Ngày 16/5, Tổ chức Y tế thế giới (WHO), PATH và các đối tác đã công bố kết quả nổi bật của "Sáng kiến Thể thao vì Sức khỏe Cộng đồng tại Việt Nam" nhằm tăng cường vai trò của thể thao cộng đồng và hoạt động thể chất trong việc xây dựng cộng đồng khỏe mạnh, năng động hơn.
Theo WHO, có tới 87% thanh thiếu niên Việt Nam chưa đạt mức hoạt động thể chất được khuyến nghị, trong đó gồm 91% trẻ em gái và 82% trẻ em trai. Thiếu vận động thể chất cũng là một trong những nguyên nhân chính góp phần làm gia tăng gánh nặng các bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam.
Học sinh được khuyến khích rèn luyện theo sở thích cá nhân thông qua các câu lạc bộ thể dục thể thao đa dạng, với sự hỗ trợ từ dự án.
Những con số đáng báo động này cho thấy nhu cầu cấp thiết cần có sự phối hợp liên ngành nhằm thúc đẩy lối sống khỏe mạnh và năng động hơn cho trẻ em và thanh thiếu niên. Để giải quyết thách thức này, sáng kiến đã triển khai đồng bộ các can thiệp trên bốn lĩnh vực trọng tâm gồm: nâng cao nhận thức về thể thao và sức khỏe; thúc đẩy hoạt động thể chất thường xuyên trong trường học và cộng đồng; tăng cường phối hợp liên ngành, vận động chính sách; đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ duy trì và nhân rộng mô hình.
Sáng kiến đã hỗ trợ xây dựng các tài liệu truyền thông và tập huấn thực tiễn về thể thao vì sức khỏe với sự đóng góp kỹ thuật từ WHO và các đối tác quốc gia trong lĩnh vực thể thao, y tế và giáo dục. Qua đó, giáo viên và nhà trường có thêm nguồn tài liệu thực tiễn, đáng tin cậy để thúc đẩy vận động thể chất trong học đường.
Bên cạnh đó, nhiều chiến dịch truyền thông được triển khai rộng rãi trên nền tảng số và các phương tiện đại chúng. Các cuộc thi như shuffle dance, dân vũ, thử thách vận động trực tuyến hay "Thể thao đã thay đổi tôi như thế nào" đã thu hút đông đảo người trẻ tham gia trên toàn quốc.
Phần trình diễn thể dục thể thao năng động từ các em học sinh tiểu học.
Tại Nghệ An, sáng kiến giới thiệu mô hình "Đại sứ Thể thao Học đường", trao quyền để học sinh chủ động tổ chức và duy trì các hoạt động thể chất tại trường học và cộng đồng. Em Lê Khánh Thy, Đại sứ Thể thao Học đường Trường THCS Cao Xuân Huy cho biết: "Trước đây em khá ít vận động và thường ngại tham gia các hoạt động thể thao. Thông qua sáng kiến này, em nhận ra rằng học sinh, đặc biệt là các bạn nữ, cũng có thể trở thành người dẫn dắt các hoạt động thể thao, truyền cảm hứng cho mọi người và tạo ra những thay đổi tích cực tại trường học và cộng đồng".
Một nhóm tư vấn kỹ thuật liên ngành gồm đại diện các lĩnh vực thể thao, y tế, giáo dục đã được thành lập nhằm tăng cường phối hợp, xác định ưu tiên và hỗ trợ vận động chính sách, huy động nguồn lực cho chương trình.
Sau thời gian triển khai, sáng kiến đã tiếp cận hơn 1,2 triệu người thông qua các hoạt động truyền thông thay đổi hành vi liên quan đến vận động thể chất. Hơn 229.000 học sinh và người dân được hỗ trợ duy trì hoạt động thể lực thường xuyên. Tỷ lệ học sinh đạt mức vận động đầy đủ tại 10 trường thí điểm tăng 22,6%.
Đồng thời, chương trình cũng hỗ trợ nâng cao năng lực cho hàng trăm giáo viên, trường học và đối tác; mở rộng các hoạt động gắn kết cộng đồng trên phạm vi toàn quốc; tăng cường hợp tác liên ngành để phát triển mô hình thể thao vì sức khỏe bền vững.
TS. Angela Pratt - Trưởng Đại diện WHO tại Việt Nam nhấn mạnh: "Việc tiếp cận hàng trăm nghìn học sinh và người dân, đồng thời hỗ trợ họ trở nên năng động hơn trong cuộc sống hằng ngày là một thành tựu rất ý nghĩa. Tôi đặc biệt ấn tượng với cách dự án trao quyền cho học sinh trở thành những người tiên phong lan tỏa phong trào hoạt động thể lực tại trường học và cộng đồng".
Theo bà Angela Pratt, các công cụ, mô hình và bài học từ sáng kiến không chỉ có giá trị với các địa phương tại Việt Nam mà còn có thể chia sẻ, áp dụng ở nhiều quốc gia khác.
TS.BS. Lê Thị Thu Hiền - Giám đốc Chương trình Chăm sóc Sức khỏe Ban đầu, PATH cho biết, sáng kiến đã góp phần xây dựng nền tảng cho hệ sinh thái hoạt động thể chất bền vững hơn trong trường học và cộng đồng.
TS.BS. Lê Thị Thu Hiền trình bày tổng quan và kết quả dự án.
Trong khi đó, ông Trần Văn Mạnh - Tổng Thư Ký Ủy Ban Olympic Việt Nam đánh giá hiệu quả của chương trình đến từ cách tiếp cận sáng tạo, lấy học sinh và cộng đồng làm trung tâm, cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa các lĩnh vực thể thao - y tế - giáo dục.
Ông Võ Văn Mai - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An cũng cho rằng, các hoạt động của dự án được triển khai đồng bộ từ cấp tỉnh tới trường học, bước đầu hình thành mô hình thúc đẩy thể thao gắn với nâng cao sức khỏe học sinh, tạo tiền đề để mở rộng trong thời gian tới.
"Thể thao có thể trở thành động lực thúc đẩy sức khỏe, sự hòa nhập và cơ hội cho mọi người, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu toàn cầu giảm 15% tình trạng thiếu vận động thể chất vào năm 2030", bà Susanne Gaerte - Quản lý cấp cao chương trình Olympism365 của IOC chia sẻ.
D.Hải