Xung đột Trung Đông: biến số bất định đầu năm 2026

12 giờ trướcBài gốc

Từ kịch bản giá dầu

Xung đột Trung Đông là biến số lớn nhất có thể làm thay đổi các dự báo về lạm phát và tăng trưởng GDP, theo ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB Singapore.

Theo đó, tăng trưởng GDP của khu vực ASEAN nói chung và Việt Nam nói riêng có thể bị ảnh hưởng bởi giá dầu. “Tác động phụ thuộc vào thời gian kéo dài và mức độ nghiêm trọng của xung đột Trung Đông”, ông Suan Teck Kin nói.

Câu chuyện của dầu hiện nay không phải thiếu hụt về nguồn cung, và vấn đề là sự tắc nghẽn trong vận chuyển và hạ tầng lưu trữ tại các nước xuất khẩu dầu. Căng thẳng càng kéo dài thì các bên đều thiệt hại.

Với Việt Nam, chuyên gia của UOB Singapore đánh giá hiện nay tác động vẫn ở mức “vừa phải”. Lý do vì Chính phủ đã có những hành động ban đầu để giảm nhẹ các tác động vĩ mô, chẳng hạn như các chính sách điều hành mới về xăng dầu, hạn chế ảnh hưởng đến người tiêu dùng.

Ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB Singapore, trao đổi với báo chí về kịch bản giá dầu, lạm phát và tăng trưởng. Ảnh: VD.

Vòng xoáy giá dầu tác động trực tiếp đến tất cả các bên tham gia, kể cả Mỹ, đến từ cả hai hướng là người tiêu dùng và doanh nghiệp. Việt Nam cũng không thoát khỏi vòng xoáy ảnh hưởng bởi cuộc chiến ở khu vực Trung Đông, từ thị trường tài chính cho đến hiện thực xã hội.

Theo đó, thị trường chứng khoán hôm đầu tuần đã có phiên giảm đến 155 điểm, kỷ lục con số tuyệt đối của VN-Index, với hầu hết các cổ phiếu đều giảm sàn. Ở thị trường tiêu dùng, một số nơi bắt đầu treo biển “tạm thời tăng giá”, trong bối cảnh giá xăng thì đã tăng mạnh gần 27% kể từ cuối tháng 2; doanh nghiệp cũng bắt đầu điều chỉnh cách thức và nhịp độ sản xuất.

Dù vậy, trừ yếu tố giá dầu, các câu chuyện khác của Việt Nam vẫn đang là động lực tích cực để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, chẳng hạn như dòng vốn FDI vẫn duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ, tiêu dùng nội địa tích cực hay mặt bằng lãi suất điều hành sẽ không thay đổi.

Kịch bản lạc quan của UOB Singaore đưa ra là xung đột hạ nhiệt sau 4-5 tuần. Trong bối cảnh giá dầu dao động khoảng 80-90 đô la/thùng và có thể quay về mức 75 đô la Mỹ/thùng. Kịch bản bi quan hơn là xung đột kéo dài, giá dầu có thể lên đến 100-110 đô la/thùng. Điều này có khiến lạm phát tăng cao, nhu cầu tiêu dùng giảm và kinh tế đình trệ.

“Tôi nghiêng về kịch bản lạc quan, lý do vì các quốc gia mọi quốc gia đều chịu ảnh hưởng lợi ích từ cuộc xung đột này, kể cả Mỹ. Các nước đều có động lực giải quyết nhanh xung đột vì họ cũng chịu thiệt hại kinh tế”, ông Suan Teck Kin nói.

Đến mối lo kiểm soát lạm phát

Đại diện UOB Singapore bình luận trong kịch bản cơ sở, tác động lên lạm phát và tăng trưởng của Việt Nam dự kiến ở mức vừa phải, trong giả định giá dầu Brent tăng lên 90 đô la/thùng trong quí 2, trước khi giảm về quanh 80 đô la/thùng cuối năm nay.

Dựa trên kinh nghiệm năm 2022, khi giá dầu từng tăng lên 128 đô la/thùng sau xung đột Nga-Ukraine, ước tính mỗi mức tăng 10 đô la của giá dầu Brent làm CPI tăng thêm 0,3-0,4 điểm phần trăm, với độ trễ 2-3 tháng. Đối với GDP, tác động làm giảm tăng trưởng khoảng 0,6-0,9 điểm phần trăm, với độ trễ 2-4 quí.

