Ai sẽ lãnh đạo Iran sau khi Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei thiệt mạng?

4 giờ trướcBài gốc

Các hãng truyền thông nhà nước Iran đồng loạt xác nhận Lãnh tụ Tối cao Iran, ông Ayatollah Ali Khamenei, đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công phối hợp của Mỹ và Israel hôm 28/2.

Thông tin Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei qua đời được truyền thông Iran xác nhận đã tạo ra bước ngoặt chính trị lớn tại Tehran.

Theo Hiến pháp Iran, việc lựa chọn lãnh đạo mới thuộc thẩm quyền của Hội đồng Chuyên gia - cơ quan gồm 88 giáo sĩ do dân bầu, có nhiệm vụ giám sát và bổ nhiệm Lãnh tụ Tối cao.

Cho đến nay, thông tin ai sẽ thay thế ông Khamenei vẫn chưa rõ ràng, vì nhà lãnh đạo kỳ cựu của Iran chưa có người kế nhiệm được tuyên bố chính thức.

Trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại với CBS News, khi được hỏi ông nghĩ ai đang nắm quyền điều hành sau khi Lãnh tụ Tối cao Iran thiệt mạng, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết: “Tôi biết chính xác là ai, nhưng tôi không thể nói cho bạn biết”.

Khi được hỏi thêm liệu có ai ở Iran mà ông muốn sẽ lãnh đạo đất nước hay không, Tổng thống Mỹ nói: “Có một số ứng cử viên sáng giá”.

Truyền thông Mỹ đã điểm qua một số ứng cử viên thay cho Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei, theo các chuyên gia và nhà phân tích.

Mojtaba Khamenei, 56 tuổi: Là con trai thứ hai của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, ông Mojtaba được biết đến là người có ảnh hưởng đáng kể và có mối liên hệ chặt chẽ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cũng như lực lượng bán quân sự tình nguyện Basij.

Tuy nhiên, việc kế vị từ cha sang con bị phản đối trong giới giáo sĩ Hồi giáo Shia. Một trở ngại khác là ông Mojtaba không phải là một giáo sĩ cấp cao và không có vai trò chính thức nào trong chính quyền.

Alireza Arafi, 67 tuổi: Tuy là một nhân vật ít nổi tiếng hơn, nhưng ông Arafi cũng là một giáo sĩ có uy tín và là người thân tín của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei.

Ông hiện giữ chức phó chủ tịch Hội đồng Chuyên gia và là thành viên của Hội đồng Giám hộ quyền lực, cơ quan kiểm duyệt các ứng cử viên bầu cử và luật do quốc hội thông qua.

Ông cũng là người đứng đầu hệ thống trường dòng của Iran. Ông Arafi không phải là một nhân vật chính trị tầm cỡ và không có quan hệ mật thiết với giới an ninh.

Mohammad Mehdi Mirbagheri, khoảng 60 tuổi: Là một giáo sĩ cứng rắn và là thành viên của Hội đồng Chuyên gia, đại diện cho cánh bảo thủ nhất trong giới giáo sĩ.

Theo IranWire, một kênh truyền thông hoạt động, ông Mirbagheri kịch liệt phản đối phương Tây và tin rằng xung đột giữa các tín đồ và những người ngoại đạo là không thể tránh khỏi.

Ông đang đứng đầu Học viện Khoa học Hồi giáo tại thành phố Qom linh thiêng ở phía bắc.

Hassan Khomeini, khoảng 50 tuổi: Hassan Khomeini là cháu trai của người sáng lập Cộng hòa Hồi giáo Iran, ông Ruhollah Khomeini. Điều này mang lại cho ông tính chính đáng về tôn giáo và cách mạng.

Ông là người trông coi lăng mộ của ông Khomeini, nhưng chưa từng giữ chức vụ công nào và dường như có rất ít ảnh hưởng đến bộ máy an ninh hoặc giới cầm quyền của Iran. Ông được biết đến là người ít cứng rắn hơn nhiều nhân vật cùng thời.

Hashem Hosseini Bushehri, khoảng hơn 60 tuổi: Một giáo sĩ cấp cao có liên hệ mật thiết với các thể chế quản lý việc kế vị, đặc biệt là Hội đồng Chuyên gia, nơi ông giữ chức phó chủ tịch thứ nhất.

Ông Bushehri được cho là thân cận với Lãnh tụ Tối cao Khamenei, nhưng ít xuất hiện trước công chúng trong nước và không có quan hệ mật thiết với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).

Cấu trúc quyền lực tại Iran mang tính đặc thù, khi Lãnh tụ Tối cao nắm quyền chỉ huy tối cao quân đội, bổ nhiệm tư lệnh các quân chủng, kiểm soát chính sách đối ngoại và có tiếng nói quyết định trong các vấn đề chiến lược.

Do đó, việc lựa chọn người kế nhiệm không chỉ là vấn đề tôn giáo mà còn là bài toán an ninh quốc gia.

Trong bối cảnh khu vực Trung Đông biến động, sự thay đổi ở vị trí quyền lực cao nhất tại Tehran có thể ảnh hưởng trực tiếp tới cán cân răn đe tên lửa, hoạt động của các nhóm vũ trang đồng minh và quan hệ với Mỹ.

Các động thái quân sự gần đây cho thấy cả hai bên đều duy trì trạng thái sẵn sàng cao, với năng lực tấn công chính xác ở tầm xa và hệ thống phòng thủ nhiều tầng.

Quá trình chuyển giao quyền lực vì thế không chỉ là vấn đề nội bộ của Iran, mà còn là biến số chiến lược có thể tác động sâu rộng tới an ninh khu vực trong thời gian tới.

Việt Hùng

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/ai-se-lanh-dao-iran-sau-khi-lanh-tu-toi-cao-ali-khamenei-thiet-mang-post639574.antd