Dự án Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2 (thời điểm tháng 3/2023). Ảnh: Quang Vinh
Phiên tòa dự kiến kéo dài trong 6 ngày, kể cả thứ Bảy, Chủ nhật. Hội đồng xét xử gồm 5 thành viên, trong đó có 2 Thẩm phán, 3 Hội thẩm nhân dân. Thẩm phán Nguyễn Xuân Văn (Phó Chánh án Tòa án nhân dân TP Hà Nội) làm chủ tọa phiên tòa. Có 25 luật sư bào chữa cho các bị cáo, trong đó riêng cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến có 4 luật sư bào chữa.
Trong vụ án này, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến bị xét xử về tội “vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí”. Ngoài ra, có 6 bị cáo bị truy tố cùng tội danh trên gồm: Nguyễn Kim Trung (cựu Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, cựu Phó vụ trưởng Vụ Trang thiết bị và công trình y tế, Bộ Y tế), Trần Văn Sinh (cựu Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án chuyên ngành Xây dựng công trình y tế, Bộ Y tế), Đào Xuân Sinh (cựu Giám đốc Công ty CP Tư vấn đầu tư và Xây dựng SHT), Nguyễn Doãn Tú (cựu Phó vụ trưởng Vụ Trang thiết bị, Bộ Y tế), Lê Văn Cư (cựu Phó Viện trưởng Viện kinh tế xây dựng, Bộ Xây dựng), Hoàng Xuân Hiệp (cựu Phó Viện trưởng Viện Kinh tế xây dựng).
2 bị cáo bị truy tố về 2 tội danh “vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, “nhận hối lộ” gồm: Nguyễn Chiến Thắng (cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, Bộ Y tế) và Nguyễn Hữu Tuấn (cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án chuyên ngành Xây dựng công trình y tế, kiêm phụ trách quản lý điều hành Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, Bộ Y tế).
Bị cáo Lê Thanh Thiêm (Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng) bị xét xử về tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại Điều 174, khoản 4, điểm a, Bộ luật Hình sự.
Theo cáo trạng, 2 dự án Bệnh viện Bạch Mai, Việt Đức (cơ sở 2), Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm (Bộ Y tế) phê duyệt thuê tư vấn nước ngoài lập dự án đầu tư khi chưa làm rõ về khả năng đáp ứng của đơn vị tư vấn trong nước; không chứng minh được tính cần thiết phải thuê tư vấn nước ngoài; cố ý chỉ định thầu; không tổ chức lập, thẩm định chi phí thuê tư vấn nước ngoài; không tổ chức xác định dự toán gói thầu thuê tư vấn nước ngoài; Sử dụng đề xuất tài chính của nhà thầu để thẩm định, phê duyệt dự toán trong khi nhà thầu là tác giả phương án thiết kế kiến trúc được lựa chọn không qua hình thức thi tuyển. Từ việc cố ý thuê tư vấn nước ngoài không đúng, Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm (Bộ Y tế) đề nghị Viện Kinh tế xây dựng thẩm tra dự toán để làm căn cứ ký hợp đồng với đơn giá chi phí thuê tư vấn không đúng quy định, gây thất thoát cho nhà nước số tiền hơn 70 tỷ đồng.
Về vi phạm pháp luật trong việc lập, thẩm định, phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, lập, phê duyệt hồ sơ mời thầu, tổ chức lựa chọn nhà thầu và thực hiện gói thầu: Theo cáo trạng, sai phạm ở việc phân chia các gói thầu không hợp lý, không căn cứ vào tính chất kỹ thuật, trình tự thực hiện và tính đồng bộ của dự án, nhất là việc tách nội dung thiết kế kiến trúc là 1/9 nội dung của thiết kế xây dựng theo quy định của pháp luật xây dựng thành gói thầu riêng để chỉ định nhà thầu nước ngoài thực hiện, các nội dung thiết kế còn lại do đơn vị tư vấn trong nước thực hiện, làm mất tính tổng thể, đồng bộ trong quá trình triển khai thực hiện, gây ra nhiều khó khăn...
Vi phạm trong việc xây dựng, lựa chọn, ký kết các hợp đồng xây dựng, nhất là việc lựa chọn hình thức hợp đồng hỗn hợp nhưng không thuộc loại hợp đồng nào theo quy định tại Nghị định số 48/NĐ-CP; Hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh nhưng không quy định nguyên tắc, thời gian tính điều chỉnh, trình tự, phạm vi, phương pháp và căn cứ điều chỉnh giá hợp đồng, cơ sở dữ liệu đầu vào để tính điều chỉnh (khối lượng chi tiết gốc, đơn giá chi tiết gốc) vi phạm quy định Luật Đấu thầu năm 2013.
Mặc dù công trình, hạng mục công trình chưa đủ điều kiện để thi công nhưng chủ đầu tư và nhà thầu đã tiến hành khởi công, trái quy định tại Luật Xây dựng năm 2014. Từ việc lập, phê duyệt hồ sơ mời thầu, lựa chọn nhà thầu, ký kết, thực hiện hợp đồng không tuân thủ các quy định của pháp luật dẫn đến 2 dự án dừng thi công từ tháng 1/2021 đến hết tháng 12/2024, dự án bị đình trệ, kéo dài, không đạt được tiến độ, mục tiêu đề ra mặc dù đã được giải ngân trên 50% tổng vốn đầu tư, gây hậu quả lãng phí tài sản nhà nước tổng số tiền hơn 733,5 tỷ đồng. Viện Kiểm sát nhân dân tối cao cáo buộc, sai phạm của cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến và đồng phạm gây thiệt hại cho nhà nước hơn 803 tỷ đồng.
Trần Việt