4 tháng đầu năm Nghệ An thu hút hơn 2,2 tỷ USD FDI: Cơ hội vàng để bứt lên hay chỉ dừng ở 'điểm sáng đầu tư'?

3 giờ trướcBài gốc

Chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026, Nghệ An đã thu hút hơn 2,2 tỷ USD vốn FDI, đứng thứ 2 cả nước và chiếm gần 15% tổng vốn đăng ký toàn quốc. Con số này không chỉ cho thấy sức hút ngày càng lớn của địa phương, mà còn đặt ra câu hỏi: Nghệ An sẽ tận dụng “làn sóng” đầu tư này như thế nào để tạo ra tăng trưởng bền vững?

Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Nghệ An đã có cuộc phỏng vấn Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong - Phó Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn Kinh tế Thương mại Việt Nam.

Thực hiện: Hương Giang - Hữu Quân • 10/05/2026

P.V: Thưa Tiến sĩ, ông nhìn nhận như thế nào về việc Nghệ An thu hút hơn 2,2 tỷ USD vốn FDI chỉ trong 4 tháng đầu năm?

TS. Nguyễn Minh Phong: Tôi cho rằng đây là kết quả rất đáng chú ý, nhưng không phải sự “bùng nổ nhất thời”. Nghệ An đã có nền tảng tích lũy từ nhiều năm trước.

Trong các năm 2022, 2023, 2024, địa phương liên tục nằm trong nhóm 10 tỉnh, thành thu hút đầu tư hàng đầu cả nước. Tuy nhiên, năm 2026 đánh dấu bước chuyển mạnh hơn về chất khi Nghệ An lần đầu vươn lên nhóm dẫn đầu với quy mô vốn lớn và cấu trúc dòng vốn thay đổi rõ rệt.

Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải thăm dây chuyền sản xuất hiện đại của Tập đoàn Luxshare - ICT đầu tư tại nhà máy ở KCN VSIP Nghệ An 1. Ảnh: Thành Duy

Nếu trước đây mới chỉ xuất hiện những “hạt nhân” công nghiệp, thì nay các dự án động lực quy mô tỷ USD đã bắt đầu hình thành, tạo hiệu ứng lan tỏa và định hình rõ hơn các cực tăng trưởng mới.

Điều đó cho thấy Nghệ An đang chuyển từ vai trò “điểm sáng khu vực” sang tham gia nhóm dẫn dắt về thu hút đầu tư của cả nước.

P.V: Nghệ An đang định hướng kết nối doanh nghiệp nội tỉnh với khối FDI. Theo ông, điều này quan trọng như thế nào?

TS. Nguyễn Minh Phong: Đây là hướng đi rất đúng. Một quốc gia phát triển thành công thường sẽ hình thành mô hình kinh tế hai tầng. Ở tầng trên là các tập đoàn lớn, doanh nghiệp công nghệ đóng vai trò xương sống; còn phía dưới là cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa liên kết với nhau, đồng thời liên kết với tầng trên đó. Và trong mối liên kết này, quan trọng nhất chính là sự kết nối giữa doanh nghiệp nội và doanh nghiệp ngoại. Đây cũng là một trong những điểm yếu của chúng ta trong thời gian vừa qua.

Dây chuyền sản xuất tất của một cơ sở sản xuất công nghiệp ở xã Nghĩa Lộc. Ảnh: P.V

Sản xuất may mặc ở Nhà máy May Nhật Bản trong Khu kinh tế Đông Nam. Ảnh: Trân Châu

Sản xuất hàng may mặc xuất khẩu ở Công ty Haivina Kim Liên. Ảnh: K.L

Nếu không tạo được chuỗi liên kết, thì dù thu hút nhiều dự án lớn, doanh nghiệp địa phương vẫn có thể đứng ngoài “cuộc chơi”, hưởng lợi rất hạn chế.

Muốn tham gia chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp nội trước hết phải tự nâng chuẩn chính mình, từ công nghệ, năng lực sản xuất đến quản trị.

Ví dụ, chúng ta sản xuất một chiếc đinh ốc nhưng không thể lắp được vào thiết bị của họ thì hoàn toàn vô nghĩa. Dù là chi tiết nhỏ nhất cũng phải đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế hoặc ít nhất là tiêu chuẩn của doanh nghiệp mà mình muốn liên kết.

