Xuân trên miền di tích

3 giờ trướcBài gốc

Mỗi dịp đầu xuân năm mới, đông đảo du khách thập phương tìm về đền Phố Cát (xã Vân Du) vãn cảnh, dâng hương.

Xuân về! Đó là thời khắc đất trời giao hòa, vạn vật bừng tỉnh giấc; chồi non khẽ cựa mình, rũ bỏ vẻ uể oải của mùa đông dài để khoác lên sắc diện mới. Tạo hóa dường như đã quá ưu ái khi dành trọn những gam màu rực rỡ nhất để tô điểm cho mùa khởi đầu của năm mới. Tiếng gọi của mùa xuân đang rộn ràng, giục giã chúng ta hòa mình vào dòng người du xuân, cảm nhận sự giao thoa tuyệt diệu của đất trời.

Theo nhịp bước mùa xuân, về với vùng đất Tây Đô, du khách không chỉ thấy lòng mình xốn xang trước cảnh sắc thiên nhiên, vẻ đẹp bình dị của những ngôi làng cổ mà còn được chiêm ngưỡng một công trình kiến trúc bằng đá độc đáo, ghi đậm dấu ấn của vương triều Hồ tuy tồn tại ngắn ngủi nhưng đầy khát vọng, tinh thần đổi mới.

Mộc bản sách Đại Việt sử ký toàn thư, quyển 8 có ghi chép tỉ mỉ về quá trình xây dựng Thành Nhà Hồ: Năm Đinh Sửu (1397), mùa xuân, tháng Giêng, Quý Ly sai Lại bộ thượng thư kiêm Thái sử lệnh Đỗ Tỉnh (có sách chép là Mẫn) đi xem đất và đo đạc động An Tôn phủ Thanh Hóa, đắp thành đào hào, lập miếu xã, mở đường phố, có ý muốn dời kinh đô đến đó. Tháng 3 thì công việc hoàn tất.

Điểm lại để thấy, mùa xuân vẫn thường là thời điểm khởi đầu cho những dự định lớn lao, mang tính trọng đại. Phải chăng vì quan niệm tâm linh của người Việt tự ngàn đời nay, mùa xuân luôn là biểu tượng của sự sinh sôi, nảy nở, mùa gieo niềm tin và những dự cảm tốt lành?

Chẳng ai có thể đoán định hay đưa ra câu trả lời chính xác cho những định liệu của tiền nhân. Chỉ biết rằng, nếu không có sự kiện mùa xuân năm 1397 ấy sẽ không có Thành Nhà Hồ - “hiện tượng có tính đột khởi về kỹ thuật khai thác, chế tác và xây dựng một đại công trình với nguyên liệu cơ bản là các tảng đá lớn”, di sản văn hóa thế giới vang danh như chúng ta có hôm nay.

Dạo bước qua các tòa thành đá rêu phong, trong lồng lộng đất trời quê Thanh, du khách cảm nhận được hơi thở của di sản hòa quyện cùng nhịp sống mới. Năm mới Bính Ngọ 2026, bên cạnh việc chỉnh trang cảnh quan, đảm bảo các điều kiện an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa tổ chức chuỗi hoạt động bổ ích, lý thú như: trưng bày ảnh với chủ đề “Thành Nhà Hồ – Giá trị nổi bật toàn cầu”, trưng bày hoa xuân và cây cảnh “Hoa xuân cố đô”, tái hiện không gian tết xưa với chủ đề “Tết xưa thành cổ” cùng nhiều chương trình giáo dục di sản và hoạt động trải nghiệm văn hóa truyền thống”...

Du khách còn được tham gia các sự kiện như lễ thượng nêu, thả cá ông Công trong Hoàng cung; tổng kết và trao giải cuộc thi video clip ngắn trên nền tảng TikTok; cuộc thi Rung chuông vàng năm thứ 3; lễ hội thư pháp cho chữ đầu xuân và các chương trình nghệ thuật chào xuân do các câu lạc bộ nghệ thuật trong khu vực di sản biểu diễn...

Trong đa dạng, phong phú di tích lịch sử - văn hóa, tâm linh, những ngày xuân, nhiều người hướng lòng về với Thánh Mẫu Liễu Hạnh như tìm về miền an yên, ấm áp, thân thuộc nhất.

Xứ Thanh “địa linh nhân kiệt” có niềm vinh dự, tự hào là mảnh đất lưu lại nhiều dấu ấn về Thánh Mẫu qua những lần hiển thánh. Câu ca lưu truyền trong dân gian là minh chứng sinh động: “Đền Sòng thiêng nhất xứ Thanh, thứ nhì Phố Cát, thứ ba đền Hàn”. Mỗi dịp tết đến xuân về hay các ngày hội lớn, cả ba địa danh này đều thu hút đông đảo du khách đến tham quan, vãn cảnh, dâng hương, dâng lễ...

Vùng đất Phố Cát linh thiêng, nơi Thánh Mẫu giáng sinh lần thứ 3 và lưu lại nhân gian lâu nhất tấp nập du khách thập phương tìm về. Cung đường du xuân trải đầy nắng vàng. Dọc hai bên đường, những khu vườn, nông trại trồng cam, bưởi, ổi... xanh lên màu xanh hy vọng. Khi khoảng cách tới đền Phố Cát càng gần thì lòng người càng thêm rộn ràng, háo hức.

Qua cổng tam quan, đền Phố Cát (xã Vân Du) hiện diện như một nét chấm phá đặc sắc. Theo sử sách ghi lại, đền Phố Cát được xây dựng dưới triều vua Lê Cảnh Hưng (1740-1786). Phía trước đền có 3 ngọn núi gọi là tam thai án ngữ như một bức bình phong, các ngọn núi khác được Nhân dân dựa theo đặc điểm cụ thể mà đặt tên như núi cây Trôi, núi Long, núi Ly, núi Hổ, núi Vực Voi... Gần đền có một dòng suối nhỏ êm đềm nước chảy. Theo lời kể của người dân địa phương, trước đây, dòng suối này chảy đến trước cửa đền thì tạo thành một vụng như một cái hồ nhỏ, cá bơi thành đàn. Cứ đến mùa xuân, cá lớn bơi đi đâu hết, và từng đàn cá con lại về như là có phép lạ. Mỗi mùa lễ hội tại đền, cá lớn lại về khiến cho ngôi đền càng thêm độc đáo, huyền bí.

Mặc dù đã trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo nhưng đền Phố Cát vẫn giữ được kiến trúc truyền thống. Mái đền cong với các đường nét chạm khắc tinh tế vẽ lên nền trời xanh những nét vẽ tâm linh cho bức tranh xuân trên miền di tích thêm đặc sắc.

Khép lại hành trình du xuân trên những miền di tích, điều đọng lại trong lòng mỗi du khách không chỉ là niềm vui thú với cảnh sắc, nhịp xuân rộn ràng mà là cảm giác được kết nối với cội nguồn. Xuân về, hãy một lần tìm đến những không gian tâm linh, những di tích lịch sử - văn hóa để cảm nhận nhịp đập của quá khứ trong hơi thở đương đại, từ đó cùng chung tay gìn giữ sắc màu di sản.

Bài và ảnh: Thảo Linh

Nguồn Thanh Hóa : http://baothanhhoa.vn/xuan-tren-mien-di-tich-278950.htm