Xung đột Trung Đông - cú thử lửa mới đối với ngành bán dẫn toàn cầu

2 giờ trướcBài gốc

Lao động trong ngành bán dẫn. (Nguồn: TTXVN)

Cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông không chỉ làm rung chuyển thị trường năng lượng mà còn có gây rủi ro cho ngành bán dẫn toàn cầu - lĩnh vực đang hưởng lợi lớn từ làn sóng bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo các nhà phân tích, nếu xung đột kéo dài, ngành chip có thể đối mặt với hai sức ép cùng lúc: gián đoạn nguồn cung vật liệu quan trọng và nhu cầu suy yếu do chi phí năng lượng tăng cao.

Nguồn cung nguyên liệu gián đoạn

Cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran đang làm nổi bật vai trò của Trung Đông trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu - một hệ thống phức tạp phụ thuộc vào nhiều loại vật liệu đặc thù.

Ngay sau khi chiến sự bùng phát, cổ phiếu ngành bán dẫn đã bị bán tháo cùng với thị trường chứng khoán. Tình hình chỉ phần nào ổn định trở lại sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng cuộc chiến có thể sớm kết thúc.

Các nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu của Hàn Quốc là Samsung Electronics và SK hynix chịu tác động đặc biệt mạnh. Kể từ khi chiến sự bắt đầu, tổng giá trị vốn hóa của hai công ty đã bốc hơi hơn 200 tỷ USD, dù cổ phiếu của cả hai có phục hồi đáng kể trong phiên giao dịch ngày 10/3 vừa qua.

Theo ông Ray Wang, chuyên gia phân tích bộ nhớ tại SemiAnalysis, một cuộc xung đột kéo dài có thể làm gián đoạn việc tiếp cận các vật liệu quan trọng trong sản xuất chip, đặc biệt là heli và brom. Heli đóng vai trò thiết yếu trong quá trình sản xuất bán dẫn, giúp tản nhiệt trong các công đoạn chế tạo và được sử dụng trong công nghệ quang khắc - bước quan trọng để in các mạch điện cực kỳ tinh vi lên chip.

Theo Cơ quan khảo sát địa chất Mỹ, riêng Qatar cung cấp hơn 1/3 nguồn heli toàn cầu, và hiện chưa có vật liệu thay thế khả thi.

Trước đây, Hiệp hội Công nghiệp bán dẫn Mỹ (SIA) từng cảnh báo rằng nếu nguồn cung heli bị gián đoạn, ngành sản xuất bán dẫn toàn cầu có thể phải đối mặt với cú sốc lớn.

Không chỉ vấn đề sản xuất, việc vận chuyển heli ra khỏi Trung Đông cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng nếu tuyến vận tải qua eo biển Hormuz bị đình trệ.

Theo ông Phil Kornbluth, Chủ tịch công ty Kornbluth Helium Consulting nếu eo biển Hormuz bị đóng cửa trong thời gian dài, hơn 25% nguồn cung heli toàn cầu có thể bị loại khỏi thị trường.

Trong khi đó, khu công nghiệp Ras Laffan của QatarEnergy - nơi sản xuất heli như một sản phẩm phụ của khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), đã bị máy bay không người lái của Iran tấn công tuần trước, buộc phải tạm ngừng hoạt động. Ông Kornbluth cho rằng thế giới có thể phải đối mặt với ít nhất 2-3 tháng gián đoạn sản xuất heli, và cần thêm 4-6 tháng để chuỗi cung ứng quay trở lại trạng thái bình thường.

Ngoài heli, brom cũng là nguyên liệu quan trọng khác trong sản xuất bán dẫn. Theo dữ liệu của Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ, khoảng 2/3 sản lượng brom toàn cầu đến từ Israel và Jordan.

(Nguồn: THX/TTXVN)

Chi phí năng lượng tăng đe dọa nhu cầu chip

Bên cạnh rủi ro về nguồn cung, giá năng lượng tăng cao cũng có thể tác động tới nhu cầu chip, đặc biệt là các loại chip phục vụ hạ tầng AI.

