Yêu cầu mới về cách học ở kỳ thi lớp 10 năm học 2026-2027

3 giờ trướcBài gốc

Thí sinh tham gia kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2025-2026 tại Hà Nội. Ảnh: Lê Nguyễn.

Cùng với khá nhiều địa phương, Hà Nội tiếp tục chọn ngoại ngữ là môn thi thứ ba trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027. Thực tế cho thấy, vấn đề không chỉ dừng ở việc “thi môn gì”.

Những điều chỉnh trong cấu trúc đề thi những năm gần đây cho thấy kỳ thi đang chuyển mạnh sang đánh giá năng lực, buộc học sinh phải thay đổi cách học, cách ôn tập nếu muốn giành lợi thế trong cuộc cạnh tranh vào trường công lập.

Nhiều địa phương ưu tiên ngoại ngữ

Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông công lập gồm ba môn: Toán, ngữ văn và môn thi thứ ba hoặc bài thi tổ hợp. Việc lựa chọn môn thi thứ ba do sở giáo dục và đào tạo quyết định, không lặp lại trong ba năm liên tiếp và phải công bố chậm nhất ngày 31-3 hằng năm.

Đến ngày 12-2, khoảng hai phần ba số tỉnh, thành phố trên cả nước đã thông tin chính thức về môn thi thứ ba năm học 2026-2027. Trong số này, phần lớn địa phương lựa chọn ngoại ngữ.

Thành phố Hà Nội có quy mô giáo dục lớn, mỗi năm thường có hơn 100.000 thí sinh tham dự kỳ thi tuyển sinh lớp 10 trung học phổ thông công lập. Việc quyết định môn thi thứ ba trong kỳ thi này được dư luận xã hội, thí sinh, gia đình thí sinh và giáo viên đặc biệt quan tâm.

Trên cơ sở nhiều căn cứ khoa học và thực tiễn, thành phố đã quyết định chọn ngoại ngữ là môn thi thứ ba đối với tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông công lập không chuyên năm học 2026-2027. Như vậy, thí sinh dự tuyển vào lớp 10 trung học phổ thông công lập không chuyên năm học 2026-2027 tại Hà Nội sẽ làm ba bài thi gồm Toán, ngữ văn và ngoại ngữ.

Nhằm tạo thuận lợi cho học sinh, giúp các em phát huy sở trường, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội quy định rõ: Với môn ngoại ngữ, học sinh được đăng ký dự thi một trong các thứ tiếng gồm Tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Nhật hoặc tiếng Hàn.

Học sinh có thể chọn thứ tiếng khác với ngoại ngữ đang học ở trung học cơ sở. Bài thi thực hiện theo hình thức trắc nghiệm khách quan, thời gian 60 phút, có nhiều mã đề trong một phòng thi. Nội dung đề bám sát yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, chủ yếu thuộc chương trình lớp 9.

Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết, việc lựa chọn ngoại ngữ được cân nhắc trên cơ sở các chủ trương tăng cường dạy và học ngoại ngữ, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Kết quả khảo sát ý kiến các cơ sở giáo dục trên địa bàn cho thấy đa số đồng thuận với phương án này. Thực tế chất lượng dạy và học ngoại ngữ của Hà Nội cũng là một căn cứ quan trọng; tại kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2025, Hà Nội dẫn đầu cả nước về số điểm 10 môn ngoại ngữ với 128 bài đạt điểm tuyệt đối.

Việc nhiều địa phương công bố sớm môn thi thứ ba giúp học sinh chủ động xây dựng kế hoạch ôn tập ngay từ học kỳ II, thay vì chờ đến sát thời điểm thi.

Chủ động điều chỉnh cách học để đáp ứng yêu cầu mới

Cùng với việc xác định môn thi, xu hướng ra đề những năm gần đây cũng đặt ra yêu cầu điều chỉnh phương pháp học. Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2025-2026 tại Hà Nội cho thấy rõ điều này.

Giờ học của học sinh lớp 9 Trường THCS Chương Dương (phường Hồng Hà). Ảnh: Lê Nguyễn.

Ở môn ngữ văn, đề thi lần đầu sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa làm văn bản chính, với đoạn trích “Hạnh phúc” của nhà thơ Giang Nam. Cách ra đề này buộc thí sinh phải đọc hiểu một văn bản mới, phân tích nội dung và thể hiện quan điểm cá nhân, thay vì tái hiện kiến thức có sẵn. Điều đó đồng nghĩa học sinh cần rèn kỹ năng đọc hiểu, tư duy phản biện và khả năng diễn đạt mạch lạc.

