Zona thần kinh nguy hiểm thế nào mà khiến người già đau đớn suốt nhiều năm?

3 giờ trướcBài gốc

Zona thần kinh không chỉ là một bệnh ngoài da thông thường. Với nhiều người lớn tuổi, đây là khởi đầu của những tháng ngày đau đớn kéo dài, mất ngủ triền miên, suy giảm chất lượng sống và thậm chí đối mặt nguy cơ mù lòa hoặc đau thần kinh mạn tính. Trong bối cảnh số ca mắc có xu hướng gia tăng ở nhóm người trung niên và cao tuổi, các chuyên gia y tế cảnh báo người dân không nên xem nhẹ căn bệnh tưởng chừng quen thuộc này.

Người trên 50 tuổi đối mặt nguy cơ cao nhất

Trong y khoa, Zona thần kinh còn được gọi là Herpes Zoster. Tác nhân gây bệnh chính là virus Varicella-Zoster – loại virus từng gây bệnh thủy đậu ở rất nhiều người từ thời thơ ấu.

Zona thần kinh không chỉ gây nổi mụn nước mà còn có thể dẫn đến đau dây thần kinh kéo dài, mất ngủ và suy giảm chất lượng sống ở người lớn tuổi. Ảnh: minh họa

Điều khiến Zona trở nên nguy hiểm nằm ở cơ chế tồn tại âm thầm của vi rút. Sau khi người bệnh khỏi thủy đậu, virus không biến mất hoàn toàn mà tiếp tục “ẩn náu” trong các hạch thần kinh suốt nhiều năm. Khi tuổi tác tăng lên, hệ miễn dịch suy yếu hoặc cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng, bệnh nền kéo dài, virus sẽ tái hoạt động và bùng phát thành Zona thần kinh.

Theo ThS-BS Phạm Ngọc Trâm- Bệnh viện Nhân dân 115 (TP.HCM), nhiều người lầm tưởng Zona chỉ gây nổi mụn nước ngoài da, nhưng thực tế cơn đau thần kinh đi kèm mới là điều khiến bệnh nhân kiệt quệ cả thể chất lẫn tinh thần. “Không ít trường hợp sau khi tổn thương da đã lành vẫn tiếp tục đau dai dẳng nhiều tháng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ và sinh hoạt”, bác sĩ cho biết.

Dấu hiệu điển hình của Zona là các mụn nước mọc thành từng dải dọc theo đường đi của dây thần kinh, thường chỉ xuất hiện ở một bên cơ thể. Trước khi nổi ban, người bệnh có thể cảm thấy nóng rát, tê buốt, ngứa hoặc đau nhói ở vùng da sắp tổn thương.

Các chuyên gia nhận định tuổi tác là yếu tố nguy cơ lớn nhất đối với Zona thần kinh. Người từ 50 tuổi trở lên có nguy cơ mắc bệnh cao hơn đáng kể do hệ miễn dịch suy giảm theo thời gian.

Ngoài người lớn tuổi, những nhóm có nguy cơ cao còn bao gồm bệnh nhân ung thư đang hóa trị, người ghép tạng, người sử dụng thuốc ức chế miễn dịch, bệnh nhân HIV/AIDS hoặc người mắc các bệnh mạn tính kéo dài.

Theo thống kê dịch tễ học, khoảng 20% dân số có thể mắc Zona thần kinh ít nhất một lần trong đời. Đáng lo ngại hơn, tỷ lệ biến chứng đau dây thần kinh sau Zona tăng mạnh ở nhóm người cao tuổi.

ThS-BS Phạm Ngọc Trâm cho biết biến chứng đau dây thần kinh sau Zona là nỗi ám ảnh lớn nhất với bệnh nhân. “Đây là dạng đau mạn tính kéo dài trên 3 tháng sau khi tổn thương da đã lành. Có người đau nhiều năm, chỉ cần quần áo chạm nhẹ vào da cũng đau buốt”, bác sĩ chia sẻ.

Không chỉ gây đau kéo dài, Zona thần kinh còn có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm khác như nhiễm trùng da, viêm mô tế bào, tổn thương thần kinh mặt, giảm thính lực hoặc tổn thương mắt gây mất thị lực vĩnh viễn.

Đặc biệt, nếu Zona xuất hiện quanh vùng mắt mà không được điều trị sớm, nguy cơ viêm giác mạc, tổn thương võng mạc và mù lòa là hoàn toàn có thể xảy ra.

“Thời điểm vàng” điều trị Zona thần kinh chỉ trong 72 giờ đầu

Theo các bác sĩ, điều trị Zona thần kinh là cuộc chạy đua với thời gian. Hiệu quả điều trị phụ thuộc rất lớn vào việc phát hiện sớm và sử dụng thuốc kháng virus đúng thời điểm.

ThS-BS Phạm Ngọc Trâm nhấn mạnh người bệnh cần được dùng thuốc kháng virus trong vòng 72 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng để giảm mức độ tổn thương thần kinh và hạn chế biến chứng đau kéo dài.

Song song với thuốc kháng virus, bệnh nhân có thể được chỉ định thuốc giảm đau, kem bôi hỗ trợ hoặc các phương pháp can thiệp khác tùy mức độ đau. Việc chăm sóc vùng da tổn thương cũng rất quan trọng nhằm tránh nhiễm trùng thứ phát.

Các bác sĩ lưu ý người bệnh không nên tự ý bôi thuốc dân gian, mỹ phẩm hoặc đắp lá lên vùng tổn thương vì có thể khiến da bị kích ứng nặng hơn và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Một vấn đề nhiều người còn hiểu nhầm là khả năng lây nhiễm của Zona. Thực tế, Zona không lây trực tiếp từ người bệnh sang người khác dưới dạng Zona. Tuy nhiên, người chưa từng mắc thủy đậu hoặc chưa tiêm vaccine thủy đậu có thể bị lây virus khi tiếp xúc với dịch từ mụn nước và sau đó phát triển thành bệnh thủy đậu.

Vắc - xin được xem là “lá chắn” hiệu quả nhất

Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh và tỷ lệ bệnh mạn tính ngày càng gia tăng, các chuyên gia cho rằng tiêm vaccine (vắc - xin) là biện pháp phòng ngừa Zona thần kinh hiệu quả nhất hiện nay.

Theo ThS-BS Phạm Ngọc Trâm, vắc - xin không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn làm giảm đáng kể nguy cơ đau dây thần kinh sau Zona – biến chứng gây ám ảnh nhất đối với người bệnh.

Ngay cả khi vẫn mắc bệnh sau tiêm, người bệnh thường có triệu chứng nhẹ hơn và thời gian hồi phục ngắn hơn đáng kể so với người chưa tiêm phòng.

Hiện nay, vắc xin Zona được khuyến cáo cho người từ 50 tuổi trở lên và nhóm người có hệ miễn dịch suy giảm. Các phản ứng sau tiêm thường nhẹ như đau tại chỗ tiêm, mệt mỏi hoặc sốt nhẹ và sẽ tự hết sau vài ngày.

Các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân không nên chờ đến khi mắc bệnh mới tìm cách điều trị. Với Zona thần kinh, chủ động phòng ngừa từ sớm chính là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe, duy trì chất lượng sống và tránh những cơn đau kéo dài có thể “đánh cắp” tuổi già của mỗi người.

Bình Thuận

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/zona-than-kinh-nguy-hiem-the-nao-ma-khien-nguoi-gia-dau-don-suot-nhieu-nam-251748.html