Xuất khẩu rau quả đón cơ hội bứt tốc

5 giờ trướcBài gốc

Đòn bẩy từ các nghị định thư xuất khẩu

- Thưa ông, trong quý I, xuất khẩu rau quả đã ghi nhận những tín hiệu tích cực ra sao?

- Trong quý I, xuất khẩu rau quả tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao. Riêng tháng 3 đạt 532,21 triệu USD, tăng 11,5% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 3 tháng đầu năm đạt 1,53 tỷ USD, tăng 31,4%

Trung Quốc vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất, chiếm 50,97% tổng kim ngạch. Bên cạnh đó, xuất khẩu sang các thị trường chủ lực như Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Nhật Bản tăng từ 6 - 17%; trong khi một số thị trường như Hà Lan, Malaysia, Đức ghi nhận mức tăng mạnh, từ 50 - 82%.

Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit) Nguyễn Thanh Bình

Đóng góp chính vào kết quả này là các mặt hàng chủ lực như sầu riêng, mít, dừa, chanh leo, bưởi, nhãn.

Dự báo trong quý II, xuất khẩu rau quả sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, nhờ việc triển khai hiệu quả các Nghị định thư mới đối với trái cây đông lạnh và dừa tươi, cùng với việc nhiều loại trái cây chủ lực bước vào vụ thu hoạch chính như vải thiều, xoài, sầu riêng.

- Việc bưởi Việt Nam được xuất khẩu sang Australia và nghị định thư xuất khẩu chanh, bưởi sang Trung Quốc vừa được ký kết tác động thế nào tới kim ngạch xuất khẩu rau quả năm nay, thưa ông?

- Đến nay, nhiều loại trái cây của Việt Nam như sầu riêng, xoài, thanh long, chanh leo đã được chấp nhận tại các thị trường khó tính, cho thấy sản phẩm trong nước ngày càng đáp ứng tốt các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Trong bối cảnh đó, việc bưởi được phép xuất khẩu sang Australia, cùng với việc ký nghị định thư xuất khẩu chanh, bưởi sang Trung Quốc, được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho tăng trưởng kim ngạch rau quả năm 2026 theo hướng ổn định, bền vững, thay vì tăng trưởng đột biến.

Với Australia - thị trường có yêu cầu rất cao về kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm, việc thâm nhập thành công không chỉ giúp nâng cao giá trị xuất khẩu của quả bưởi mà còn góp phần khẳng định chất lượng, thương hiệu trái cây Việt Nam. Dù sản lượng trước mắt có thể chưa lớn, nhưng giá trị gia tăng trên mỗi đơn vị sản phẩm được kỳ vọng sẽ cao hơn.

Trong khi đó, Trung Quốc vẫn giữ vai trò thị trường quyết định về quy mô và tốc độ tăng trưởng. Khi nghị định thư được ký kết, xuất khẩu chanh và bưởi sẽ từng bước chuyển sang chính ngạch, qua đó giảm rủi ro, nâng cao tính ổn định và tạo điều kiện mở rộng nhanh sản lượng.

Với diện tích trồng bưởi hơn 130.000ha, sản lượng trên 1 triệu tấn, dư địa xuất khẩu của mặt hàng này còn rất lớn, có thể trở thành một trong những trụ cột đóng góp quan trọng cho tăng trưởng ngành rau quả trong thời gian tới.

- Theo ông, thách thức lớn nhất với ngành khi mở rộng thị trường sang các quốc gia có tiêu chuẩn cao là gì?

- Khó khăn lớn nhất là phải duy trì ổn định các tiêu chuẩn đã đạt được; từ quy trình canh tác, kiểm soát dư lượng đến khâu sơ chế, đóng gói và vận chuyển. Bởi, chỉ cần một lô hàng vi phạm cũng có thể ảnh hưởng đến uy tín chung của toàn ngành.

Bên cạnh đó, việc giữ vững thương hiệu và niềm tin của người tiêu dùng quốc tế đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt và liên tục cải tiến chất lượng. Ngoài ra, khi tham gia sâu vào các thị trường này, trái cây Việt Nam cũng phải đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ các quốc gia xuất khẩu khác; vốn có lợi thế về quy mô, công nghệ và hệ thống phân phối.

Nâng chuẩn chất lượng và đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc

- Để tận dụng các nghị định thư đã ký kết, Vinafruit định hướng hỗ trợ doanh nghiệp như thế nào trong việc nâng cao chất lượng, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế?

- Vinafruit sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp và nông dân theo hướng nâng cao toàn diện năng lực sản xuất và quản lý. Trọng tâm là áp dụng quy trình sản xuất tiên tiến, phù hợp yêu cầu từng thị trường, từ giống, canh tác đến thu hoạch và xử lý sau thu hoạch, nhằm bảo đảm chất lượng đồng đều và an toàn thực phẩm.

Đồng thời, kiểm soát chặt dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và quản lý mã số vùng trồng. Truy xuất nguồn gốc được xác định là yêu cầu bắt buộc để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao như số hóa vùng trồng, giám sát quy trình canh tác, nâng cao công nghệ bảo quản và logistics.

- Năm 2026, ngành phấn đấu kim ngạch xuất khẩu từ 9 - 10 tỷ USD, Vinafruit đặt ra giải pháp trọng tâm nào để đạt được mục tiêu này?

- Năm 2026, ngành rau quả đặt mục tiêu đạt kim ngạch xuất khẩu từ 9 - 10 tỷ USD; riêng thị trường Trung Quốc dự kiến đạt trên 5 tỷ USD. Đáng chú ý, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc được kỳ vọng sẽ mở ra thêm nhiều cơ hội hợp tác kinh tế, trong đó có lĩnh vực nông nghiệp nói chung và ngành rau quả nói riêng.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và yêu cầu từ các thị trường ngày càng khắt khe, Vinafruit sẽ đẩy mạnh nâng cao chất lượng và bảo đảm an toàn thực phẩm một cách thực chất, bền vững. Theo đó, kiểm soát chặt các yếu tố đầu vào và quy trình sản xuất, không để xảy ra tình trạng dư lượng vượt ngưỡng. Việc duy trì chất lượng ổn định là yếu tố cốt lõi để nâng cao giá trị và năng lực cạnh tranh. Tiếp tục hoàn thiện và giám sát hệ thống truy xuất nguồn gốc một cách đồng bộ từ vùng trồng, cơ sở đóng gói đến phân phối.

Ngành rau quả sẽ hướng tới phát triển theo chiều sâu, chuyển từ tăng trưởng dựa vào sản lượng sang chú trọng chất lượng; tạo nền tảng bền vững cho mục tiêu xuất khẩu trong những năm tới. Bên cạnh đó, ngành đẩy mạnh hơn nữa hoạt động xúc tiến thương mại, tích cực quảng bá hình ảnh rau quả Việt Nam trong và ngoài nước.

- Xin cảm ơn ông!

Lam Ngọc

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/xuat-khau-rau-qua-don-co-hoi-but-toc-10414137.html