Giá xăng dầu là một trong những biến số vĩ mô quan trọng nhất đối với lạm phát Việt Nam. Dù tỷ trọng trực tiếp trong rổ CPI chỉ khoảng 5%, tác động lan tỏa thông qua chi phí vận tải và sản xuất khiến ảnh hưởng thực tế lớn hơn nhiều, theo nhóm phân tích Công ty chứng khoán Maybank.

“Trải nghiệm năm 2022 cho thấy Việt Nam có thể kiểm soát lạm phát ngay cả khi giá dầu tăng mạnh, nhưng điều này phụ thuộc đáng kể vào các biện pháp điều hành giá và yếu tố bù trừ từ các nhóm hàng hóa khác. Do đó, diễn biến giá dầu thế giới vẫn là yếu tố cần theo dõi chặt chẽ khi đánh giá triển vọng lạm phát trong thời gian tới”, nhóm này bình luận.

Hiện nhóm phân tích Công ty chứng khoán Maybank đặt kỳ vọng một kịch bản cơ sở (với xác suất 45%) là xung đột diễn ra trong vòng 4-6 tuần. Giá dầu có thể tăng vọt tạm thời vượt mốc 100 đô la/thùng trước khi dần bình ổn trở lại.

Chia sẻ tại buổi tọa đàm sáng ngày 13-3, ông Phạm Lưu Hưng, Kinh tế trưởng của Công ty chứng khoán SSI, nói rằng trong bối cảnh cú sốc năng lượng, vấn đề của Việt Nam là cần phải đảm bảo cho câu chuyện đầu tư và tăng trưởng.

Khả năng trụ vững của nền kinh tế hiện đang được chuẩn bị từ nguồn lực của khu vực tư nhân. Các động lực tăng trưởng đang tập trung vào nội địa nhiều hơn, và đó là nơi tiền đổ vào. Tuy nhiên, trong trường hợp giá dầu ở mức cao sẽ ảnh hưởng đến kế hoạch xây dựng hạ tầng lớn trong năm nay, chẳng hạn như tương lai tổ chức hội nghị APEC.

Do đó, chính phủ sẽ phải can thiệp và hỗ trợ nhiều hơn. Điểm tích cực là Chính phủ có “bề dày thành tích” về kiểm soát giá trong giai đoạn Covid-19. Mặt khác, dư địa chính sách tài khóa còn dồi dào, tỷ lệ nợ công trên GDP ở mức thấp, cho thấy khả năng chi tiêu trong tình hình hiện nay, theo ông Hưng.

Việt Nam khởi động năm 2025 với nỗi lo về thuế quan, thị trường cũng trở nên hoảng loạn, các bên hạ dự báo tăng trưởng. Dù vậy, Việt Nam đã thích ứng rất tốt khi tăng trưởng cuối năm đạt hơn 8% trong khi kỳ vọng lúc đầu là 6%. Do đó, năm 2026 cũng được kỳ vọng sẽ tiếp tục duy trì khả năng chống chịu và lạc quan về triển vọng phát triển, ông Suan Teck Kin chia sẻ góc nhìn tích cực.

TPHCM xây dựng kịch bản cho tăng trưởng, đặc biệt là an ninh năng lượng

Tại Hội thảo "Giải pháp thúc đẩy tăng trưởng hai con số từ các động lực truyền thống và động lực mới trong bối cảnh đảm bảo ổn định năng lượng tại TPHCM", các kịch bản tăng trưởng cho thấy để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026 trên 10%, tốc độ tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm của thành phố phải đạt ít nhất 10,3%.

TPHCM sẽ chủ động xây dựng các kịch bản bảo đảm cung ứng năng lượng phục vụ hoạt động cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của Thành phố; ưu tiên bảo đảm nhiên liệu và năng lượng cho các lĩnh vực thiết yếu, các khu công nghiệp, khu chế xuất và các ngành kinh tế trọng điểm, nhằm duy trì ổn định hoạt động của nền kinh tế Thành phố.

Dũng Nguyễn

Nguồn Saigon Times : https://thesaigontimes.vn/xung-dot-trung-dong-bien-so-bat-dinh-dau-nam-2026/