'Ăn sạch, sống xanh' đúng cách

5 giờ trướcBài gốc

Xu hướng tiêu dùng

Câu chuyện gắn với “ăn sạch” của chị Lê Hà Giang, huấn luyện viên yoga tại phường Kinh Bắc bắt đầu từ những tín hiệu của cơ thể. Trước đây, khi gặp tình trạng hoa mắt do thiếu máu, chị được khuyên tăng cường thực phẩm giàu sắt. Sau một thời gian áp dụng, tình trạng không cải thiện, cơ thể thường xuyên cảm thấy nặng nề, thiếu năng lượng.

Chị Lê Hà Giang hào hứng với mỗi bữa ăn thuần thực vật hằng ngày.

“Có lúc tôi ăn theo khuyến nghị nhưng cơ thể dường như không hợp tác. Vì thế cùng với tập yoga đều đặn, tôi thử điều chỉnh chế độ ăn theo hướng thanh đạm hơn, tăng rau xanh, giảm thực phẩm nhiều đạm động vật rồi chuyển dần sang chế độ ăn thuần thực vật. Sau hơn một năm duy trì, tình trạng chóng mặt, thiếu máu đỡ hẳn, cơ thể nhẹ nhõm hơn, tinh thần cũng tốt hơn" - chị Giang nói.

Hiện nay, bữa ăn của chị Giang được xây dựng theo nguyên tắc đơn giản: Đa dạng thực phẩm, ưu tiên rau củ theo mùa, lựa chọn nguyên liệu địa phương, hạn chế chế biến kỹ. Với chị, “ăn sạch” không phải là kiêng khem cực đoan mà là sự lắng nghe và điều chỉnh thực đơn cho phù hợp.

Là giáo viên tiếng Anh, chị Lê Thị Thu Hằng (phường Từ Sơn) ban đầu thử ăn chay nhưng chưa thực sự hứng thú. Tuy nhiên, khi trải nghiệm những món chay đa dạng, giàu hương vị, chị nhận ra đây là xu hướng ẩm thực tốt cho sức khỏe. Dù việc duy trì ăn chay trong bữa cơm gia đình khó thực hiện do khẩu vị mỗi người khác nhau song chị vẫn chủ động giảm dần lượng thịt và lựa chọn ăn chay vào cuối tuần.

Từ những lựa chọn mang tính cá nhân như vậy, một xu hướng tiêu dùng mới đang dần hình thành. Chị Nguyễn Thị Tuyết Thanh, chủ cơ sở ẩm thực chay Tâm Đan (phường Từ Sơn) cho biết lượng khách đến quán duy trì khá ổn định và có xu hướng tăng nhẹ, ngày thường khoảng 80 - 100 suất nhưng vào ngày Rằm, mùng Một có thể lên tới 300 - 400 suất, trong đó 80% là khách quen.

Anh Bùi Xuân Quế, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp tổng hợp Xuân Mai (xã Nhân Thắng) cũng cảm nhận rõ sự thay đổi của thị trường. Từ năm 2017, Hợp tác xã bắt đầu sản xuất nông sản theo hướng an toàn, đến nay đã mở rộng quy mô với hơn 5.000 m² nhà màng và khoảng 4 ha sản xuất ngoài trời. Hiện nay, nông sản từ các trang trại được đưa tới gần 20 cửa hàng thực phẩm an toàn trong và ngoài tỉnh.

“Khó nói chính xác mức tăng nhưng rõ ràng người tiêu dùng ngày càng quan tâm hơn đến nông sản an toàn. Để vào được các cửa hàng rau sạch và duy trì số lượng, các sản phẩm đều phải có kết quả kiểm nghiệm an toàn” - anh Quế cho biết.

Lắng nghe cơ thể, lựa chọn thực phẩm

Tuy nhiên, song song với xu hướng “ăn sạch - sống xanh” ngày càng lan tỏa là nguy cơ bị hiểu sai nếu thiếu kiến thức khoa học. Theo bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Thị Ngọc Chí, Trưởng Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 2, đây là một xu hướng tích cực nhưng rất dễ đi chệch hướng nếu áp dụng cực đoan.

Bác sĩ Chí phân tích, chế độ ăn lành mạnh không phải là loại bỏ một nhóm thực phẩm nào đó mà phải bảo đảm cân đối các nhóm chất. Thực tế, không ít người đang áp dụng những chế độ ăn cực đoan như cắt hoàn toàn tinh bột, chỉ uống nước ép trong thời gian dài…

Những cách làm này có thể mang lại hiệu quả ngắn hạn nhưng về lâu dài lại gây mất cân bằng dinh dưỡng, ảnh hưởng đến thể lực và cả tâm lý. Hạn chế khác hoàn toàn với cấm tuyệt đối. “Thực phẩm sạch hay hữu cơ có thể rất tốt nhưng không có nghĩa là ăn bao nhiêu cũng được, bởi nếu không kiểm soát khẩu phần vẫn có thể dẫn đến các vấn đề đối với sức khỏe” - bác sĩ Chí khẳng định.

Từ trải nghiệm, nhiều người chuyển dần sang chế độ ăn hạn chế thực phẩm có nguồn gốc động vật.

Thời gian qua, các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh đã ghi nhận trường hợp biến chứng do áp dụng các phương pháp detox, thải độc không có cơ sở khoa học, thậm chí phải can thiệp ngoại khoa. Như trường hợp một phụ nữ duy trì thải độc bằng uống nước chanh kéo dài dẫn đến hoại tử đại tràng phải phẫu thuật cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 1. Một số bệnh nhân ung thư kiêng khem cực đoan khiến cơ thể suy kiệt, phải can thiệp dinh dưỡng lâm sàng. Đây cũng là lời cảnh báo rõ ràng rằng, nếu hiểu sai và làm sai, "ăn sạch, sống xanh" có thể đi ngược lại mục tiêu ban đầu là bảo vệ sức khỏe.

Không chỉ ở góc độ sức khỏe, ngay trên thị trường, khái niệm “thực phẩm sạch” cũng đang bộc lộ nhiều bất cập. Theo ông Ngô Hoàng Điệp, Chi cục trưởng Chi cục An toàn thực phẩm (Sở Y tế), việc sử dụng tràn lan các khái niệm như “sạch”, “organic”, “tự nhiên”… đang khiến người tiêu dùng rơi vào “ma trận” thông tin.

“Khi bóc tách toàn bộ chuỗi từ sản xuất đến tiêu thụ, vấn đề lớn nhất nằm ở sự đứt gãy trong truy xuất nguồn gốc. Bên cạnh đó, chế tài xử phạt chưa đủ mạnh so với lợi nhuận từ gian lận cũng là nguyên nhân khiến tình trạng gắn mác "thực phẩm sạch" vẫn tồn tại”. Để khắc phục, cơ quan chức năng đang tăng cường hậu kiểm, đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, phát triển chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn và phối hợp liên ngành để kiểm soát thị trường.

Thiết nghĩ, “ăn sạch - sống xanh” không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều lớn lao hay tốn kém. Đó có thể là giảm lãng phí thực phẩm, lựa chọn thực phẩm theo mùa, biết cách sơ chế, chế biến, bảo quản thực phẩm một cách khoa học… Những thay đổi nhỏ đó nếu được duy trì một cách có ý thức sẽ tạo nên giá trị lâu dài, không chỉ cho sức khỏe mỗi người mà còn cho môi trường sống.

Huệ Nguyễn

Nguồn Bắc Ninh : https://baobacninhtv.vn/an-sach-song-xanh-dung-cach-postid445662.bbg