Ăn gì để da sạch mụn, mịn màng?

3 giờ trướcBài gốc

Mụn trứng cá từ lâu thường được gắn với rối loạn hormone, căng thẳng tâm lý hoặc chăm sóc da chưa phù hợp. Tuy nhiên, trong khoảng một thập kỷ trở lại đây, đặc biệt là các nghiên cứu cập nhật trong năm 2024 - 2025, mối liên hệ giữa dinh dưỡng và mụn trứng cá ngày càng được làm rõ hơn. Một số thực phẩm có thể giúp da sạch mụn, mịn màng.

Theo các tổng quan khoa học đăng trên Journal of the American Academy of Dermatology và Nutrients, chế độ ăn uống có thể tác động đến mụn thông qua ba cơ chế chính:

Điều hòa hormone (đặc biệt là insulin và IGF-1).
Kiểm soát tình trạng viêm toàn thân.
Ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột – da...

Những yếu tố này có thể làm tăng hoặc giảm hoạt động của tuyến bã nhờn, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến sự hình thành mụn.

1. Mụn trứng cá hình thành như thế nào và vai trò của thực phẩm

Mụn trứng cá xuất hiện khi lỗ chân lông bị tắc nghẽn bởi bã nhờn, tế bào chết và vi khuẩn Cutibacterium acnes. Quá trình này chịu ảnh hưởng mạnh từ nội tiết tố, đặc biệt là insulin và androgen.

Thực phẩm có chỉ số đường huyết cao có thể làm tăng nhanh insulin trong máu, kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn. Trong khi đó, chế độ ăn giàu chất chống viêm, chất xơ và chất béo lành mạnh lại giúp ổn định hormone, giảm viêm, hỗ trợ làn da phục hồi tốt hơn, giúp làn da sạch mụn.

Để làn da sạch mụn nên thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh với nhiều rau xanh, chất béo tốt và ngũ cốc nguyên hạt. Ngược lại, thực phẩm nhiều đường, sữa và thức ăn nhanh dễ làm mụn bùng phát.

2. Những thực phẩm hỗ trợ làn da sạch mụn

2.1. Rau củ quả giàu chất chống oxy hóa giúp da sạch mụn

Rau xanh đậm, trái cây nhiều màu sắc như ớt chuông, cà rốt, rau bina, cải xoăn, các loại quả mọng… cung cấp vitamin A, C, E và polyphenol – những chất chống oxy hóa giúp giảm stress oxy hóa và phản ứng viêm trên da, giúp da sạch mụn.

Ớt chuông đặc biệt giàu vitamin C, góp phần thúc đẩy sản sinh collagen, hỗ trợ quá trình lành tổn thương do mụn.

2.2. Axit béo omega-3 – "chất béo tốt" cho da

Omega-3 có trong cá béo (cá hồi, cá thu), quả óc chó, hạt lanh, hạt chia đã được chứng minh giúp giảm viêm toàn thân. Một số nghiên cứu gần đây cho thấy người bổ sung đủ omega-3 có xu hướng giảm mức độ mụn viêm so với nhóm ăn ít chất béo này.

Omega-3 còn giúp củng cố hàng rào bảo vệ da, hạn chế mất nước và kích ứng.

2.3 Ngũ cốc nguyên hạt

Ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt, yến mạch, quinoa có chỉ số đường huyết thấp, giúp đường huyết tăng chậm và ổn định hơn. Điều này giúp hạn chế tình trạng tăng insulin đột ngột – yếu tố được xem là "chất xúc tác" cho mụn trứng cá.

Ngoài ra, nhóm thực phẩm này còn giàu chất xơ, hỗ trợ hệ tiêu hóa và đào thải độc tố.

2.4 Thực phẩm lên men và lợi khuẩn đường ruột

Sữa chua, kefir, kim chi, dưa cải muối đúng cách chứa nhiều lợi khuẩn giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Trục "ruột – da" ngày càng được quan tâm trong y học hiện đại, cho thấy ruột khỏe có thể giúp giảm viêm da, trong đó có mụn trứng cá.

Theo các nghiên cứu mới, việc cải thiện hệ vi sinh có thể giúp giảm mụn ở một số người, đặc biệt là mụn viêm kéo dài.

3. Những thực phẩm có thể làm mụn bùng phát

3.1 Thực phẩm có chỉ số đường huyết cao: Bánh mì trắng, bánh ngọt, kẹo, nước ngọt có gas và đồ ăn vặt nhiều đường khiến đường huyết tăng nhanh. Điều này kích thích tuyến bã nhờn và làm tăng phản ứng viêm, từ đó làm mụn dễ bùng phát hơn.

3.2 Sữa và các sản phẩm từ sữa: Một số nghiên cứu quan sát cho thấy sữa, đặc biệt là sữa tách béo, có liên quan đến nguy cơ mụn trứng cá. Nguyên nhân có thể do sữa ảnh hưởng đến hormone IGF-1 – hormone kích thích tuyến bã nhờn.

Tuy nhiên, phản ứng với sữa mang tính cá thể, không phải ai dùng sữa cũng bị mụn.

3.3 Thức ăn nhanh và thực phẩm chế biến sẵn: Thức ăn nhanh thường giàu chất béo bão hòa, muối và phụ gia, làm gia tăng phản ứng viêm trong cơ thể. Việc tiêu thụ thường xuyên không chỉ ảnh hưởng đến làn da mà còn tác động tiêu cực đến sức khỏe tim mạch và chuyển hóa.

3.4 Đường tinh luyện: Đường tinh luyện không chỉ làm tăng nguy cơ mụn mà còn góp phần gây rối loạn nội tiết, lão hóa da sớm và tăng cân.

Lưu ý, thực phẩm không thể thay thế điều trị y khoa trong các trường hợp mụn trung bình đến nặng. Tuy nhiên, chế độ ăn lành mạnh, giàu thực phẩm chống viêm và hạn chế đường, đồ chế biến sẵn có thể giúp kiểm soát mụn tốt hơn và giảm nguy cơ tái phát lâu dài. Với những trường hợp mụn dai dẳng, người bệnh nên kết hợp dinh dưỡng khoa học, chăm sóc da phù hợp và thăm khám bác sĩ da liễu để được tư vấn cá nhân hóa.

Mời độc giả xem thêm:

DS. Hoàng Thu

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/an-gi-de-da-sach-mun-min-mang-169260209161416565.htm