Xôi – món ăn quen thuộc, hấp dẫn nhưng không phải ai ăn cũng tốt
Với người Việt, xôi là món ăn quá đỗi quen thuộc, xuất hiện từ bữa sáng vội vàng đến mâm cỗ lễ, cúng giỗ hay dịp lễ Tết. Hạt nếp dẻo thơm, ăn chắc bụng, dễ kết hợp với nhiều món mặn – ngọt khiến xôi trở thành lựa chọn yêu thích của nhiều người ở mọi lứa tuổi.
Xôi dẻo thơm, quen thuộc nhưng không phải ai ăn cũng tốt.
Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp với các món từ gạo nếp. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, xôi có tính nóng, khó tiêu và giàu năng lượng, nếu ăn không đúng cách hoặc không đúng đối tượng có thể gây đầy bụng, rối loạn tiêu hóa, thậm chí làm bệnh nền nặng hơn. Dưới đây là 6 nhóm người được khuyến cáo tuyệt đối không nên ăn xôi để tránh rước thêm rủi ro cho sức khỏe.
6 nhóm người nên hạn chế ăn xôi nếu không muốn 'rước họa' vào thân
Theo Ths.BS Nguyễn Vũ Bình (Giảng viên Đại học Y Hà Nội) cho biết, dù là món ăn quen thuộc và giàu năng lượng, xôi không phù hợp với tất cả mọi người. Việc sử dụng gạo nếp không đúng đối tượng hoặc ăn quá thường xuyên có thể gây áp lực lên hệ tiêu hóa, làm trầm trọng hơn một số bệnh lý nền. Chính vì vậy, các chuyên gia đã đưa ra khuyến cáo cụ thể về những nhóm người nên hạn chế hoặc tránh ăn xôi để bảo vệ sức khỏe.
Gạo nếp dẻo, khó tiêu, có thể gây đầy bụng với người hệ tiêu hóa kém.
Người bị đau dạ dày, trào ngược dạ dày, thực quản không nên ăn xôi
Gạo nếp có tính dẻo và khó tiêu, khiến dạ dày phải co bóp nhiều hơn trong quá trình tiêu hóa. Với những người mắc viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày – thực quản hoặc rối loạn tiêu hóa, việc ăn xôi nếp có thể làm tăng cảm giác đầy bụng, ợ chua và đau tức vùng thượng vị. Vì vậy, nhóm đối tượng này không nên ăn xôi khi bụng đói, đặc biệt vào buổi sáng, mà nên lựa chọn các món nhẹ, dễ tiêu hơn như cháo loãng, bánh mì hoặc súp.
Người tiểu đường, béo phì cần đặc biệt thận trọng khi ăn xôi nếp.
Người mới ốm dậy, sau phẫu thuật không nên ăn xôi
Người mới ốm dậy hoặc sau phẫu thuật thường có thể trạng còn yếu, kéo theo chức năng tiêu hóa suy giảm. Trong giai đoạn này, việc ăn các món từ gạo nếp như xôi có thể khiến dạ dày khó tiêu, gây cảm giác mệt mỏi, buồn nôn và làm chậm quá trình hồi phục. Thay vào đó, nên ưu tiên các món ăn mềm, dễ tiêu như cháo gạo tẻ, súp rau củ hoặc thịt nạc băm nhỏ cho đến khi sức khỏe ổn định trở lại.
Người bị tiểu đường, thừa cân béo phì hoặc rối loạn mỡ máu
Người mắc tiểu đường, thừa cân béo phì hoặc rối loạn mỡ máu cần đặc biệt thận trọng khi ăn các món từ gạo nếp. Gạo nếp có chỉ số đường huyết cao, dễ khiến đường máu tăng nhanh sau bữa ăn. Trung bình một bát xôi nhỏ khoảng 200g đã cung cấp hơn 400 kcal và trên 100g tinh bột. Nếu ăn thường xuyên, xôi có thể làm đường huyết tăng vọt, gây rối loạn chuyển hóa và thúc đẩy tích tụ mỡ nội tạng, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe lâu dài.
Một bát xôi nhỏ chứa lượng năng lượng cao, dễ làm tăng cân nếu ăn nhiều
Người bị mụn, nóng trong
Theo quan niệm Đông y, gạo nếp có tính ôn, giúp làm ấm cơ thể. Với những người có cơ địa nhiệt, thường xuyên nổi mụn, nhiệt miệng hoặc nóng gan, việc ăn nhiều các món từ gạo nếp có thể khiến tình trạng "bốc hỏa" trở nên rõ rệt hơn. Do đó, nhóm đối tượng này nên hạn chế xôi, thay vào đó ưu tiên gạo tẻ, bổ sung nhiều rau xanh, trái cây có tính mát và uống đủ nước để giúp cơ thể cân bằng tốt hơn.
Người mắc các bệnh gan, mật hoặc gout
Người mắc các bệnh về gan, mật hoặc gout cần hạn chế các món từ gạo nếp. Khi vào cơ thể, gạo nếp được chuyển hóa thành glucose, làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho gan và hệ mật. Với những người có chức năng gan suy giảm, việc ăn nếp có thể khiến đường huyết, mỡ máu và nồng độ acid uric trong máu tăng cao. Đặc biệt, người bị gout hoặc gan nhiễm mỡ nếu ăn nhiều xôi dễ gặp tình trạng đau khớp, mệt mỏi và làm bệnh tiến triển nặng hơn.
Phụ nữ sau sinh mổ và có vết thương hở
Gạo nếp có đặc tính dẻo, dễ gây kết dính, vì vậy có thể làm vết thương lâu khô hơn, tăng nguy cơ sưng viêm và mưng mủ. Với những trường hợp vừa sinh mổ, nhổ răng hoặc trải qua phẫu thuật, các chuyên gia khuyến cáo nên tránh ăn xôi và các món từ gạo nếp trong ít nhất 1–2 tuần đầu để quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi.
Xôi và các món từ nếp tuy thơm ngon, giàu năng lượng và mang đậm nét ẩm thực truyền thống, nhưng chỉ thực sự có lợi khi được sử dụng đúng đối tượng và với lượng phù hợp. Việc ăn uống chừng mực, biết lắng nghe cơ thể sẽ giúp mỗi người vẫn thưởng thức được món ăn quen thuộc này mà không gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.
Với người Việt, xôi là món ăn quá đỗi quen thuộc, xuất hiện từ bữa sáng vội vàng đến mâm cỗ lễ, cúng giỗ hay dịp lễ Tết. Tuy nhiên, hãy ăn xôi ở mức độ vừa đủ để bạn không bị rời vào tình trạng khó kiểm soát bệnh tình của bản thân.
Xôi và các món từ gạo nếp là nét ẩm thực quen thuộc của người Việt, thơm ngon và giàu năng lượng. Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp để ăn thường xuyên. Hiểu rõ cơ địa, tình trạng sức khỏe và biết tiết chế trong ăn uống sẽ giúp mỗi người vẫn tận hưởng được món ăn truyền thống này mà không làm ảnh hưởng đến dạ dày, chuyển hóa hay quá trình hồi phục của cơ thể.