Môn Toán cũng có sự thay đổi khi xuất hiện bài toán gắn với tình huống thực tế trong doanh nghiệp vận tải. Thay vì chỉ vận dụng công thức quen thuộc, học sinh phải phân tích dữ kiện, lựa chọn phương pháp giải phù hợp. Trọng tâm đánh giá chuyển sang năng lực vận dụng và giải quyết vấn đề.

Theo các giáo viên, để thích ứng với xu hướng này, học sinh nên ôn tập toàn diện, tránh học lệch. Với môn ngữ văn, việc đọc thêm sách, quan tâm đến các vấn đề đời sống sẽ giúp bài viết có chiều sâu. Với môn Toán, cần luyện kỹ năng phân tích đề, hiểu bản chất kiến thức thay vì chỉ làm nhiều bài tập theo mẫu.

Bên cạnh việc điều chỉnh cách học, học sinh cần nắm rõ quy định của kỳ thi. Để được xét tuyển vào lớp 10 trung học phổ thông công lập không chuyên tại Hà Nội, thí sinh phải làm đủ ba bài thi gồm toán, ngữ văn và ngoại ngữ; trong đó toán và ngữ văn thi theo hình thức tự luận, thời gian làm bài 120 phút mỗi môn, ngoại ngữ thi trắc nghiệm 60 phút.

Cô giáo Lâm Kiều Ninh, Trường Trung học cơ sở Đống Đa cho rằng đề thi mở rộng ngữ liệu giúp hạn chế học thuộc lòng. Theo cô, học sinh nên chủ động tìm kiếm tài liệu tham khảo, trao đổi với giáo viên để hiểu kỹ vấn đề và rèn thói quen suy nghĩ độc lập.

Em Nguyễn Minh Anh, học sinh Trường Trung học cơ sở Lý Thường Kiệt (phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám) cho biết em đã chủ động tìm và đọc kỹ đề thi tuyển sinh lớp 10 trung học phổ thông công lập không chuyên của năm trước để hình dung rõ yêu cầu. Qua đó, em nhận thấy đề thi có nhiều điểm khác so với cách ra đề trước đây, nhất là ở việc tăng cường câu hỏi gắn với thực tiễn và đòi hỏi thí sinh phải bày tỏ quan điểm cá nhân.

Theo Minh Anh, sự điều chỉnh trong cấu trúc đề thi khiến em thay đổi cách ôn tập. Ngoài việc học chắc kiến thức trong sách giáo khoa, em dành thêm thời gian đọc các văn bản ngoài chương trình, từ bài báo, đoạn trích nghị luận đến những câu chuyện đời sống, sau đó tự viết lại suy nghĩ của mình để rèn khả năng diễn đạt và lập luận. Với môn toán, thay vì chỉ ghi nhớ công thức và dạng bài, em tập trung hiểu bản chất vấn đề, phân tích từng bước giải để có thể xử lý linh hoạt khi gặp câu hỏi mới. Em cho rằng cách học này tuy tốn thời gian hơn nhưng giúp em tự tin hơn trước những dạng đề không lặp lại máy móc.

Các nhà trường cũng tăng cường hỗ trợ học sinh. Tại Trường Trung học cơ sở Chương Dương (phường Hồng Hà), giáo viên được yêu cầu rà soát chương trình, phân loại học sinh để có kế hoạch ôn tập phù hợp. Nhà trường tổ chức ôn tập không thu tiền, không quá hai tiết mỗi môn mỗi tuần theo quy định; đồng thời quán triệt không gây áp lực, không ép buộc học sinh học thêm. Giáo viên chủ nhiệm tăng cường theo dõi, động viên học sinh duy trì nền nếp học tập, kể cả trong thời gian nghỉ Tết.

Các năm trước, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 trung học phổ thông công lập của Hà Nội thường diễn ra vào đầu tháng 6. Hiện tại, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội chưa công bố thời gian tổ chức kỳ thi tuyển sinh lớp 10 trung học phổ thông công lập năm học 2026-2027.

Thống Nhất

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/yeu-cau-moi-ve-cach-hoc-o-ky-thi-lop-10-nam-hoc-2026-2027-733229.html