi nhánh sau quá trình sắp xếp lại đơn vị hành chính cũng thúc đẩy các nhà băng rà soát và tối ưu chi phí nhân sự. Thay vì mở rộng nhân sự đại trà, các ngân hàng hiện nay ưu tiên tập trung nguồn lực cho các sản phẩm dịch vụ có giá trị gia tăng cao và đầu tư sâu vào công nghệ.
Cuộc đua ngành ngân hàng giờ đây không chỉ nằm ở quy mô lợi nhuận mà còn ở khả năng tạo ra nhiều giá trị hơn với một bộ máy tinh gọn và linh hoạt. Hiệu suất lao động đã trở thành chỉ số sống còn, phản ánh rõ nét chất lượng tăng trưởng và năng lực thích ứng của mỗi nhà băng trong kỷ nguyên số hóa toàn diện.
Huyền Anh