Nhiều loại chip đang có nhu cầu lớn hiện nay - từ bộ xử lý đồ họa của Nvidia đến chip nhớ do Samsung Electronics và SK hynix sản xuất, chủ yếu được sử dụng trong các trung tâm dữ liệu vận hành các mô hình AI khổng lồ. Các trung tâm dữ liệu này tiêu thụ lượng điện năng khổng lồ và đang được xây dựng với tốc độ nhanh chóng bởi các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ như Microsoft và Amazon.

Xung đột Trung Đông đã khiến giá dầu Brent có thời điểm vượt 100 USD/thùng, làm gia tăng chi phí vận hành đối với các trung tâm dữ liệu vốn đã tiêu tốn nhiều năng lượng. Theo nhà phân tích Jing Jie Yu tại Morningstar, các trung tâm dữ liệu AI có mức tiêu thụ điện năng cao gấp 3-5 lần so với trung tâm dữ liệu thông thường.

Chi phí năng lượng tăng có thể khiến tổng chi phí sở hữu hạ tầng AI tăng mạnh, buộc các công ty công nghệ phải cân nhắc lại tốc độ đầu tư. Trong kịch bản xung đột kéo dài, nhu cầu đối với chip nhớ phục vụ AI có thể suy giảm.

Các nhà sản xuất chịu áp lực lớn

Samsung Electronics và SK hynix là hai nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới. Các loại chip này không chỉ được sử dụng trong điện thoại thông minh và máy tính xách tay, mà còn là thành phần quan trọng trong các trung tâm dữ liệu AI.

Một loại chip đặc biệt quan trọng là bộ nhớ băng thông cao (HBM) - dạng bộ nhớ DRAM xếp chồng theo chiều dọc, vốn là thành phần chủ chốt trong các hệ thống AI của Nvidia.

Trong những năm gần đây, nhu cầu khổng lồ từ các tập đoàn công nghệ đã khiến phần lớn nguồn cung chip nhớ toàn cầu được dồn vào các dự án xây dựng hạ tầng AI. Điều này tạo ra tình trạng thiếu hụt chip nhớ và đẩy giá các loại chip này tăng mạnh, góp phần giúp Samsung Electronics và SK hynix đạt lợi nhuận cao và cổ phiếu tăng mạnh trong khoảng 9 tháng qua.

Tuy nhiên, viễn cảnh chi phí năng lượng tăng và nhu cầu có thể suy yếu đang khiến nhà đầu tư lo ngại. Theo ông MS Hwang tại Counterpoint Research, điện năng chiếm khoảng một nửa chi phí vận hành của trung tâm dữ liệu, trong đó khoảng một nửa lại được dùng để vận hành bộ nhớ.

(Nguồn: AFP)

Điều này đồng nghĩa rằng nếu giá chip nhớ tiếp tục tăng do bất ổn chuỗi cung ứng, trong khi chi phí năng lượng cũng leo thang, các doanh nghiệp vận hành trung tâm dữ liệu có thể buộc phải cắt giảm đầu tư, kéo theo nhu cầu bán dẫn suy yếu.

Dù vậy, bà Jing Jie Yu cho biết Samsung Electronics và SK Hynix hiện đã ký các hợp đồng cung cấp chip HBM cho cả năm, đồng thời có đủ dự trữ để duy trì sản xuất trong thời gian trước mắt.

Tuy nhiên, nếu chiến sự kéo dài, quá trình xây dựng hạ tầng AI có thể bị trì hoãn, đặc biệt đối với các dòng chip DRAM thông thường không được bảo vệ bởi các hợp đồng dài hạn. Khi đó, giá DRAM có thể suy giảm và doanh thu của các nhà sản xuất chip cũng có nguy cơ thấp hơn kỳ vọng của thị trường./.

(TTXVN/Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus : https://www.vietnamplus.vn/xung-dot-trung-dong-cu-thu-lua-moi-doi-voi-nganh-ban-dan-toan-cau-post1098269.vnp