Quang cảnh Khu công nghiệp WHA Zone 1 - Nghệ An. Ảnh: Thành Cường

Ngoài chất lượng sản phẩm, doanh nghiệp nội cũng phải xây dựng được uy tín và chiến lược phát triển rõ ràng để trở thành đối tác đủ tin cậy trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tôi cho rằng tỉnh cần có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp địa phương nâng cao năng lực công nghệ, xây dựng thương hiệu và đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế. Đây mới là yếu tố quyết định để dòng vốn FDI tạo ra giá trị lan tỏa thực sự.

P.V: Theo ông, đâu là thách thức lớn nhất của Nghệ An trong giai đoạn hiện nay?

TS. Nguyễn Minh Phong: Theo tôi, thách thức lớn nhất vẫn là chất lượng tăng trưởng và năng lực nội tại của cộng đồng doanh nghiệp địa phương.

Hiện, phần lớn doanh nghiệp Nghệ An vẫn là doanh nghiệp nhỏ và vừa, nên khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu còn hạn chế. Nếu không cải thiện điều này, Nghệ An có nguy cơ chỉ dừng ở vai trò thu hút đầu tư, gia công sản xuất mà chưa tạo được hệ sinh thái công nghiệp bền vững.

Sản xuất trong Khu công nghiệp VSIP Nghệ An tại xã Hưng Nguyên. Ảnh: Thành Duy

Bên cạnh đó, hạ tầng vẫn chưa thật sự đồng bộ, trong khi Nghệ An là địa phương thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai. Đây là những yếu tố làm tăng chi phí và rủi ro cho doanh nghiệp.

Một vấn đề khác rất đáng suy nghĩ là câu chuyện nhân lực. Nghệ An có rất nhiều người giỏi thành công ở tầm quốc gia và quốc tế, nhưng số lượng trở về đóng góp trực tiếp cho quê hương vẫn chưa nhiều.

Theo tôi, muốn phát triển nhanh và bền vững thì Nghệ An phải giải được bài toán giữ chân và kết nối nguồn lực trí tuệ của chính mình.

P.V: Vậy Nghệ An cần làm gì để tận dụng cơ hội hiện nay và đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số?

TS. Nguyễn Minh Phong: Tôi cho rằng Nghệ An đang đứng trước một cơ hội phát triển rất lớn, thậm chí là cơ hội hiếm có trong nhiều năm.

Trong bối cảnh nhiều chuỗi cung ứng toàn cầu đang dịch chuyển, Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của nhiều tập đoàn lớn và Nghệ An hoàn toàn có khả năng trở thành một cực tăng trưởng công nghiệp mới nhờ lợi thế về quỹ đất, vị trí địa lý và nguồn nhân lực.

Nghi thức khởi công dự án Mega Textile – Viet Nam vào 24/1/2026 tại KCN VSIP Nghệ An 2: Ảnh: Golden Lotus Construction

Cầu Lạch Quèn thuộc Dự án Đường ven biển. Ảnh: C.T.V

Quang cảnh hàng hóa qua Cảng Cửa Lò từ góc nhìn bãi đá Nghi Thiết. Ảnh: Phương Chi

Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, địa phương phải tập trung mạnh cho hạ tầng, khoa học công nghệ, kinh tế số và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đồng thời, cần xây dựng một hệ sinh thái phát triển đồng bộ hơn, trong đó doanh nghiệp nội địa đủ năng lực tham gia sâu vào chuỗi cung ứng của các “đại bàng” quốc tế.

Hạ tầng Khu công nghiệp VSIP Nghệ An được đầu tư đồng bộ, hiện đại. Ảnh: Thành Cường

Theo tôi, thu hút được các “đại bàng” đã khó, nhưng giữ được họ ở lại lâu dài bằng một hệ sinh thái doanh nghiệp nội đủ mạnh còn khó hơn. Và đó mới là thước đo thực chất của tăng trưởng bền vững.

P.V: Xin cảm ơn Tiến sĩ đã trả lời phỏng vấn của Báo và phát thanh, truyền hình Nghệ An!

Thực hiện: Hương Giang - Hữu Quân

Nguồn Nghệ An : https://baonghean.vn/4-thang-dau-nam-nghe-an-thu-hut-hon-2-2-ty-usd-fdi-co-hoi-vang-de-but-len-hay-chi-dung-o-diem-sang-dau-tu-10336152.html