Khoảng 40% năng lực xuất khẩu dầu thô của Nga, tương đương 2 triệu thùng/ngày, hiện đang bị gián đoạn. Đây là đợt sụt giảm nguồn cung nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiện đại của quốc gia xuất khẩu dầu lớn thứ hai thế giới này, diễn ra đúng thời điểm giá dầu toàn cầu vượt mốc 100 USD/thùng do các tác động từ xung đột Trung Đông.
Các tuyến xuất khẩu huyết mạch bị đình trệ
Dầu mỏ là nguồn thu chủ chốt của ngân sách Nga, đóng vai trò trung tâm đối với nền kinh tế trị giá khoảng 2.600 tỷ USD của nước này. Theo tính toán của Reuters dựa trên dữ liệu thị trường tính đến ngày 25/3, lượng dầu xuất khẩu bị gián đoạn tập trung chủ yếu tại các cảng Primorsk, Ust-Luga và tuyến đường ống Druzhba - vốn vận chuyển dầu qua Ukraine để tới Hungary và Slovakia.
Cảng Novorossiysk với công suất 700.000 thùng/ngày hiện đang hoạt động dưới mức tiềm năng do thiệt hại từ các cuộc tấn công gần đây.
Đáng chú ý, cảng Novorossiysk với công suất lên tới 700.000 thùng/ngày cũng đang hoạt động dưới công suất thiết kế do những thiệt hại từ các cuộc tấn công hạ tầng gần đây. Tình trạng này gây áp lực lớn lên khả năng duy trì dòng tiền từ năng lượng của Moscow trong ngắn hạn.
Áp lực từ việc bắt giữ tàu chở dầu và vận tải quốc tế
Bên cạnh các hư hại về hạ tầng vật lý, việc bắt giữ các tàu chở dầu liên quan đến Nga tại khu vực châu Âu đã làm gián đoạn thêm khoảng 300.000 thùng/ngày. Đây là lượng dầu thô dự kiến xuất khẩu từ khu vực Bắc Cực thông qua cảng Murmansk.
Sự kết hợp giữa các cuộc không kích vào cơ sở hạ tầng và rào cản pháp lý đối với đội tàu vận tải đã tạo ra một gọng kìm siết chặt năng lực cung ứng của Nga ra thị trường quốc tế, đặc biệt là các tuyến đường biển phía Tây.
Dòng chảy sang thị trường châu Á và các dự án thay thế
Trong bối cảnh các tuyến xuất khẩu phía Tây gặp khó khăn, Nga đang nỗ lực chuyển hướng dòng chảy sang thị trường châu Á. Tuy nhiên, các nhà giao dịch nhận định năng lực vận chuyển theo hướng này hiện vẫn còn khá hạn chế và chưa thể bù đắp hoàn toàn lượng thiếu hụt.
Hiện tại, Nga vẫn duy trì được sự ổn định trên một số tuyến giao thương trọng điểm bao gồm:
Đường ống dẫn sang Trung Quốc: Các tuyến Skovorodino-Mohe và Atasu-Alashankou vẫn hoạt động bình thường.
Cảng Kozmino: Xuất khẩu dầu ESPO Blend duy trì tổng công suất khoảng 1,9 triệu thùng/ngày.
Các dự án Sakhalin: Tiếp tục xuất khẩu khoảng 250.000 thùng/ngày.
Thị trường Belarus: Cung cấp ổn định khoảng 300.000 thùng/ngày cho các nhà máy lọc dầu nội địa nước này.
Nhìn chung, dù nỗ lực đa dạng hóa thị trường sang phía Đông, việc gián đoạn 40% công suất tổng thể vẫn là một thách thức lớn đối với nền kinh tế Nga khi nguồn thu từ dầu mỏ bị sụt giảm đáng kể giữa thời điểm giá năng lượng thế giới đang ở mức cao.
PHỐ HỘI